قیدهای اجرای هات تپ

اجرای هات تپ از جمله فرایندهای دشوار و تخصصی در خطوط لوله و مخازن محسوب می شود که با توجه به برخی نکات اغلب کارفرمایان ترجیح می دهند برای انجام آن از پیمانکاران و مشاوران تخصصی امر استفاده کنند. از جمله عواملی که ایشان را به برون سپاری فرایند اجرای هات تپ وامی دارد می توان به نکات زیر اشاره کرد:

  • اجرای هات تپ نیازمند آموزش های تخصصی و مهارت کافی جهت هدایت دستگاه و بارگیری و برش گرم لوله است. این مهم مستلزم آن است که کارفرما تنی چند از نیروی کار خود را برای میان مدت جهت دریافت آموزش های لازم به مراکز آموزشی و عملیاتی بسپارد که به معنای صرف هزینه و زمان خواهد بود. مهم تر آن که نیروی آموزش دیده تازه در ابتداری کار خود می باشد و زمان زیادی باید صرف شود تا وی تبدیل به یک مجری و اپراتور متبحر هات تپ شود. به این معنا که او باید در محیط عملیاتی قرار بگیرد و در شرایط زنده خط لوله عملیات اجرای هات تپ را انجام دهد تا نسبت به عوامل تعیین کننده در آن اشراف حاصل کند. بدیهی است این امر نیازمند سرمایه گذاری زمانی میان مدت است.
هات تپ
عملیات هات تپ
  • نکات فوق زمانی مهم تر خواهند شد که بدانیم اجرای هات تپ معمولاً جزو فرایندهای روزمره واحدهای صنعتی نیست و از این رو نیازی به داشتن اپراتورهای اجرایی تمام وقت برای مجتمع صنعتی مذکور وجود نخواهد داشت.
  • نکته دیگر این است که با توجه به تناوب محدود عملیات اجرایی هات تپ، نیازی به تأمین و خرید دستگاه نیز وجود ندارد. این دستگاه خصوصاً برای عملیات های سایز بزرگ قیمت نسبتاً بالایی را دارد و برای هیچ واحد صنعتی با هر میزان از ارزش افزوده توجیهی برای خرید یک یا چند دستگاه که ممکن است حتی مورد کاربردی هر ساله هم نداشته باشند وجود ندارد. در این شرایط بهتر است از مجریان دارای این دستگاه استفاده شود.
  • انشعاب گرم یک فرایند ویژه با عوامل تعیین کننده بی شمار است. هر چقدر در تدوین دستورالعمل ها و روش های کار اختیاط و دقت به خرج داده شود باز هم نمی توان به طور قطع گفت که تمامی متغیرها لحاظ شده اند. از آن جا که کار ماهیت زنده دارد می توان به عوامل پرشماری اشاره کرد که به نوبه خود استعداد تأثیرگذاری بر فرایند را خواهند داشت. اجرای هات تپ در عمل با سطح تئوری بسیار فاصله دارد و این نکته را باید درک کرد که در تدوین دستورالعمل ها باید تا جای ممکن تئوری را به شرایط اجرایی و عملیاتی نزدیک کرد و نه برعکس. درک این مطلب جز از طریق تجربه حاصل نخواهد شد.

هیچ تیم مهندسی نمی تواند ادعا کند که در دستورالعمل های تدوینی خود تمامی متغیرهای تأثیرگذار بر اجرای هات تپ را شناسایی و لحاظ کرده است. بدیهی است که یک مجری نا آشنا و ناشی در این زمینه دچار اشتباه خواهد شد و با بسنده کردن به داده های مهندسی ممکن است حتی دچار بروز خرابی و آسیب بر واحد صنعتی شود. فقط مجریان متبحر، کارآزموده، با دانش و تجربه بالا می توانند به این نکته واقف شوند که اجرای هات تپ عوامل تعیین کننده اما پنهان و نا آشکار پرشماری را خواهد داشت. در چنین شرایطی وظیفه اپراتور اجرای هات تپ است که شرایط را تحت کنترل خود درآورد. اپراتور کار گرم انشعاب گیری باید تجربه کافی جهت شناسایی سریع متغیرهای مذکور را داشته باشد. این متغیرها و عوامل یا می توانند شاخص های محیطی باشند، یا ایمنی و یا فنی.

با توجه به عوامل برشمرده شده، می توان گفت که برای اجرای هات تپ بهترین راهکار انتخاب مجریان متبحر، سرد و گرم دیده، نام آشنا و مسلط به کار است. در انتخاب تأمین کننده این خدمات باید عوامل زیادی را تحت نظر داشت که برخی از آن ها به شرح زیر هستند:

  • تجربه: بدیهی است که رزومه کاری بهترین سند مبنی بر اعتبار و توانمندی یک واحد اجرای هات تپ جهت تأیید صلاحیت آن است. برای مثال زمانی که یک کارفرما نیاز به انشعاب گیری در سایز ۲۰ اینچ دارد و به سراغ پیمانکاری برود که تجربه انجام عملیات بیش از ۱۰ اینچ را نداشته است، طبیعی است که پیشاپیش می بایست منتظر بروز هر گونه رخدادی حین اجرای عملیات باشیم. یا زمانی که به سراغ پیمانکاری رویم که کار گرم روی خط لوله بخار را ندارد، طبیعتاً خطوط لوله بخار را با ریسک بالا تحویل یک مجری غیر قابل اطمینان داده ایم.
  • سوابق و دانش تیم اجرایی و مهندسی: دریافت اطلاعات و سوابق تیم های مهندسی، طراحی و اجرایی از دیگر شاخص های تعیین کننده در انتخاب یک پیمانکار واجد صلاحیت برای اجرای هات تپ است. زمانی که در این زمینه نقصی وجود داشته باشد می بایست نسبت به سپردن کار حساسیت به خرج دهیم. حتی در صورت لزوم انجام تست های جوشکاری، دریافت WPS و سایر مستندات قابل اتکا، می تواند به کارفرما جهت اطمینان از کار کمک کند.
  • دستگاه ها و تجهیزات: ابزارهای اجرای عملیات هات تپ نیز در کنار آیتم های شمرده شده، می توان به عنوان معیاری برای انتخاب یک مجری مناسب جهت انجام HOT TAP در نظر گرفته شود. باید توجه داشت دستگاه ها دارای برندهای معتبر باشند، تجهیزات صحت و کیفیت کافی برای انجام مطمئن کار را داشته باشند، ابزارهای اندازه گیری کالیبره شده باشند و آماده سازی تجهیزات به نحو احسن انجام شده باشد. با لحاظ این فاکتورها می توان به پیمانکاری مناسب جهت اجرای هات تپ نزدیک شد.
اجرای عملیات هات تپ روی خطوط لوله برای انشعاب گرم
هات تپ

دانش، تجربه، نظم، حساسیت و وسواس، شفافیت در تدوین و ارائه دستورالعمل ها، تجهیزات، برنامه ریزی مناسب، و قدرت تعامل بالا باید در انتخاب مجری عملیات های ویژه ای نظیر اجرای هات تپ حتما لحاظ شوند. کارفرما فقط پس از این نکات است که می تواند شرایط امن و مطمئن را برای انجام این فرایند دشوار فراهم کند. برخی کارفرمایان فواملی نظیر زمان سریع تحویل کار و … را بر شاخص های برشمرده شده ترجیح می دهند و به این ترتیب به قیمت کاهش زمان کار و… بر کیفیت کار می کاهند و چه بسا موجبات بروز خطر و آسیب را ایجاد کنند. در این خصوص باید با بیشترین احتیاط و مراقبت تصمیم گیری و تصمیم سازی را به انجام رساند تا خروجی کار مورد رضای کامل باشد و خط انشعابی جدید در طولانی مدت بدون بروز ایراد به عملکرد خود ادامه دهد.

اجرای هات تپ و شاخص های ایمنی

عملیات انشعاب گیری گرم هات تپ با وجود وحدت در رویه و دستورالعمل، در شرایط و مخنصات جغرافیایی مختلف ویژگی های خاص خود را می طلبد و از این رو تیم اجرای هات تپ باید در خصوص هر عملیات hot tap مجهز به روش های اجرایی و دستور کار مشخص آن عملیات به خصوص باشد. متغیرهایی که شرایط کاری انجام عملیات انشعاب گرم را تعیین می کنند متعددند که مجری فرایند باید در دستورالعمل ها و چک لیست جامع خود همه آن ها را پوشش داده باشد.

برای مثال زمانی که عملیات می بایست روی خط لوله حاوی سیال گاز ترش یا مواد و سیالاتی که گاز ترش بخشی از آن هاست انجام شود، شرایط بسیار متفاوت از زمانی خواهد بود که کار می بایست روی سیال آب یا حتی نفت خام انجام شود. در مورد اول رعایت احتیاطات و در نظر گرفتن تمامی جوانب امر بسیار ضروری است. در خصوص عملیات روی H2S حساسیت های ایمنی باید به قدری بالا باشد که از حساسیت های فنی بالاتر باشد. در واقع در این فسم از فرایندها دستورالعمل های فنی می بایست تحت الشعاع دستورالعمل ایمنی قرار گیرد.

هات تپ خطوط لوله
هات تپ

ما بر حسب حساسیت متغیرها می بایست ابتدائاً  اولویت های کار را بر حسب ضریب حساسیت مشخص کرد. باید ابتدا تمامی شاخص های دخیل در اجرای هات تپ را شناسایی کرده و برای هر کدام وزنی قایل شویم. در برخی موارد توجه به آیتم های فنی مثل پیشروی دقیق و مناسب اهمیتی بیش از آیتم های ایمنی نظیر استفاده ضروری از ابزار و تجهیزات اطفاء حریق دارد. در برخی موارد دیگر عکس این مورد اتفاق می افتد و استفاده از تجهیزات و دستورکارهای امینی برای اجرای هات تپ اهمیتی به وفور بیشتر دارد.

یک عملیات انشعاب گرم یا  hot tap روی خط گاز ترش را در نظر بگیرید که دارای حساسیت های ایمنی بسیار بالایی است. در این خصوص اجرای هات تپ باید به شیوه ای برنامه ریزی شود که کوچک ترین آسیب ایمنی به کار وارد نشود. نشتی مقدار ناچیز از این سیال هم می تواند تبعات سنگین به جای بگذارد. بنابراین فرایندهای فنی اجرای هات تپ باید کاملاً تحت الشعاع فرایندهای ایمنی قرار گیرند. در روند اجرایی میزان پیشروی و باردهی به دستگاه هات تپ باید به قدری باشد که مطمئن باشیم کوچک ترین ایرادی که باعث اختلال در کار هات تپ می شود بروز نخواهد یافت.

باید اطمینان داشته باشیم که فرایند جوشکاری اتصال روی خط لوله به هیچ وجه دارای ایراد و نقص بالقوه نمی باشد. هر گونه خطای احتمالی در جوشکاری باید پیشاپیش محاسبه و مورد نظر قرار گرفته شده باشد. معمولاً در جوشکاری حداقل دو نفر در مجاورت لوله مشغول نصب اتصال روی خط لوله هستند و کوچک ترین سوراخ شدگی خط لوله این دو را در معرض مستقیم گاز خطرناک H2S قرار خواهد داد. از این رو باید اصل را در درجه اول بر ایمنی کار گذاشت. گرچه میان متغیرهای فنی و ایمنی اجرای هات تپ تناقض و تنافری وجود ندارد و تقویت هر یک ضریب اطمینان دیگری را بالا می برد، اما با این حال اولویت بندی و وزن دهی به هر یک از فاریندها و متغیرها جزو اصول کار گرم هات تپ می باشد.

هات تپ روی خط گاز ترش h2s
ایمنی در اجرای هات تپ

از دیگر مواردی که می توان به لحاظ اهمیت فاکتورهای ایمنی بدان توجه داشت کار در ارتفاع است. اجرای هات تپ در ارتفاع معمولاً در بسکت و توسط حداقل دو نفر اپراتور انجام خواهد شد که یکی وظیفه باردهی به دستگاه جهت پیشروی، و دیگری وظیفه کنترل و مدیریت مولتی پلیر منتقل کننده فشار هیدرولیکی بر دستگاه را ایفا خواهد کرد. این دو نفر باید در حداکثر شرایط ایمنی کار خود را انجام دهند. فشارهای وارده از ناحیه محرک هیدرولیکی از یک سو، و زاویه قرارگیری و نحوه باردهی به دستگاه از جوانب دیگر، آیتم ها و متغیرهای بالقوه ایمنی هستند که عوامل فنی عملیات هات تپ باید تحت الشعاع آن قرار گیرند. برای مثال صحیح است که اجرای هات تپ باید به صورت پیوسته و بدون وقفه تا برش کامل لوله و عقب نشینی کامل دستگاه انجام شود، اما اگر به هر دلیلی اپراتورها احساس ضعف و سستی حین کار کنند، باید فرایند را متوقف کرد و نیروی انسانی را تعویض کرد، یا فرصت کافی برای استراحت و ریکاوری را برایشان فراهم کرد.

در غیر این صورت خطراتی متوجه نیروی انسانی خواهد شد که طبیعتاً خود عملیات hot tap را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. این مورد و موارد مشابه آیتم هایی هستند که عطق توجه به آن ها اهمیت متغیرهای ایمنی را بیشتر نشان خواهد داد. مجموعه اجرایی هات تپ باید نسبت به ایبن فاکتورها حساسیت کافی را داشته باشد تا بتواند به بهترین و صحیح ترین نحو ممکن فرایندها را با موفقیت به اتمام برساند.

از جمله سایر مواردی که در آن ها متغیرهای ایمنی اهمیتی بیش از متغیرهای فنی دارند، می توان به انجام کار گرم انشعاب گیری در فضاهای محدود و بسته، اجرای هات تپ در محیط های آلوده به مواد شیمیایی، انجام فرایند در اماکن عمومی و پر تردد نظیر خطوط لوله درون شهری، عملیات روی خطوط پرفشار و با دمای بالا نظیر اجرای هات تپ بخار و مواردی از این دست اشاره کرد.

یک پیمانکار مطمئن اجرایی هات تپ می بایست به همان میزان که در زمینه پرورش نیروی انسانی و اپراتورهای فنی اهتمام می ورزد، در خصوص شاخص های ایمنی و بهداشت فرایند کار گرم انشعاب گیری نیز توجه کافی را داشته باشد. اهمال در هر کدام از این موارد کل فرایند، کارفرما، و نیروی انسانی را در معرض آسیب قرار خواهد داد. انشعاب گرم یک فرایند خطوط لوله با ماهیت ویژه و حساس است و از همین رو در خصوص آن هیچ گونه کم توجهی جایز نیست.

نیروهای وارده در عملیات هات تپ

هات تپ یک دستگاه کاربردی می باشد که از آن برای ایجاد انشعاب با سایزهای مختلف در خطوط  لوله پروژه های عظیم نفت و گاز پتروشیمی و پالایشگاه استفاده می گردد.

مزیت استفاده از روش هات تپ نسبت به روش های سنتی ، مقرون به صرفه بودن از لحاظ اقتصادی است. همچنین هدر رفت زمان در این روش به حداقل مقدار ممکن رسیده است. ایجاد انشعاب در خطوط لوله که سیال در آن جریان دارد بدون اینکه کوچکترین اختلال و انسدادی در جریان سیال ایجاد نماید مهمترین مزیت این روش نسبت به روش های دیگر می باشد.

استفاده از دستگاه هات تپ یکی از اقتصادی ترین روش ها برای ایجاد خطوط لوله جدید با استفاده از کمترین زمان ممکن می باشد. محرک های این دستگاه بر حسی مدل و شرایط انجام عملیات می توانند دستی، هیدرولیکی و ماشینی، یا ترکیبی از این دو باشند. در ادامه به انواع محرک ها و نیروهایی که می بایست برای راه اندازی و انجام عملیات هات تپ بر این دستگاه اعمال شوند اشاره خواهد شد.

پاور یونیت برای انجام عملیات انشعاب گرم هات تپ
پاورپک؛ محرک هیدرولیکی دستگاه هات تپ

نیروهای مورد نیاز در انجام هات تپ:

در انجام عملیات هات تپ داشتن دو نیرو برای انجام عملیات ضروری است. اول نیروی هیدرولیکی که باعث حرکت گیربکس دستگاه می گردد و دوم نیروی دستی است که از طرف اپراتور به دستگاه وارد می گردد که لازمه این کار داشتن تخصص و مهارت لازم همراه با دقت و تمرکز بالا جهت انجام عملیات به بهترین نحو می باشد. لازم به ذکر است همزمان وارد شدن این نیروها و مقدار بار وارده نقش به سزایی در موفقیت عملیات هات تپ داراست. چنان که می دانیم عملیات انشعاب گیری گرم مستلزم دو جهت حرکت است؛ حرکت دورانی کاتر حول محور شفت به هدف برش لوله و پیشروی شفت به منظور تکمیل فرایند برش گرم لوله.

نیروی هیدرولیکی( پاور یونیت ):

در انجام عملیات هات تپ برای تقویت دستگاه و ارتقای سطح فنی آن از یک سری دستگاه ها و ماشین آلات پشتیبانی استفاده می شود(ابزارهای جوشکاری ، ابزارهای تست و بازرسی ، ابزار و تجهیزات اندازه گیری ) مهمترین دستگاهی که برای انجام هات تپ مورد نیاز است دستگاه پاورپک می باشد که برای ایجاد انشعاب های سبک و سنگین مورد استفاده قرار می گیرد.لازم به ذکر است در عملیات هایی که سایز لوله جهت برش کاری کوچک می باشد می توان انجام عملیات هات تپ را کاملا به شکل دستی انجام داد و نیازی به استفاده از دستگاه پاورپک نمی باشد.

منبع تغذیه پاورپک نیروی الکتریکی می باشد که یا از طریق برق مجموعه و یا ژنراتور به آن اتنقال داده می شود. با روشن کردن پاورپک دستگاه شروع به فعالیت می کند و روغن هیدرولیکی را با فشار به دستگاه hot tap منتقل می کند. میزان فشار هیدرولیکی به دستگاه هات تپ بر جسب نوع و قابلیت خود دستگاه و نیز فشار خط و عملیات انشعاب گیری بستگی خواهد داشت. بدیهی است اعمال فشار نامتعارف باعث آسیب رسانی به دستگاه و چه بسا بروز ایراد و حتی سانحه حین کار خواهد شد. از سوی دیگر اگر فشار از حد استاندارد پایین تر باشد نیز دستگاه عملکرد مناسبی حین برش و انشعاب گیری گرم نخواهد داشت و به همین دلیلا عملیات با وقفه مواجه خواهد شد. از این حیث دستگاه پاورپم هم باید متناسب با فشار مورد ذنیاز برای انجام ثحیح عملیات انتخال شود و هم بر اساس آن تنظیم شود.

با تزریق روغن هیدرولیکی به دستگاه، گیربکس فعال شده و در حین فعالیت روغن هیدرولیکی را به شلنگ اتصال به پاور پک هدایت می کند و این عملیات به شکل مستمر و تا پایان عملیات انشعاب گیری گرم ادامه پیدا میکند.

مزایای استفاده از پاور پک در هات تپ:

  1. بالا بردن سطح کیفی برش کاری : هنگامیکه زمان برش کاری طولانی باشد نیروی دستی قادر به انجام برش کاری نخواهد بود و خستگی ناشی از آن باعث پایین آمدن سطح کیفی برش کاری می گردد.
  2. ایجاد تسهیل عملیات هات تپ در مواقعی که فشار سیال داخل لوله بالا باشد.
  3. افزایش سرعت عملیات هات تپ زمانیکه جنس لوله از آلیاژ سخت و غیر قابل برش باشد.
  4. کم کردن زمان بر شکاری لوله در انشعابات با سایز بالا
دستگاه هات تپ
انشعاب خط لوله

به طور کلی می توان گفت استفاده از دستگاه پاور پک در انجام هات تپ قابلیت بیشتری برای انجام دقیق و صحیح عملیات hot tap ایجاد می کند.

نیروی دستی:

نیروی دستی در دستگاه هات تپ توسط اپراتور به دستگاه وارد می شود این نیرو حالت پیشروی داشته ، وارد کردن نیرو به دستگاه از حساسیت و دقت بسیار بالایی برخوردار است. اپراتور هات تپ  بایستی با تجربه و مجرب باشد. هر گونه فشار بیش از حد وارد کردن به دستگاه در حین عملیات برش کاری می تواند باعث انحراف و شکسته شدن کاتر گردد و در انجام عملیات خلل ایجاد نماید و در نقطه مقابل آن وارد کردن نیروی کم باعث اتلاف وقت و فرسوده شدن کاتر گردیده که در نهایت باعث ایجاد فشار به پاورپک و دستگاه hot tap و به هدر رفتن زمان عملیات هات تپ می گردد.

به طور کلی می توان گفت استفاده از  دستگاه هات تپ یکی از بهترین روش های موجود جهت ایجاد انشعاب و اتصالات در لوله های خطوط  پتروشیمی و پالایشگاه  می باشد که چه از لحاظ اقتصادی و چه از لحاظ مدیریت زمان مقرون به صرفه تر از روش های دیگر می باشد. بدون شک استفاده از روش هات تپ گامی بزرگ در راستای پیشرفت و گسترش خطوط لوله پتروشیمی و پالایشگاه می باشد.

 

هات تپ و انشعاب گیری

انشعاب گرم خطوط لوله یا عملیات هات تپ می تواند یکی از کارآمدترین فرایندها در خطوط لوله به منظور ایجاد انشعاب و توسعه خطوط لوله باشد، اما در عین حال می تواند فرایندی مخرب و آسیب رسان بر روند جاری یک مجموعه صنعتی باشد. در تشریح کاربرد و کارایی های هات تپ می بایست ابتدا به سراغ زمینه هایی که این فرایند در آن ها قابلیت کاربردی دارد اشاره کرد. به طور کلی هر واحد صنعتی که در صدد است روی خطوط لوله خود انشعابی ایجاد کند می تواند به صورت بالقوه مشتری عملیات انشعاب گیری گرم باشد. اصولاً این فرایند در هر مجموعه صنعتی قابل انجام است و از این حیث نمی توان آن را جزو شاخه بندی های صنعتی برشمرد. اما بسیاری از واحدها سراغ عملیات هات تپ نمی روند. دلایل آن را می توان به شرح زیر برشمرد:

  • بسیاری از واحدهای صنعتی هیچ گونه آشنایی با این عملیات پیچیده خطوط لوله ندارند و به طور کلی اسمی از آن نشنیده اند. این مجموعه ها معمولاً واحدهایی هستند که فرایندهایی نظیر انشعاب گیری در آن ها به صورت بسیار محدود و موردی لازم می آید و به همین دلیل درکی از آن نخواهند داشت. مجتمع هایی از این دست تنها راه انشعاب گیری از خط لوله را بستن و تخلیه خط، و سپس بریدن بخش انشعابی متصور می شوند. این در حالی است که نمی دانند فرایند مذکور در مقایسه با هات تپ چه هزینه های مازادی را برایشان در پی خواهد داشت.
انشعاب گرم
هات تپ ۴۸ اینچ
  • واحدهای صنعتی دیگری ممکن است آشنایی نسبی با این فرایند داشته باشند ولی همین عدم اطلاعات دقیق ممکن است این تصور را در ذهن ایشان متبادر کند که هات تپ یک فرایند پرهزینه و مستلزم مهیا کردن تأسیسات و تجهیزات پیچیده ای می باشد. این در حالی ایت که عملیات انشعاب گیری گرم به لحاظ تأسیسات و تجهیزاتی که می بایست از طرف کارفرما مهیا شود چندان پیچیدگی ای نخواهد داشت و تصور فوق غلط است. تجهیزات اصلی توسط خود پیمانکار انشعاب گیری تهیه می شوند و پیچیدگی کار هم نه در تجهیزاتی است که کارفرما می بایست فراهم کند، بلکه در امکاناتی است که از طرف خود پیمانکار و مجری کار تهیه خواهد شد. این دست واحدهای صنعتی نیز از پذیرش عملیات مذکور سر باز زده و سراغ روش های جایگزین می روند.
  • برخی واحدهای صنعتی هستند که انشعاب گیری مورد نیازشان چندان خللی در فرایندهای اصلی کار صنعتی شان ایجاد نمی کند. بنابراین ترجیح می دهند از این فرایند استفاده نکنند. هات تپ یک فرایند ویژه ضربتی ایست که ظرف مدت زمان کوتاه انجام شده و مانع ایجاد وقفه در فعالیت های جاری مجتمع صنعتی خواهد شد. از این رو واحدی که فرایندها اصلی آن بدون چنین اضطراری به فعالیت خود ادامه می دهند نیازی به بهره گیری از هات تپ نخواهند داشت. تصور کنید برای مثال یکی از خطوط لوله انتقال آب یا گازوئیل به تجهیزات کارگاهی یک واحد صنعتی دچار بریدگی شده است. یا این که واحد مذکور در راستای طرح توسعه خود، تعدادی تجهیزات به مجموعه افزوده است و نیاز دارد با انشعاب گیری از خطوط لوله موجود، سوخت را به این تجهیزات نیز برساند. بدیهی است اگر برای این موارد امکان پذیر باشد، آن ها ترجیح خواهند داد در مواقع تغییر شیفت، تعطیلی کار، وقفه های رایج فرایندی و مواردی از این دست انشعاب گیری را به همان روش سنتی و از طریق تخلیه خط انجام دهند. بنابراین بهره گیری از هات تپ خطوط لوله برایشان صرفه اقتصادی به بار نخواهد آورد.
  • برخی دیگر از واحدهای صنعتی نسبت به ضریب ریسک بالای عملیات هات تپ دچار اشتباه هستند. فقدان اطلاعات کافی این تصور را به ذهن ایشان متبادر کرده است که هات تپ در مقایسه با روش های رایج و سنتی دارای ریسک بالایی است. از این رو این دسته واحدها دردسرها و زمان و هزینه اضافی انشعاب گیری به روش سنتی را تقبل می کنند اما حاضر نیستند تن به انشعاب گیری گرم به روش هات تپ بدهند. این در حالی است که عملیات انشعاب گرم در صورت رعایت استانداردها و به کارگیری نیروی متبحر و با دانش و تجربه بدون کوچک ترین ایردای به انجام خواهد رسید.

موارد ذکر شده بخشی از سوء ظن ها نسبت به ماهیت و کارکرد، و کارایی عملیات انشعاب گیری گرم هات تپ می باشد. بسیاری از واحدهای صنعتی بر حسب توهمات فوق تن به این عملیات نمی دهند و ترجیح می دهند از روش های پیشین استفاده کنند. در حالی که دانش کافی در خصوص این پروژه پیچیده صنعتی، ذهن را متوجه خواهد کرد که هیچ یک از توجیهات فوق برای انتخاب نکردن انشعاب گرم قابل قبول نیست. برای تمامی واحدهای مذکور در هر شرایطی که باشند، هات تپ بهترین گزینه است. البته باید اشاره داشت که در مواقعی انجام هات تپ اصلاً امکان پذیر نخواهد بود و بهتر است از روش های جایگزین استفاده شود؛ اما تشخیص این امر بر عهده پیمانکار هات تپ است. او است که بر اساس مطالعات امکان سنجی و تحقیق و توسعه امکان یا عدم امکان انجام عملیات را تشخیص می دهد. در صورت امکان پذیری انجام کار، انشعاب گرم هات تپ بهترین راه حل برای رفع مشکلاتی است که مجتمع های صنعتی در خصوص انشعاب گیری از خطوط لوله موجود می تواند بهره گیری کنند.

انشعاب خط لوله
انشعب خط لوله به روش گرم

امروزه خوشبختانه واحدهای صنعتی نفتی و گازی و پتروشیمی، بر حسب الزامات و تکرر نیاز به انجام انشعاب گیری خط لوله به استلزامات عملیات هات تپ پی برده و اغلب برای انشعاب گیری به سراغ این فرایند می روند. اما هنوز بسیاری از واحدهای صنعتی در زمینه های غیر، یا حتی زمینه های مرتبط به نفت و گاز نیز اطلاعات و اشراف کافی روی مزایای هات تپ خطوط لوله ندارند .و همین امر آن ها را به انتخاب روش های پر هسزینه، و چه بسا پر ریسک تر وامی دارد.

هات تپ– عملیات هات تپانشعاب گرم هات تپ

اندازه گیری در هات تپ

هات تپ از جمله فرایندهای صنعتی است که در برخی از مراحل باید بسیار دقیق و در تلورانس های بسیار پایین انجام شود. عملیات هات تپ به لحاظ فنی و ایمنی بسیار حساس است و از این رو در تمامی فازها باید به دقت به داده های حاصل از اندازه گیری هر یک از متغیرها توجه داشت تا عملیات بدون ایجاد کوچک ترین ایرادی به اتمام برسد.اهمیت فاکتور اندازه گیری دقیق متغیرها زمانی آشکارتر می شود که بدانیم تمامی برنامه ریزی ها و طراحی ها، و فرایندهای اجرایی از طریق داده هایی انجام می گیرند که محصول اندازه گیری ها هستند. در ادامه به برخی از این موارد اشاره می کنیم.

مهندسی هات تپ
هات تپ

تیم مهندسی پس از بازدید از سایت در قدم اول باید در خصوص انتخاب نوع اتصال تصمیم گیری کند. انجام طراحی اتصال مورد نظر نیز از گام هایی است که مهندسین می بایست انجام دهند، و بدیهی است که تمامی این گام ها پس از دریافت اطلاعات فنی خط لوله یا مخزن صورت خواهند گرفت. تجزیه و تحلیل، امکان سنحی و طراحی کاملاً وابسته به داده های دریافتی است. مجری هات تپ و مهندسین طراح وی بر اساس داده هایی نظیر سایز لوله، سایز انشعاب، ضخامت لوله، فشار سیال، دمای آن و مواردای از این قبیل در خصوص انتخاب نوع اتصال و طراحی و ساخت آن تصمیم می گیرند. حال فرض کنید که داده های دریافتی در این خصوص دچار ایراد و اشتباه باشند. در این صورت بدیهی است که باید انتظار سوء عملکرد و بروز ایراد را داشته باشیم. در صورتی که به هر دلیلی هر یک از این فرایندها دچار ایراد شوند کل عملیلات با خدشه مواجه خواهد شد. برای مثال کافی است که ضخامت سنجی به نحوی صحیح انجام نگرفته باشد؛ در این صورت بدیهی است که متریال اتصالی که می بایست ساخته شود نادرست انتخاب می شود و پس از نصب اتصال و حین هات تپ، یا بعد آز آن این بی دقتی می تواند تبعات زیان بار خود را نشان دهد.

در خصوص فرایند ساخت اتصال نیز اوضاع به همین منوال است. ممکن است تیم مهندسی هات تپ تمامی طراحی ها را به درستی انجام داده باشند و نقشه و دستورالعمل ها آماده عملیاتی شده باشند، و از طرفی تیم سازنده اتصال نیز مهارت کافی را داشته باشند، اما فقط به دلایل کوچک نظیر عدم کالیبراسیون ابزارهای اندازه گیری و بروز ایراد در زوایه ها و ابعاد، اتصال نادرست از آب دربیاید و کل کار را مخدوش سازد. برای مثال تصور کنید تراز مورد اسفاده سازندگان اتصال کالیبره نبود و دارای خطای مشهود باشد. در این صورت بسیاری از زوایا اشتباه از کار درامده و به این ترتیب کار خروجی خوبی نخواهد داشت.

در خصوص نصب و جوشکاری اتصال روی لوله یا مخزن نیز باید توجه داشت در صورتی که تراز یا سایر ابزار نصب دارای عملکرد صحیح نباشند ممکن است فرایند نصب دچار ایراد شود و اتصال در زاویه ای مغایر با آن چه مد نظر بود نصب شود. فرایندهای تست جوش و تست فشار نیز به همان میزان اندازه گیری ها و بازرسی های مذکور شایان توجه می باشند و در خصو آن ها نیز باید از بهترین ابزارهای تست استفاده کرد. بارها و بارها پیش آمده است به دلیل استفاد از گیج های نامناسب و غیر ستاندارد، یا نا متناسب با شرایط کار حین انجام تست های فشار، تیم های بازرسی و اجرایی هات تپ دچار اشتباه محاسباتی شده و به این ترتیب عملیات با مخاطراتی مواحه شده است. برای مثال تصور کنید ولوی که می باید پیش از هات تپ در محل نصب شود به درستی مورد بررسی تست فشار قرار رفته نشده باشد. بدیهی است پس از نصب ممکن است از ناحیه چنین ولوی دچار خطا و بروز ایراد شویم. یا تصور کنید که تست جوش اسپلیت تی یا سایر قطعاتی که جوشکاری روی شان انجانم شده است صحیح نبوده باشد. باز هم این ایراد خطاهای خود را در مراحل بعدی نشان خواهد داد.

خود دستگاه هات تپ نیز از این منظر شایان توجه است. چنان که می دانیم دستگاه به همراه کلیه قطعات  و تجهیزاتش پیش از انجام هات تپ مورد بازرسی و آماده سازی قرار می گیرد. این دستگاه بر حسب سایز انشعاب، میزان پیشروی مورد نیاز، ضخامت و جنس لوله و مواردی از این قبلی آماده سازی می شود. بنابراین روی دستگاه هات تپ نیز پیش از عملیات باید تنظیماتی انجام شود. انجام صحیح این تنظیمات در درجه اول مشروط به دقت ابزارهای تنظیمات مذکور می باشد. سایزبندی ها و بازرسی ها توسط این ابزار انجام می شود. در صورتی که به لحاظ فاکتورهای اندازه گیری ایرادی داشته باشند، این ایراد خود را در قالب خطا به کل پروسه تسری می دهد و به این ترتیب ممکن است عملیات هات تپ دچار مشکل شود.

حین اجرای هات تپ نیز بار دیگر باید نسبت به دقت ابزارهای اندازه گیری و تست اطمینان حاصل شود. خصوصاً گیج های سنجش فشار سیال و نیز گیج نشان گر فشار وارده بر پاور یونیت در این مرحله حائز اهمیت می باشند. به علاوه اگر دمای لوله در سطح نامتعارفی باشد ناحیه عملیاتی هات تپ باید به لحاظ فاکتورهای دمایی روی لوله مورد بررسی مستمر قرار گیرد که این امر هم ابزارهای اندازه گیری دقیق را می طلبد.

ابزارهای اندازه گیری یی که در مراحل مختلف عملیات هات تپ مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از:

  • متر
  • تراز
  • ضخامت سنج
  • ابزار تست فشار هیدرو استاتیک
  • فشار سنج
  • کولیس
هات تپ
هات تپ

از آن چه گفته شد می توان پی به اهمیت فاکتور اندازه گیری در عملیات انشعاب گرم هات تپ برد. ابزارهایی نظیر دماسنج، فشار سنج، ضخامت سنج، گیج های اندازه گیری شاخص های مختلف، ابزارهای اندازه گیری نظیر متر و….، ضخامت سنج ها، ابزارهایانداز ه گیری فشار یا دستگاه های تست هیدرواستاتیک و مواردی از این قبیل همگی باید حین انجام مراتب عملیاتی کار کالیبره و مطمئن باشند و کمترین تلورانس خطای ممکن را به ما نشان دهند. هر کدام از این ابزارها می توان منشأ یک فاجعه حین هات تپ یا پس از آن باشد. از این رو به جاست که تا جای ممکن نسبت به این ابزارهای اندازه گیری دقت و اهتمام ویژه را داشت تا عملیات هات تپ با صحت و دقت کامل به انجام برسد.

هات تپ – اتصال هات تپ – دستگاه هات تپ – انشعاب هات تپ

هات تپ لوله گاز در عراق

تیم مهندسی و اجرایی شرکت پیشگام صنعت ابزار در یکی از پروژه های اخیر هات تپ خود موفق به انجام عملیات هات تپ روی خط لوله ۲۴ اینچی گاز شرکت کار اربیل واقع در کردستان عراق گردید. این عملیات که در تابستان سال ۱۳۹۶ انجام شد عبارت بود انشعاب گیری گرم ۲۴ اینچی روی خط لوله ۲۴ اینچی حاوی سیال گاز با فشار ۲۵ بار. شرکت پیشگام صنعت ابزار در حدود ۷ ساله اخیر پیمانکاری انحصاری عملیات های انشعاب گرم شرکت کار گروپ عراق بوده و طی این سال ها ده ها عملیات هات تپ در سایزها و زوایای مختلف با موفقیت به این شرکت عراقی تحویل داده شده است. انجام عملیات های هات تپ در سایزها و زیرفشارهای بالا از جمله دستاوردهایی بوده است که شرکت پیشگام صنعت ابزار با وجو کمبود امکانات و فقدان تأسیسات مناسب توانسته است در این منطقه به ثبت برساند.

photo_2017-08-07_14-13-32-min

شرکت پیشگام صنعت ابزار به جهت تعدد عملیات های انشعاب گیری داغ در این منطقه و به منظور تجهیز فرایندها و عملیات های خود دست به تأسیس یک کارگاه در یکی از پالایشگاه های شرکت کار گروپ واقع در خورمالای کردستان از کشور عراق زده است و در آن چندین دستگاه هات تپ با سایزهای مختلف، به همراه انواع کاتر و آداپتور هات تپ در انواع سایزها کار گذاشته است تا برای رفع نیازهای خود در زمینه اجرای hot tap کمترین وابستگی به شرکت مطروحه داشته باشد. این عملیات نیز به پشتوانه همین تجهیزات و امکاناتی انجام شد که در کارگاه کانتینری شرکت واقع در خورمالای عراق مجهیز شده است.

در عملیات هات تپ ۲۴ اینچ مذکور ابتدا به ساکن شرکت پیشگام صنعت ابزار اطلاعات فنی مورد نیاز را دریافت کرده و کار مهندسی و مطالعاتی برای طراحی اسپلیت تی و تدوین دستورالعمل های انجام عملیات هات تپ را آغاز کرد. اسپلیت تی درخواستی شرکت کار گروپ ویژگی های منحصر به فردی داشت. این اتصال می بایست دو انشعاب جدید ایجاد می کرد، یکی انشعاب ۲۴ اینچی که به صورت عمود بر لوله اصلی قرار خواهد گرفت و دیگری انشعاب ۶ اینچی که در موازات لوله اصلی و عمود بر نیپل اسپلیت تی ساخته می شود. طراحی و ساخت اسپلیت تی به این گونه مشخصه های خاص خود را داشته که در نهایت به انجام رسید.

فرایند ساخت اسپلیت تی نیز پیرو نقشه های طراحی و متعاقب انتقال تیم اجرایی به منطقه انجام عملیات هات تپ آغاز شده و ظرف مدت زمانی کوتاه به اتمام رسید. از آن جا که اسپلیت تی دارای دو انشعاب خروجی بود انجام تست های حساس جوش و فشار روی آن الزام می نمود که این مهم نیز توسط اپراتورهای شرکت پیشگام صنعت ابزار به انجام رسید.

از آن جا که عملیات روی لوله با ارتفاع کم نسبت به سطح زمین انجام می شد برای انجام کار دشواری چندانی به لحاظ محیطی وجود نداشت و تنها نیاز محیطی کار تعبیه داربست برای تسهیل فرایند جوشکاری و نصب اسپلیت تی برای انشعاب گیری گرم بود. البته به همان میزان که شرایط محیطی کار گرم ساده بود، شرایط فنی کار به شدت پیچیده و دشوار بود و گاز بودن سیال به همراه فشار بالای آن سختی هایی را برای انجام موفق هات تپ لوله گاز به همراه داشت. از مشکلات اصلی کار خاموش شدن های ناگهانی خط و قطع جریان سیال گاز لوله به صورت مکرر بود که منشأ آن از نیروگاه مجاور بوده و کارفرما قدرت مانور روی آن نداشت. البته این مشکل که بزرگ ترین مانع برای انجام سالم و صحیح عملیات هات تپ محسو.ب می شد نیز با انجام هماهنگی های لازم رفع گردید و در نهایت با نصب اتصال اسپلیت تی شرایط برای هات تپ لوله گاز فراهم گردید.

دستگاه هات تپ نیز مراحل آماده سازی اش را در کارگاه شرکت طی کرد و آداپتور و کاتر مناسب برای انجام هات تپ لوله گاز مذکور روی دستگاه نصب گردید. با انجام تست های فشار و جوش، تیم عملیاتی انشعاب گیری به روش داغ آماده انجام عملیات شد.

انجام هات تپ روی خط لوله 24 اینچی به سایز انشعاب 24 اینچ
هات تپ لوله گاز

نهایتاً عملیات انشعاب گیری گرم یا هات تپ ظرف مدت زمان کوتاه و با رعایت تمامی نکات ایمنی و فنی بدون بروز وقفه به انجام رسید. عملیات تحت نظارت واحدهای فنی و ایمنی انجام شد و از آن جا که تمامی تدابیر پیش از آغاز کار سنحیده و اتخاذ شده بود، هات تپ خط لوله گاز مذکور بدون هر گونه مشکل جانبی در اسرع وقت به انجام رسید. این عملیات در مرداد ماه سال ۱۳۹۶ به اتمام رسید و در نهایت با اخذ تأییدیه انجام کار، انشعاب های گرفته شده به همراه کوپن های بریده شده به کارفرما تحویل داده شد.

عملیات هات تپ لوله گاز ۲۴ اینچی مذکور از دیگر دستاوردهای شرکت پیشگام صنعت ابزار که نشان می داد این شرکت قادر است روی خطوط لوله حاوی گاز با فشار بالا نیز عملیات سایز به سایز با انشعاب بالا را به راحتی به انجام برساند.

هات تپ- هات تپ لوله گاز

توجیه عملیات هات تپ

هات تپ از فرایندهای خطوط لوله می باشد که در دهه ۳۰ میلادی ابداع شد. هدف از فرایند هات تپ در دسترس قرار دادن سیستم های تحت فشار نظیر خطوط لوله، مخازن و تانکرهای نگهدارنده و هدایت کننده مسیر جریان سیال جهت انجام عملیات های اصلاحی روی آنها می باشد. گرچه طی سالیان شکل گیری و تکوین این تکنولوژی رشد و ارتقاء یافته و همچنان روند رو به رشد آن در تسهیل فرایند، افزایش ضریب ایمنی، کاهش زمان هدر رفت و مواردی از این قبیل تداوم دارد، اما مکانیزم و چارچوب کلی آن طی این سالیان تغییری نکرده است. به این شرح که دستگاه هات تپ حاوی یک مته راهنما و یک کاتر برنده لوله از طریق شفت به سمت جداره لوله پیشروی می کند و با بریدن لوله و خارج کردن کوپن لوله یک انشعاب جدید در دسترس قرار می دهد. دستگاه هات تپ باید به صورتی آماده و تجهیز شده باشد که به لحاظ تحمل فشار و شرایط خط لوله توان مقاومت داشته باشد تا حین انجام عملیات هات تپ بین دستگاه هات تپ و مختصات فنی خط لوله و سیال تعادل و توازن برقرار شده باشد. برای این که عملیات هات تپ امکان پذیر باشد و سوراخکاری لوله توسط دستگاه قابل انجام باشد یک فیتینگ سه شاخه ای روی لوله نصب و جوشکای می شود. فیتینگ مذکور با توجه به شرایط لوله و خصوصاً ویژگی های سیال انتخاب می شود. برای این کار اغلب از اتصال اسپلیت تی استفاده می شود. سپس روی فیتینگ یک ولو نصب شده و به منظور بررسی میزان مقاومت ولو و اتصال در مقابل فشار خط روی آن ها تست فشار انجام می گیرد. سپس عملیات هات تپ انجام شده و انشعاب مورد نظر روی لوله یا مخزن ایجاد می شود.

هات تپ و انشعاب گیری
نصب دستگاه هات تپ

پیش شرط انجام عملیات هات تپ توجیه پذیری اقتصادی و فنی آن است. اصولاً هر فن آوری جدید به منظور افزایش بهره وری فرایندها انجام می شود. فن آوری تنها در صورتی قابلیت اجرایی خواهد داشت که نسبت به روش های جاری دارای مزایای اقتصادی، فنی و ایمنی باشد. در غیر این صورت استفاده از همان روش های موجود قابل توجیه تر است. تا پیش از ابداع عملیات هات تپ انشعاب گیری معمولاً به این صورت بود که خط لوله مورد نظر را از سیال تخلیه می کردند و سپس عملیات انشعاب گیری روی آن انجام می شد، اما با توجه به مزایایی که عملیات انشعاب گرم داشت از جمله عدم نیاز آن به خاموشی خط و تخلیه خط لوله، هات تپ تبدیل به روال جاری در انشعاب گیری از خطوط لوله گردید.

اما با این وجود مجری هات تپ ملزم است در هر پروژه عملیاتی نسبت به توجیه قتصادی و فنی طرح مورد نظر ملاحظات خاص خود را داشته باشد. در این خصوص تیم امکان سنجی و بررسی توجیه طرح می بایست ذیل گام های زیر توجیه یا عدم توجیه طرح را به اثبات برسانند. بدیهی است در صورتی که این جمع بندی حاصل شد که انشعاب گیری از لوله به روش گرم قابل توجیه نیست، نمی بایست از این روش استفاده کرد. مراحلی که این تیم امکان سنجی جهت تبیین توجیه اقتصادی عملیات هات تپ باید پیاده سازند به شرح زیر است:

هات تپ
hot tap
  • تعیین مختصات فیزیکی خط لوله موجود:

در درجه اول مشخصات فنی خط لوله و سیال از مشتری دریافت شده و بر حسب آن برنامه ریزی ها و طراحی های توجیهی پروژه به انجام می رسد. تیم هات تپ باید حداکثر فشار کاری سیال درون لوله حین انجام عملیات هات تپ دریافت کند تا برآوردی از میزان مقاومت و استحکام دستگاه هات تپ و فیتینگ و سایر اتصالات داشته باشد. طبیعی است اگر دستگاه های موجود در بازار یا دستگاه های در دسترس مجری هات تپ قادر به انجام عملیات در فشار مد نظر مشتری نباشند عملیات کان لم یکن تلقی می گردد و باید سراغ روش های دیگر رفت. جنس و ضخامت لوله نیز فاکتورهای تعیین کننده دیگر در محاسبات اولیه محسوب می شوند. باید برای تیم هات تپ مبرهن شود که تجهیزات موجودش قادر به برش لوله از جنس مورد نظر مشتری می باشند. در غیر این صورت باید هزینه های لازم برای تجهیز و ارتقای دستگاه هات تپ جهت انجام عملیات برآورد شود. مورد بعدی آنالیز وضعیت خط لوله به لحاظ میزان خوردگی، آسیب های جانبی و مواردی از این قبیل است. این مورد بهتر است به صورت حضوری و در محل سایت توسط تیم پروژه هات تپ مورد بررسی قرار گیرد. باید شرایط لوله از جهت امکان پذیری عملیات هات تپ بر روی آن برآورد شود. در صورت فرسودگی و خوردگی بیش از اندازه لوله، خصوصاً در لوله های ضخامت پایین باید نسبت به انجام عملیات هات تپ روی آن ها بسیار حساس بود. همچنین حین بازدید باید نسبت به تجهیزات کنترلی و ابزار دقیق در مجاوت محل انجام هات تپ حساس بود. اگر ابزاری در مجاورت عملیات روی خطوط لوله و تجهیزات نصب باشد، به نحوی که بروز هر گونه اختلال احتمالی در عملیات هات تپ روی آن و مجموعه تأثیر مخرب ایجاد کند، تیم هات تپ باید نسبت به پذیرش تبعات احتمالی حساس باشد. برآورد اقتصادی، جانی و فنی این چنین رویدادهایی جزو الزامات در فرایند امکان سنجی محسوب می شود.

به طور کلی برای انجام امکان سنجی به صوت جامع و کامل انجام این قسم محاسبات ضروری به شمار می رود. هر چه هات تپ کاران برآوردی دقیق تر در این خصوص داشته باشند طبیعتاً اشراف اطلاعاتی و قدرت تصمیم گیری در خصوص امکان یا عدم امکان انجام عملیات هات تپ نزد آنها بیشتر خواهد بود.

  • برآورد هزینه های انجام انشعاب از طریق خاموش کردن خط: پس از انجام فاز اول کار، تیم هات تپ باید برآوردی دقیق از میزان هزینه های انجام عملیات انشعاب گیری به روش سنتی و از طریق خاموش کردن خط داشته به دست بیاورد. در این مورد باید هزینه های کار از جمله تهیه متریال های مورد نیاز، برش لوله، جوشکاری، کنترل کیفیت فرایند، نیروی انسانی درگیر در کل فرایند و مواردی از این قبیل محاسبه شود.

اما مهم تر از موارد ذکر شده هزینه هایی است که به صورت پنهان در نفس این فرایند مستتر هستند که از قضا بخش اصلی هزینه ها را شامل می شوند. این هزینه شامل خاموش بودن خط لوله در طول انجام فرایند می باشد. به عبارتی دیگر واحد صنعتی ناچار است برای تخلیه خط و انشعاب گیری از آن برای روزهای متمادی فعالیت ها یا حداقل بخشی از فعالیت های خود را که به خط لوله مربوطه مرتبط است متوقف سازد و به این ترتیب واحد را تا انجام کامل عملیات از فاز بهره برداری خارج سازد. بدیهی است در این صورت فرایندهای جاری متوفف شده و فرایند تولیدی واحد صنعتی به تعویق می افتد. طبیعتاً در صورتی که خط لوله مذکور بخشی از فرایندهای اصلی مجموعه را شامل شود ممکن است هزینه ی بسیار بالایی متحمل واحد صنعتی شود. از سوی دیگر ممکن است تجهیزات و ابزاری در امتداد لوله مذکور نصب شده باشند که صحت عملکرد آن ها منوط به جریان دائمی سیال درون لوله باشد. در این مورد نیز باید توجه داشت که تعطیلی خط می تواند بر عملکرد آن ها آسیب رسانده و هزینه دیگری را بر مجموعه صنعتی بار کند.

به طور کلی تیم هات تپ موظف است کلیه هزینه های مربوط به انجام کار به روش سنتی را حتی الامکان با بیشترین دقت به انجام برساند تا بتواند بهترین تصمیم در خصوص توجیه اقتصادی و فنی انجام هات تپ را بگیرد.

  • برآورد هزینه های انجام عملیات هات تپ:

در این خصوص می بایست هزینه های آماده سازی و تجهیز دستگاه هات تپ، ساخت، اتصال و نصب فیتینگ وی لوله، هزینه ولو و هزینه هایی از این قسم محاسبه شود. نیروی انسانی دخیل در فرایند نیز باید به صورت دقیق شناسایی و هزینه های مربوط به آن ها نیز پیش بینی و محاسبه شود. از آنجا که عملیات هات تپ مستلزم تجهیزات جانبی متعددی می باشد باید نسبت به هریک از آن ها دقت و حساسیت داشت. برای مثال در شرایطی که کار در ارتفاع انجام می شود هزینه های باز و بست داربست، اسکافولدینگ، تعبیه مسیرهای تردد و مسیر فرار اضطراری، هزینه های ایمنی کار و مواردی از این قسم به عنوان هزینه های ضروری انجام عملیات انشعاب گرم در نظر گرفته شود. بدیهی است در این فرایند دیگر هزینه های ناشی از تعطیلی خط را نخواهیم داشت و همین نکته چنان که میدانیم بزرگ ترین مزیت عملیات هات تپ محسوب می شود، اما با این وجود هزینه هایی نسبت به روش سنتی بر کار افزوده می شوند که در نظر گرفتن آنها جزو اصول کاری تیم هات تپ در فاز امکان سنجی و طرح توجیهی بشمار می رود.

انشعاب گرم
هات تپ ۴۸ اینچ
  • مقایسه بندهای ۲ و ۳ و جمع بندی: پس از تهیه و تنظیم مستندات فوق، به راحتی می توان در خصوص مزیت هر یک از دو روش بر دیگری اظهار نظر کرد. تجربه نشان داده است که همواره در تصمیم گیری نهایی کفه ترازو به سمت انتخاب عملیات هات تپ سنگینی می کرده است، البته مشروط بر آنکه امکان انجام عملیات هات تپ به لحاظ محدودیت های فنی و انسانی وجود داشته باشد. اما با این وجود انجام مراحل فوق ضروری است تا نسبت به حکم ذکر شده اطمینان حاصل شود.

لازم به ذکر است هر دو نوع عملیات انشعاب گیری دارای هزینه های پنهان و غیر قابل محاسبه ای می باشند که لحاظ آنها در برآورد هزینه های امکان سنجی به صورت دقیق امکان پذیر نیست. برای مثال سوانح ایمنی ناشی از آسیب دیدگی نیروی کار حین انجام فرایندها از جمله این موارد است. از سوی دیگر هر کدام از فرایندها به نوبه خود دارای خطراتی می باشند که گرچه محاسبه آن ها مقدور نیست اما در نظر گرفتن تبعات و آثار آنها در انتخاب نوع عملیات انشعاب گیری دخیل است. برای مثال نوع سیال درون لوله از جمله این موارد است. اگر سیال از نوع مواد بسیار سمی و خطر ناک نظیر گاز ترش باشد طبیعتاً بروز کوچک ترین نشتی حین هر یک از فرایندها تبعاتی جبران ناپذیر خصوصاً برای نیروی کار خواهد داشت. چرا که استشمام کوچک ترین میزان از این ماده می تواند به قیمت جان اپراتورها و پرسنل اجرایی تمام شود. در این شرایط طبیعتاً هزینه جانی و ایمنی انجام عملیات هات تپ بسیار بالاتر خواهد رفت چرا که ضریب ریسک فرایند بالاتر فته است. در فرایندهای سنتی می توان تخلیه خط را تا جایی ادامه داد که نسبت به فقدان سیال درون لوله اطمینان حاصل کند اما در عملیات انشعاب گرم هات تپ، از آنجایی که کل فرایند روی خطوط لوله زنده و حاوی حریان سیال انجام می شود، بروز کوچک ترین ایراد ناشی از خطای انسانی، تجهیزات و تأسیسات نامناسب یا دستورالعمل های تدوینی خساراتی سنگین به مجموعه وارد خواهد کرد. تیم تصمیم گیر در خصوص توجیه یا عدم توجیه عملیات هات تپ باید نسبت به این گونه مواد محاسبه ناپذیر حساسیت به خرج دهد.

پس از پیش بینی تمامی این موارد و در قالب کار گروه های تصمیم گیری جهت بررسی ابعاد کار از تمامی جوانب، نسبت به انتخاب هر یک از دو راهکار مذکور تصمیم گیری به عمل می آید. شرکت پیشگام صنعت ابزار در این زمینه آماده ارائه خدمات مورد نیاز مشتریان می باشد. تیم مهندسی و فنی این شرکت تجربه انجام این قسم پروژه ها را داشته و می تواند در اسرع وقت مشتریان را نسبت به توجیه یا عدم توجیه عملیات مطلع و آگاه سازد.