لوله پلی اتیلن در هات تپ

لوله پلی اتیلن از دهه ی ۵۰ میلادی در جهان تولید شد. موارد استفاده از پلی اتیلن بسیار گسترده است. همچنین سازگاری لوله پلی اتیلن با شرایط مختلف نسبت به انواع لوله های آهنی ، فولادی و سیمانی بیشتر است. همین موارد موجب شدند تا استفاده از لوله پلی اتیلن در پروژه های مختلف فراگیر شده و گسترش جهانی پیدا کند.

لوله پلی اتیلن در هات تپ
لوله پلی اتیلن در هات تپ

پلاستیک پلی اتیلن بلافاصله پس از تولید مورد استفاده قرار می گیرد و همین امر موجب استفاده ی فراگیر از آن شده است. این لوله ها با درجه بندی های خاصی از مواد تولیدی ساخته می شوند. اما در ایران در حال حاضر لوله های گرید PE80 و PE100 مورد استفاده قرار می گیرند. این لوله ها از جنس پلاستیک بوده و در گروه بندی پلاستیک ها در گروه گرما نرم ها یا ترموپلاستیک ها قرار می گیرند. 

انعطاف پذیری لوله های پلی اتیلن موجب می شود تا میزان هزینه ها در هنگام نصب کردن لوله تا حد امکان کاهش یابد.

خصوصیات لوله پلی اتیلن

لوله های پلی اتیلن در طول های مستقیم تولید می شوند و بنابراین در هنگام نصب نیاز به استفاده ی زیاد از اتصالات بین لوله ای ندارند.

محصولات پلی اتیلن شامل موارد زیر هستند:

  • لوله های پلی اتیلن
  • اتصالات پلی اتیلن : این اتصالات شامل چند گروه هستند و در بین قطعات کوچک ترلوله ها قرار گرفته و آن ها را تبدیل به خط لوله ای طویل می کنند. اتصالات پلی اتیلن به سه گروه الکتروفیوژن ، جوشی و پیچشی تقسیم می شوند. در پروژه های گازرسانی از اتصالات الکتروفیوژن و در پروژه های آب رسانی از اتصالات پیچی استفاده می کنند. مابقی پروژه ها نیز با اتصالات جوشی انجام می شود.   
  • منهول های پلی اتیلن : این تولیدات در واقع اتصالات خطوط لوله ی زیر زمینی بخصوص در شبکه های آب و فاضلاب هستند.

تولید این لوله در چند سال اخیر پیشرفت چشمگیری داشته و توانسته به عنوان جایگزینی مناسب برای لوله های فلزی ، PVC  ، GRP و چدنی شود. استحکام بالا و نصب آسان این لوله ها دلیل انتخاب بی چون و چرای آن ها در پروژه های مختلف لوله گذاری است.

 

موارد استفاده از لوله های پلی اتیلن در پروژه های مختلف شامل موارد زیر خواهد بود.

  • شبکه های آب رسانی شهری و روستایی
  • شبکه های فاضلاب شهری و روستایی
  • شبکه های زهکشی
  • سیستم های سیال و فاضلاب های صنعتی
  • سیستم های آبیاری تحت فشار ( قطره ای و آبپاش ) و متحرک
  • پوشش کابل ارتباطی / پوشش فیبر نوری
  • پوشش کابل برق
  • پوشش لوله های فلزی
  • کانال های تهویه

لوله های پلی اتیلن در مدت ۵۰ سال گذشته تحولات بسیاری را در زمینه طراحی و مواد سازنده متحمل شده اند و بنابراین به کیفیت و مقاومت ارتقای چشمگیری یافته اند. بنابراین نیازهای طولانی مدت خطوط گاز و آب را پاسخگو هستند. قابیلت بارگیری لوله پلی اتیلن که در شبکه های زیر زمینی به کاربرده می شوند نیز افزایش قابل توجهی داشته است.

یکی از کلیدهای موفقیت استفاده از لوله های پلی اتیلن این است که خطوط لوله پلی اتیلن با استفاده از اتصالات فیوژن به هم وصل می شوند. مقاومت بالای اتصالات فیوژنی که هم سطح مقاومت لوله های مادر است موجب شده تا استفاده از این اتصالات به همراه خطوط لوله پلی اتیلن انتخاب اول کارفرمایان و پیمانکاران برای شبکه های آبرسانی و بخصوص گازرسانی باشد.

به منظور کاهش ریسک در آسیب پذیری خطوط لوله سعی بر این است تا همیشه نصاب های مجرب و کارکشته ای را برای عملیات لوله گذاری انتخاب کنند.

ارتباط لوله های پلی اتیلن و هات تپ

پروژه های هات تپ با خطوط لوله ی مختلفی سروکار خواهد داشت. خطوط لوله پلی اتیلن هم می توانند یکی از انواع خطوط لوله ای باشند که عملیات هات تپ روی آن ها انجام می شود.

عملیات هات تپ به طور کلی شامل ایجاد یک انشعاب یا خط لوله ی فرعی از یک خط لوله ی اصلی تحت فشار است. در این پروژه ها لوله ای را که درون آن جریانی از یک سیال مایع یا گازی برقرار است ، برش می دهند و روی آن حفره ای را به وجود می آورند. سپس خط لوله ی انشعابی را به مناطق مورد نظر می فرستند. 

در عملیات هات تپ سازه ها ، تجهیزات ، ابزارآلات و ماشین هایی به کار می روند. اتصالات ، فلنج ها ، شیر یا ولو و ماشین هات تپ از این جمله اند.

اتصالات سازه هایی هستند که با استفاده از آن ها خط لوله را برای انشعاب گیری آماده می کنند. این سازه ها را پس از ساخت در کارگاه به منطقه ی عملیاتی منتقل می کنند تا بر روی خط لوله نصب شود. اما ساخت سازه و نصب آن روی لوله بستگی صد در صدی به جنس خط لوله خواهد داشت. اگر جنس لوله از متریال و آلیاژهایی باشد که بتوان عملیات جوشکاری را روی آن انجام داد سازه ها را به صورت جوشی ساخته و با جوشکاری روی خط لوله نصب می کنند. اما اگر خط لوله دارای جنس غیر فلزی باشد از اتصالات مکانیکی استفاده می شود. این اتصالات بدون نیاز به عملیات جوشکاری و با استفاده از پیچ و مهره و لوازم آب بندی مثل گسکت ها روی خط لوله نصب شده و آن را آب بندی می کنند.

لوله پلی اتیلن نیز از جنس پلاستیک است و مناسب عملیات جوشکاری نیست بنابراین حین انجام عملیات هات تپ روی این لوله ها باید از اتصالات مکانیکی استفاده کرد.

هات تپ عملیاتی است که استفاده از آن به صورت روز افزون در حال افزایش است. دلیل این افزایش در کاربرد این است که هات تپ به خوبی توانسته خود را با انواع خطوط لوله و خدمات آن وفق دهد. بنابراین می توان گفت که سازگاری هات تپ با خدمات خطوط لوله منجر به جایگزینی آن با روش های سنتی شده است.

شرکت پیشگام صنعت ابزار با بکارگیری نیروی انسانی و مهندسی مجرب و همچنین تجهیزات به روز و نوین آماده ی انجام عملیات هات تپ روی خطوط لوله ی متفاوت و بخصوص لوله پلی اتیلن در سراسر کشور خواهد بود.    

اصول ایمنی در کارگاه هات تپ

اصول ایمنی در کارگاه در جهت مصونیت اعضای حاضر در کارگاه و هم چنین به منظور نگهداری و حفاظت از ابزارآلات ، وسایل و تجهیزات کارگاهی ، اجرا خواهد شد. اصول ایمنی در کارگاه می تواند برای همه ی کارگاه های صنعتی ، الزاماتی را به صورت یکپارچه و واحد در نظر بگیرد و هم چنین در هر کارگاه صنعتی می بایست بنابر نوع کار و نوع ادوات موجود در کارگاه دستورالعمل هایی را به صورت انحصاری به کارکنان آموزش داده و آن ها را ملزم به انجام این دستورالعمل ها کرد.

اصول ایمنی در کارگاه
اصول ایمنی در کارگاه

حوادث معمولا به صورت غیر منتظره و بدون اطلاع قبلی در محیط های صنعتی رخ می دهد. اما می توان با پیاده سازی نکات ایمنی در هر کارگاه صنعتی مانع از رخداد بسیاری از این حوادث شد. به طور کلی پیاده سازی اصول ایمنی در کارگاه شامل چهار مرحله خواهد بود : پیشگیری از حوادث مربوط به نیروی انسانی ، طراحی و جانمایی صحیح دستگاه ها و تجهیزات ، مدیریت ایمنی و آموزش و بازرسی اصول ایمنی در کارگاه ؛

علل ایجاد حوادث در کارگاه

شرایط نا ایمن محیط کار و نقص اصول ایمنی در کارگاه می تواند به دلیل برخی سهل انگاری ها و هم چنین نقایص فنی رخ دهد که برخی از آن ها عبارت اند از:

  • طراحی ناصحیح روش کار ، محیط کار ، ماشین آلات و تجهیزات.
  • فقدان وسایل حفاظت فردی و یا ناکارآمدی وسایل و یا داشتن البسه نامناسب.
  • وجود نقایص فنی و معایب فیزیکی در ماشین آلات و معیوب بودن وسایل و ابزار کار.
  • از بین رفتن روکش عایق سیم های برق و یا آب بندی نبودن لوله های آب و گاز.
  • عدم حفاظ گذاری مناسب برای ادوات و ماشین آلات.
  • عدم پیش گیری از بروز احتراق یا انفجار.
  • شرایط نامطلوب و نامناسب محیط کار از جمله آلودگی هوا ، آلودگی صوتی ، کمبود روشنایی و … .
  • اختلال در سیستم کنترل ماشین های اتوماتیک.
  • عدم رعايت اصول حفاظتی در نصب دستگاه های برقی و فقدان سيستم اتصال به زمين در ادوات برقی.
  • عدم آموزش صحیح اصول ایمنی در کارگاه به کارکنان
  • گزینش نیروی نامتناسب انسانی

نیروی انسانی و ایمنی در کارگاه

تعادل در مسائل روانی و رفتاری نیروی انسانی در محل کارگاه بسیار مهم است. فقدان دانش ، تجربه و نداشتن مهارت کافی پرسنل حاضر در کارگاه می تواند عواقب جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

  • آشنا نبودن با محیط کار ، داشتن ترس و فقدان اعتماد به نفس ،
  • تنبلی ، سهل انگاری و دقت نکردن در کار ،
  • حواس پرتی و فراموش کاری
  • بی احتیاطی در انجام کار و یا داشتن وسواس بیش از حد در کارها ،
  • خلق و خوی تند و عصبی بودن و آمادگی برای تحریک آنی ،
  • تظاهر به شجاعت و غرور و ابزار خودنمایی و جلب توجه در کارگاه ،
  • و شوخی های نامناسب و نابجا ، از جمله عواملی هستند که می توانند کلیت ایمنی در کارگاه را از طرف نیروی انسانی حاضر در کارگاه متوجه خطراتی کنند.

استفاده از علائم هشدار دهنده

برای برقرار کردن اصول ایمنی در کارگاه نیاز است تا علائم هشدار دهنده ای در نقاط مختلف کارگاه مستقر شود تا در صورت بروز هر گونه نقص اصول ایمنی در کارگاه ، هشدار لازم به کارکنان داده شود. استفاده از علایم هشدار دهنده مانند چراغ‌های چشمك زن و تابلوهای شبرنگ و غیره در نقاط حساس و خطرناك ضروری است. كلیه علایم هشدار دهنده باید كاملا در معرض دید افراد بوده و به طور آشكار نصب شده باشند.

نکات دیگری که می بایست در حین کار در کارگاه مورد توجه قرار داد از قرار زیر است :

  • استفاده از وسایل ایمنی شامل لباس کار ، کفش و کلاه ایمنی و دستکش برای نیروی کار ضروری است.
  • به هنگام جابجایی و باز و بسته نمودن قطعات سنگین باید مراقب سقوط آن ها بود.
  • موقع شستشوی قطعات با نفت یا گازوئیل باید از دستکش ضد روغن استفاده کرد.
  • هنگام جوشکاری و برشکاری از ماسک مخصوص جوشکاری و برشکاری و دستکش چرمی استفاده شود.
  • در مجاورت مواد سوختی و قابل اشتعال از جوشکاری و برشکاری قطعات جلوگیری شود.
  • در هنگام کار با جرثقیل سقفی حتماً به دستورالعمل کار با جرثقیل توجه نمائید.
  • از ریختن وسایل اضافه در محیط کارگاه خودداری کنید و در پایان هر روز کاری آنها را مرتب در جای خود قرار دهید.
  • هنگام باز و بسته کردن قطعات برقی ماشین آلات از قطع بودن برق اطمینان حاصل شود( استفاده از تگ ایمنی).
  • جهت جلوگیری از زمین خوردن در محیط کارگاه از ریختن روغن و مواد نفتی در کف کارگاه خودداری شود.
  • از روشن نگه داشتن بی دلیل وسایل و ابزارآلات برقی در محیط کارگاه ، خودداری شود.
  • استعمال دخانیات ، استفاده بی دلیل از فندک و کبریت در محیط تعمیرگاه ممنوع می باشد.
  • پس از هر بار آلوده شدن پوست بدن با مواد نفتی ، شستشو با آب و صابون انجام شود.
  • در صورت خاموش بودن هواکش ها به ناظرین اطلاع داده شود.
  • در صورت مشاهده موارد ناایمن به ناظر ایمنی اورهال گزارش داده شود.
  • از آتش زدن  هر ماده زائد در سایت و اطراف آن خودداری شود .

تجزیه و تحلیل حوادث نشان می دهد که یکی از علل اصلی وقوع حوادث و نقص اصول ایمنی در کارگاه ها ، عدم  هماهنگی واحدهای کارگاه با واحد ایمنی است و ایجاد هماهنگی لازم  میتواند منجر به کاهش حوادث ، بیماری ها وآلودگی های محیطی شود که این امر درنهایت منجر به بهبود عملکرد کارگاه خواهد شد. در عملیات هات تپ اصول ایمنی در کارگاه ، پیش نیاز نکات ایمنی کار گرم می باشد. 

خطوط لوله در عملیات هات تپ

خطوط لوله در عملیات هات تپ از مواد و آلیاژهای خاص و متفاوتی هستند. به طور واضح باید گفت که عملیات هات تپ را تنها روی خطوط  لوله ی خاصی پیاده سازی می کنند. انتخاب و گزینش این خطوط لوله در عملیات هات تپ مهندسی شده و بر پایه اصول ایمنی هستند که موجب می شوند عملیات هات تپ به درستی اجرا شده و به پایان برسد.

در مبحث لوله کشی و تاسیسات دو اصطلاح در رابطه با لوله وجود دارد. اصطلاح پایپ که جهت انتقال سیالات از یک نقطه به نقطه دیگر با فاصله زیاد کاربرد دارد و اصطلاح تیوب که برای گردش سیال در داخل یک سیستم محدود کاربرد دارد.

خطوط لوله در عملیات هات تپ در پالایشگاه ها ، نیروگاه ها و خطوط انتقال آب به منظور انشعاب گیری یا عملیات لاین استاپ و هم چنین تعمیرات پس از نشتی یا خوردگی ، مراحل مختلفی را پشت سر می گذارند. 

در تمامی این موارد مراحلی از قبیل انواع جوشکاری و اتصال بندی ، فشار و بار وارده از سمت اتصالات دائم یا غیر دائم و همچنین نیروی اصطکاک ناشی از برش دستگاه هات تپ متوجه خط لوله ی مورد نظر خواهد بود. بنابراین لوله باید قادر به تحمل کردن حرارت ، فشار و اصطکاک وارده از سمت اجزای عملیات هات تپ باشد.

جنس لوله ، مواد و آلیاژهای سازنده آن و هم چنین مقاومتی که در برابرهای فشارهای بیرونی خواهد داشت تعیین کننده ی این مساله خواهد بود که عملیات هات تپ می تواند روی خط لوله مورد نظر انجام شود یا خیر.

انواع خطوط لوله در عملیات هات تپ

انواع خطوط لوله که عملیات هات تپ می تواند روی آن ها انجام شود عبارت اند از :

  • چدن
  • چدن نشکن
  • فلزات غیر آهنی
  • فولاد پلاستیک
  • بتن آرمه

در ادامه خصوصیات تمامی موارد بالا را به اختصار توضیح خواهیم داد.

لوله ی چدنی : لوله های چدنی بیشتر در خطوط انتقال و شبکه های توزیع آب کاربرد دارند. این لوله ها اغلب از چدن خاکستری ساخته می شوند. این نوع لوله های طول عمر بالایی دارند چون در برابر خوردگی از مقاومت بالایی برخوردارند. اما یکی از عیوب لوله های چدنی ، خاصیت شکنندگی و وزن زیاد آن ها می باشد. همین امر سبب می شود تا هزینه های اصلاحی و تعمیراتی زیادی گریبان گیر سازمان های آب و فاضلاب باشد.

لوله چدنی نشکن : لوله های چدنی نشکن امتیازات قابل ملاحظه ای در مقایسه با انواع لوله های دیگر از جمله لوله های چدنی دارد. این لوله ها در برابر ضربه ، فشار و خورندگی محیط های آبی و خاکی مقاومت بالایی داشته و هم چنین وزن کم تری دارد.

طی چند دهه اخیر لوله های چدنی به سرعت جای خود را به لوله های چدنی نشکن داده اند. دلیل این انتخاب هم صرفه جویی در هزینه و زمان برای سازمان های انتقال دهنده و توزیع کننده آب می باشد. اجرای عملیات هات تپ روی خطوط لوله آب می تواند یکی از موارد تقابل هات تپ و لوله های چدنی باشد.

این لوله ها براساس استانداردهای مختلف ساخته می شوند که مهم ترین آن ها استاندارد بین المللی ISO-2531 است.

کارخانجات تولید کننده لوله های چدنی نشکن و متعلقات آن در ایران ، محصولات خود را بر پایه این استاندارد تولید می کنند.

فلزات غیر آهنی : فلزات غیر آهنی به آن دسته از فلزات گفته می شود که فاقد آهن و آلیاژهای آن باشد. فلزات و آلیاژهای غیر آهنی دارای خواص و ویژگی های خاصی هستند و از این جهت نقش مهمی در برطرف کردن نیاز صنایع مختلف دارند. مس ، روی ، برنج ، آلومینیوم ، سرب ، نیکل و قلع چند نمونه از فلزات غیر آهنی هستند. این عناصر مهم ترین آلیاژهای غیر آهنی را تشکیل می دهند که بعد از آهن بیشترین استفاده را در صنعت دارند.

فولاد پلاستیک : این لوله ها به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی جزء پرکاربردترین لوله ها در صنایع و پالایشگاه ها می باشند. کاربرد اصلی این لوله که پوششی پلاستیکی دارند ، جابجایی و انتقال سیالاتی همچون آب و فاضلاب خواهد بود. لوله های فولادی در تاسیسات زیرزمینی مسئول جابجایی و انتقال سیالات هستند. این لوله ها ممکن است در محیط زیرزمینی با شرایط زیستی و دمایی خاصی مدفون باشند. شرایط آبی ، خاکی و هوایی متفاوت می توانند میزان خورندگی هایی متفاوتی را برای فلز به وجود بیاورند. پوشش پلاستیکی این لوله ها موجب افزایش مقاومت لوله در برابر آسیب و صدمات خارجی و هم چنین آسیب های شیمیایی می شوند.

بتن آرمه : بتن آرمه با نام بتن مسلح نیز شناخته می شود. این بتن یکی از مقاوم ترین سنگ های مصنوعی ساخته ی دست بشر است. بتن آرمه از مقاومت فشاری قابل قبول و مقاومت کششی پایینی برخوردار است. برای مسلح کردن بتن از میلگرد یا آرماتور استفاده می شود تا مقاومت بتن را بالا ببرند. این مقاومت بخشی به بتن مانع از ایجاد ترک و پوکیدگی در بدنه بتن می شود. از این بتن برای ساخت لوله های انتقال آب استفاده می شود.

پیش از آغاز عملیات هات تپ تمامی بررسی ها و بازرسی های لازم در مورد خط لوله توسط تیم بازرسی و مهندسی عملیات هات تپ انجام خواهد شد.

گاهی اوقات خطوط لوله ای که نیاز است عملیات هات تپ روی آن ها انجام شود در زیر سطح زمین قرار دارند. در این مواقع برای دسترسی به خط لوله می بایست عملیات حفاری انجام شود. برای این منظور با توجه به قرار گیری ماشین هات تپ بر روی لوله میزان حفاری و رفتن به عمق زمین مشخص خواهد شد.

در برخی واقع نیز عملیات انشعاب گیری یا نشت گیری و تعمیرات خطوط لوله مورد نظر در زیر سطح آب انجام خواهد شد. در این مواقع نیز برای دسترسی به خط لوله و همچنین اجرای عملیات به ادوات و ابزار آلات خاصی احتیاج هست که تیم اجرایی وظیفه تامین کردن آن ها را بر عهده خواهد داشت.

هات تپ در ارتفاع نیز یکی دیگر از انواع دسترسی عملیاتی به خط لوله است که می بایست در آن از بالابرهای مخصوص جهت جابجایی نیروی انسانی ، تجهیزات و ابزارآلات استفاده کرد.

هر یک از موارد ذکر شده در مورد نوع آلیاژها و مواد سازنده خطوط لوله ی انتقال و توزیع ، ادوات و ابزارآلات و هم چنین اصول کاری و ایمنی خود را در عملیات هات تپ پذیرا هستند. طراحی نوع عملیات ، طراحی نوع اتصال و جوشکاری و همچنین اصول پیاده سازی و اجرای عملیات هات تپ روی خط لوله بر عهده تیم مهندسی هات تپ خواهد بود که با دقت و نکته سنجی هرچه تمام تر اجرا خواهد شد.