تست جوش در هات تپ و توضیحات آن

تست جوش در هات تپ یکی از مجموعه فرایندهای ایمنی است که در دستور کار اعضای عملیات هات تپ قرار خواهد گرفت. عملیات هات تپ به مجموعه پروژه هایی اطلاق می شود که در آن ها  انشعاب گیری از خط لوله های در حال سرویس جزء اصلی کار محسوب می شود. در این عملیات قطعاتی را با عنوان اتصالات و با استفاده از بهینه ترین و به روزترین روش های جوشکاری می سازند و برای شروع عملیات روی خط لوله مورد نظر نصب می کنند.

تست جوش در هات تپ
تست جوش در هات تپ

اقدامات لازم پیش از تست جوش در هات تپ

جوشکاری در هات تپ جزء بسیار مهمی از عملیات را تشکیل می دهد. جوشکار در عملیات هات تپ باید به وظایف خود آشنا و در امور فنی کار خود تسلط صد در صدی را داشته باشد. پس از عملیات جوشکاری تست جوش مهم ترین نقش در حصول اطمینان از ایمنی هات تپ را خواهد داشت.

جوشکاری در هات تپ عملیاتی است که هم در کیفیت فرایند عملیات دخیل است و هم ملزم به رعایت نکات ایمنی مهمی خواهد بود. جوشکاری می تواند انواع مخاطرات زیستی و شیمیایی را متوجه خود کند. محیط کاری جوشکاران اغلب شامل مایعات قابل اشتعال و گازهای متراکم می باشد. بنابراین جوشکاران می بایست طبق آیین نامه های جوشکاری از قبیل WPS  و PQR عمل کنند و هم چنین دستورالعمل های ایمنی و فنی  را که مهندسین عملیات هات تپ به آن ها گوشزد می کنند ، با دقت فراوان انجام دهند.

WPS فرم استانداردی است که به آن فرم مشخصات روش جوشکاری می گویند. این فرم در جهت مشخص کردن جزئیات فرایند جوشکاری یک قطعه یا آلیاژ تکمیل می شود. این فرم براساس نیازهای عملیاتی جوشکاری در پروژه های هات تپ تنظیم می گردد. تهیه و طراحی WPS برای مشخص نمودن پارامترهای قطعه ، الکترود یا سیم جوش مصرفی ، تنظیمات دستگاهی و غیره به کار می رود و با استفاده از استانداردهای شرکت هایی همچون ASME-IX تهیه و طراحی می گردد.

هدف استفاده از فرم WPS این است که در پایان عملیات ، جوش به دست آمده با جوشکاری طراحی شده نهایت هم خوانی را داشته باشد.

فرم بعدی PQR است که نتایج آزمایش قطعات را پس از ساخت و جوشکاری به صورت مکتوب در اختیار قرار می دهد. فرم PQR عموما دو صفحه ای است. در صفحه اول آن اطلاعات و پارامترهای لازم برای انجام فرایند جوشکاری ذکر می شوند که نحوه ی تنظیم آن همانند فرم WPS خواهد بود. در صفحه ی دوم PQR نتیجه آزمایشات مختلفی را که روی نمونه های جوشکاری شده انجام می شود مکتوب می کنند. درجه کیفیت کار جوشکار نیز در این لیست نوشته می شود.

جوشکاری در هات تپ جزء فرایندهای انجام شونده قبل از شروع عملیات است. قبل از شروع جوشکاری نیز بررسی هایی از پیش تعیین شده ، عملیات جوشکاری را آماده اجرا خواهد کرد. به عنوان مثال پیش از شروع عملیات جوشکاری باید در نظر داشت که آیا جوشکاری بر مبنای دستورالعمل استاندارد انجام می شود یا خیر. بنابراین عملیات جوشکاری را از نظر تمامی دستورالعمل های پیش گرمایی ، جوش و پس گرمایی مورد بررسی قرار می دهند. طبق این دستورالعمل جوشکار می بایست دمای فلز را تا حدی بالا برده و سپس جوشکاری را آغاز کند. پس از پایان عملیات جوشکاری می بایست قطعات جوشکاری شده را به آهستگی سرد کنند تا از ایجاد ترک و درز در قطعات جوشکاری شده ممانعت به عمل آید.

دما و فشار سیال درون لوله نیز باید پیش از عملیات جوشکاری مورد بررسی قرار گیرد تا حد مجاز آن مشخص شود.

پس از اتمام فرایند جوشکاری و پایان یافتن مرحله پس گرمایی می بایست کل قطعات جوشکاری شده به منظور عدم وجود تخلخل و منفذ با تست جوش آزمایش می شوند. تست جوش در هات تپ به کارکنان این اطمینان را می دهد که فرایند جوشکاری با دقت تمام به انجام رسیده است.

انواع تست جوش در هات تپ و توضیحات آن

انواع تست جوش در هات تپ که جهت عیب یابی سطوح و قطعات جوشکاری شده در هات تپ مورد استفاده قرار می دهند ، عبارت اند از :

  • تست جوش PT
  • تست جوش UT ( اولتراسونیک )
  • تست جوش  RT ( رادیوگرافی )
  • تست جوش VT

تست جوش PT

تست جوش PT یکی از روش های تست جوش در هات تپ است که برای یافتن عیوب سطحی جوش کاربرد دارد. این نوع تست جوش بیشترین کاربرد را در بازرسی از عملیات جوشکاری در پروژه های هات تپ دارد. در تست جوش PT با استفاده از خاصیت مویینگی ، یک نمونه مایع رنگی را روی سطح جوشکاری شده اسپری می کنند. پس از آن محل رنگ شده با آب شسته و با دستمال خشک می شود. تا این مرحله ماده رنگی درون تمامی منافذ و ترک های احتمالی نفوذ کرده است. سپس ماده بی رنگ دیگری که حکم ظاهرکنندگی دارد روی سطح اسپری می شود. در این مرحله تمامی منافذ و ترک ها قابل رؤیت می باشند. سپس اقدامات اصلاحی جوشکاری در نقاط عیب یابی شده انجام می شود.

تست جوش UT

تست جوش اولتراسونیک یا UT یکی دیگر از تکنیک های تست جوش در هات تپ است که برای تشخیص ناپیوستگی و گسست های داخلی و ارزیابی خوردگی در لوله استفاده می شود. قدرت نفوذ تست جوش UT نسبت به تست جوش رادیوگرافی بیشتر است.

در این روش صوتی با طیف بالا یا پایین ( بسته به عمق ) به طرف نقطه مورد نظر فرستاده می شود. در صورت برخورد جریان صوت به ماده یا تراکم متفاوت ، فرکانس صوت تغییر کرده و به سمت یک گیرنده منعکس خواهد شد. با استفاده از تجزیه و تحلیل فرکانس های برگشتی ایرادات احتمالی در جوشکاری اصلاح خواهد شد.

تست جوش RT

تست جوش رادیوگرافی یا RT نمونه دیگری از روش های تست جوش در هات تپ است که وظیفه عیب یابی عملیات جوشکاری را چه در سطح و چه در عمق مشخص خواهد کرد. اساس کار تست رادیوگرافی بر پایه اختلاف جذب ناشی از تابش های نفوذ کرده در جسم می باشد. در این روش برای نفوذ به جسم از پرتوهای ایکس و گاما استفاده می شود. به طوری که قطعه جوشکاری شده را در مقابل تشعشعات نافذ ایکس و گاما قرار می دهند. این اشعه ها بعد از عبور از جسم در یک رسانه ضبط می شوند و مورد بازرسی و تحلیل قرار می گیرند تا بتوان عیوب جوش شامل ناپیوستگی ، ترک و منافذ باز را تشخیص داد.

تست جوش VT

آخرین روش تست جوش در هات تپ تست جوش VT است که در آن بررسی حضور ناهنجاری های سطحی به صورت چشمی خواهد بود. البته ممکن است در برخی موارد از ابزاری همچون ذره بین یا آینه نیز برای انجام این کار استفاده شود.

تمامی روش های مذکور تست جوش در هات تپ از نوع غیر مخرب ( NDT ) هستند. در تست های غیر مخرب سازه یا قطعه مورد نظر برای انجام بازرسی و تست های مختلف تخریب نخواهد شد و تمامی تست ها بر اساس شرایط موجود در عملیات پیاده سازی می شوند.

دستگاه هات تپ و الزامات کار گرم

دستگاه هات تپ ماهیتاً جزو زیرمجموعه کارهای گرم محسوب می شود. این دستگاه انشعاب گیری از خط لوله را به صورت گرم انجام می دهد و به همین دلیل الزامات کار گرم برای کار با آن باید تمام و کمال لحاظ شود. به طور کلی کار گرم به فرایندهایی گفته می شود که ضمن انجام ایجاد احتراق، اشتعال و انفجار می کنند و برای این که این دست فرایندها ایمن و مطمئن صورت گیرند باید تمامی الزامات کار گرم در خصوص شان رعایت شود.

دستگاه هات تپ متشکل از اجزای زیر است که در کنار هم فرایند انشعاب گیری را به انجام می رسانند. برای آنالیز این کار و مشکلات و آسیب های که می تواند به صورت بالقوه برای کار داشته باشد باید اجزای تعیین کننده دستگاه و نقشی که در کار گرم هات تپ دارند تعیین شود:

  • دستگاه هات تپ یک شفت بلند دارد که یک سر آن به انتهای دستگاه متصل است و سر دیگر آن به کاتر وصل می شود. در واقع این دستگاه منشأ حرکت و پیشروی و عقب گرد دستگاه به شمار می رود و نیروهای وارده از مجرای این شفت به کاتر منتقل می شود.
  • کاتر جزو اصلی درکیر در فرایند انشعاب گیری گرم است. این ابزار گردبر با لوله درگیر می شود و آن را به سایز مورد نظر عملیاتی می برد. کاتر نیروی خود را از ضفت می گیرد و ضمن حرکت دورانی و پیشروی همزمان عملیات را به انجام می رساند.
  • ایمنی کار با دستگاه هات تپ
    ایمنی در حین کار با ملاحظه دستگاه هات تپ رعایت شده است

کاتر در واقع اصلی ترین جزء در عملیات برش لوله به این شیوه کار گرم است و به همین دلیل باید در خصوص آن تدابیر ویژه اندیشید. در واقع کار گرم هات تپ گیری را می توان در درگیری کاتر با لوله و برش لوله خلاصه کرد. از این فرایند می تواند خطرات زیادی متوجه مجموعه شود که باید نسبت به آن ها وسواس کافی را به خرج داد. برای ممانعت از بروز سانحه از ناجیه دستگاه هات تپ می توان اقدامات زیر را به انجام رساند:

اقدامات احتیاطی

برای این که ایمنی فرایند هات تپ گیری را تضمین نماییم باید در درجه اول شرایطی را فراهم کنیم که دستگاه هات تپ بدون بروز هر گونه ابراد جانبی فرایندهای مربوط به خود را به درستی انجام دهد. اختلال در روند کاری این دستگاه می تواند آسیب هایی چبران ناپذیر به یک مجموعه بزند. از تخریب فرایند تا آسیب دیدن تجهیزات و ماشین آلات نظیر خود دستگاه هات تپ، تا آسیب کلی به مجموعه می توانند گریبان گیر یک عملیات غیر استاندارد شوند. از این رو اقدامات احتیاطی برای عملکرد صحیح دستگاه hot tap ضروری هستند.

اقدامات پیشگیرانه:

برخی اقدامات باید پیش از آغاز عملیات انجام شوند تا نسبت به حطرات محتمل پیش بینی های لازم صورت گیرد. دسنگاه هات تپ متغیرهای عملکردی تعیین کننده ای دارد و باید نسبت به آن ها اهتمام ویژه داشت. پیش از آغاز عملیات باید تدابیر لازم اندیشیده شود که کاتر در حین کار دچار آسیب نشود. انتخاب الماسه های مناسب، نصب استاندارد کاتر، به کار گیری اپراتورهای متبحر و مواردی از این دست می توانند به برش مناسب لوله توسط کاتر کمک کنند. همچنین سایر اجزای دستگاه هات تپ نیز باید بازرسی شده باشند.

پیگیری مسیرهای تردد نیروی کار، راه فرار اضطراری، ابزارهای کمک های اولیه و پیش بینی ابزارها و نیروهای اطفاء حریق از نکاتی است که پیش از آغاز کار باید به آن ها توجه داشت. ممکن است با وجود تمام پیش بینی ها، بدلیل وجود متغیرهای پیش بینی نشده به یکباره دچار سانحه شویم و در این شرایط باید ابزارها و امکانات مورد نیاز برای رفع ایراد موجود باشند.

اقدامات عملیاتی:

دستگاه هات تپ در حین اجرای عملیات در معرض فشار از چند ناحیه است؛ فشاری که از موتور محرک هیدرولیکی به گیربکس دستگاه هات تپ وارد می شود و حرکن دورانی آن را موجب می شود، فشاری که اپراتور وارد کرده و پیشروی دستگاه را مقدور می سازد، فشاری که از ناحیه لوله به کاتر و شفت hot tap machine ایجاد می شود که این فشار در شروع درگیری کاتر با لوله آغاز می شود، و نهایتا فشاری که حین برش لوله توسط دستگاه هات تپ از حانب سیال به این دستگاه وارد می شود. دستگاه هات تپ باید به گونه ای آماده شده باشد که بتواند تمامی این فشارها را دفع کند. تجهیزات و اتصالات و قطعات دستگاه هات تپ عامل اصلی در تحمل فشار وارده از این ناحیه هستند. اگر این ابزارها، محل نصب آن ها و کارکرد آن ها متناسب با فشارهای ذکر شده نباشد بدون شک دچار ایراد در کار خواهیم شد.

دستگاه هات تپ و عملیات
دستگاه هات تپ در حین انجام عملیات

عامل دیگری که می تواند در تعیین میزان فشار وارده به دستگاه هات تپ اثرگذار باشد نحوه باردهی به کاتر و سرعت پیشروی آن در حین برش است. اگر این سرعت بیش از اندازه باشد می توان منشأ بروز خطا و ایراد در کار شود و از این رو به کار گماردن یک نیروی کار متخصص و متبحر در کنار دستورالعمل ها و آموزش های لازم به او می توانند بر ضریب امنیت کار و کارکرد دستگاه hottap در حین برش اثر قابل ملاحظه ای بگذارند.

اقدامات پس از برش لوله:

با برش کامل لوله می توان گفت عملیات به اتمام رسیده است اما کل فرایند هنوز به اتمام نرسیده است و همچنان برخی خطرات کار را تهدید می کنند. مورد اول نحوه باز کردن دستگاه هات تپ و اتخاذ تدابیر برای انجام این کار بدون بروز نشتی یا هر ایراد دیگری است. در این خصوص باید ابتدا به ساکن دستگاه را کاملا به عقب راند و ولو را بست تا بتوان بدون هر گونه ایرادی دستگاه هات تپ را باز کرد.

نکته دیگر در نحوه انتقال دستگاه هات تپ است که باید حساسیت های ویژه را لحاظ کرد. سقوط یا بروز ضربه از ناحیه دستگاه هات تپ به هر شیئی می تواند اسیب زا باشد. بنابراین فرایند انتقال hottap machine به محیطی دور از محل انجام عملیات نیازمند اتخاذ تدابیری است که بیشتر جنبه ایمنی دارند.

رعایت الرامات کار گرم در خصوص دستگاه هات تپ واجد اهمیت اساسی است. این دستگاه ضمن کارکرد خود می تواند خطاهای بالقوه با ضریب آسیب بسیار بالا را به یک مجموعه تحمیل کند و از این پیش بینی حوادث، سوانح و ایرادات احتمالی از نکات مهم در کار با دستگاه هات تپ است.

اتصالات انسداد خط لوله

انسداد خط لوله یا لاین استاپ (line Stop) در مواردی به کار می رود که امکان انسداد خط در زمان خاموشی دستگاه وجود ندارد و از همین رو، مسدود کردن لوله فقط در زمانی ممکن است که خط در جریان است و سیال درون آن وجود دارد. برای مسدودسازی خطوط لوله نیازمند تجهیزات و اتصالات خاص خود هستیم. ابتدا باید اشاره شود که انسداد خط لوله می تواند روش های متفاوتی داشت باشد. این امر بستگی به نیاز عملیاتی ما خواهد داشت.

گاهی اوقات انسداد به روش استاپل انحا می گیرد. در این فرایند قرار بر این است که بخشی از خط لوله به طور موقت از مجموعه جدا شود و مسیر جریان سیال در آن متوقف شود. در مواقعی دیگر قرار بر قطع جریان از یک نقطه مشخص از خط لوله است. در برخی شرایط دیگر ممکن است پروژه تغییر مسیر لوله را داشته باشیم که در این شرایط خط از جایی مسدود شده و جریان از آن محل به خط لوله در مسیر جدید منحرف خواهد شد. در هر صورت هر کدام از این موارد انسداد لوله اقتضائات خاص خود را دارد اما به هر حال و به طور کلی انجام عملیات انسداد خط لوله نیازمند اتصالات و تجهیزاتی است که یا در پیشبرد فرایند اصلی یعنی انسداد خط لوله نقش دارند، و یا نقش پشتیبان فرایند اصلی را ایفا می کنند. در خصوص هر دو مورد نیز باید اتصالات به بهترین و باکیفیت ترین شکل ممکن آماده و تجهیز شوند تا به فرایند انسداد خط لوله کوچک ترین آسیبی وارد نشود.

انسداد لاین استاپ
عملیات انسداد خط لوله جعت انسداد مسیر نشتی لوله

قطعات و اتصالاتی که به طور معمولا برای انسداد خط لوله استفاده می شوند را می توان به شرح زیر برشمرد:

پلاگ:

مهمترین اتصالی که برای انسداد خط لوله مورد استفاده قرار می گیرد پلاگ است. این اتصال مهم ترین وظیفه در انسداد خط لوله را ایفا می کند و با قرار گیری در مسیر سیال، جریان آن را متوقف می کند. پلاگ ها اشکال متفاوتی دارند که بسته به ماهیت کار از یکی از آن ها استفاده می شود. گاهی اوقات برای انسداد خط لوله از پلاگ های بادی استفاده می شود. این پلاگ ها از طریق دستگاه استاپل به درون لوله می روند و زمانی که در محل مورد نظر قرار گرفتند باد می شوند تا پر شده و جداره داخلی لوله را پوشش دهند. پلاگ های بادی وقتی فعال می شوند کل قطر داخلی لوله را تحت پوشش قرار داده و به این ترتیب از ادامه جریان سیال درون لوله ممانعت می کنند.

از دیگر انواع پلاگ های انسداد خطوط لوله کپ ها یا ورق های دایره ای شکل هستند که بر حسب سایز لوله، فشار و نیز نوع سیال با ضخامت مناسب ساخته می شوند. این نوع پلاگ ها نیز از طریق دستگاه استاپل وارد خط لوله شده و ضمن چرخش هولدر پلاگ دستگاه استاپل به درون لوله، همچون یک صفحه از ادامه جریان سیال درون لوله ممانعت می کنند و به این ترتیب انسداد خط لوله را به انجام می رسانند.

بسته به ماهیت و مشخصات فنی یک خط و سیال، می توان پلاگ های متنوع را طراحی کرده و از آن ها برای انسداد خط لوله استفاده کرد. برای مصال در عملیات های های استاپ یک اتصال چهارشاحه روی لوله نصب می شود و در انتهای یکی از شاخه های آن یک کپ قرار می گیرد. در این شرایط پلاگ  به گونه ای طراحی می شود که ضمن پیشروی مستقیم درون لوله در درون شاخه چهارم اتصال قرار گیرد و آن را به طور کامل پوشش دهد و آب بندی کند. پس از قرارگیری پلاگ، می توان با تجهیزات و قطعات طراحی و ساخته شده، پلاگ را در شرایط انسداد کامل خط لوله قرار داد و به این ترتیب از ادامه جریان سیال درون لوله ممانعت کرد.

اتصالات سه راهی و چهار راهی:

این اتصالات روی خط لوله لوله نصب می شوند و در مقام مجرای ورودی دستگاه هات تپ و دستگاه انسداد خط لوله ایفای نقش می کند. این اتصالات روی خط لوله نصب می شوند و روی آن باقی می مانند. کارکرد اول آن ها انشعاب گیری از خط لوله است. چنان که می دانیم برای انجام عملیات انسداد خط لوله در درجه اول باید فضای درونی لوله در دسترس قرار گیرد و این کار از طریق انشعاب گیری گرم هات تپ انجام خواهد شد. برای انشعاب گیری ابتدا یک اتصال روی لوله نصب می شود و دستگاه با قرارگیری روی آن و ولو عملیات انشعاب گیری را انجام می دهد. پس از اتمام انشعاب گیری، شرایط برای انسداد خطوط لوله فراهم می شود و پس از آماده سازی دستگاه استاپل، انسداد انجام خواهد شد.

انسداد لوله و پیگ
پیگ انسداد خط لوله (Line Stop)

اتصالات بر حسب ماهیت کار و نوع طرح و نقشه ای که مجری انسداد خط لوله دارد ساخته می شوند و انواع و طرح های متفاوتی را دارند. عملیات های انسداد خطوط لوله که از طریق پلاگ های بادی یا کپ ها انجام می شوند معمولاً به اتصالات سه راهی نیاز دارند، اما در صورتی که عملیات به صورت های استاپ انجام شود، از اتصال چهار راهی استفاده می شود. در این اتصال یک سر چهار راهی به صورت آزاد است و در انتهای آن یک کپ که معمولا دارای انحناست قرار می گیرد. برای انسداد خط لوله در این شرایط انشعاب گیری پس از برش دیواره ورود لوله همچنان پیشروی را ادامه می دهد تا جداره پایینی آن را نیز ببرد. پس از برش کامل لوله، پلاگ درون آن قرار داده می شود و آن قدر پیشروی می کند که امتداد قطر لوله را بپیماید و در کپ اتصال قرار گیرد. در آن ناحیه پلاگ درون کپ قرار گرفته و آن را به طور کامل پوشش می دهد و به این ترتیب مجموعه به صورت کامل آب بندی می شود. بنابراین شرایط انسداد خطوط تعیین کننده نوع اتصال و نوع پلاگی است که باید مورد استفاده قرار گیرد.

هولدرهای دستگاه استاپل و پلاگ:

پلاگ معمولاً از طریق یک هولدر روی دستگاه استاپل نصب می شود چرا که خود مستقیما قابلیت اتصال مستقیم روی لوله را ندارد.

انسداد خط لوله یک عملیات حائز اهمیت و دارای کارایی بالا روی خطوط لوله است. زمانی که انشعاب گیری ضرورت دارد اما امکان قطع کردن سیال لوله نیست می توان با استفاده از مکانیزم های انسداد خط لوله نظیر استاپل، های استاپ و نظایر آن، عملیات انسداد خطوط لوله را به انجام رساند. البته که صحت و کیفیت این فرایندها کاملاً وابسته به رعایت استانداردها و طراحی ها  و مهندسی های دقیق است. در غیر این صورت ممکن است ایراداتی بروز پیدا کند که در صورت حاد بودن می تواند دامنه های بزرگ و چه بسا بسیار زیان باری را نیز به دنبال داشته باشد. شرکت هات تپ تیم در زمینه مشاوره خدمات انسداد خط لوله و انجام عملیات انسداد آماده همکاری با متقاضیان محترم است.

هات تپ تیم و خدمات آن

شرکت هات تپ تیم فعالیت خود را در درجه اول روی انشعاب گیری خطوط لوله یا همان هات تپ متمرکز کرده است. این شرکت توانسته است با به روزسازی تکنولوژی و بهره گیری از مهندسان کارکشته در زمینه خطوط لوله و اتصالات، بهترین خدمات انشعاب گیری هات تپ را به انچام برساند. اما نمی توان کلیه خدمات هات تپ تیم را به این مورد کاهش داد. این شرکت آماده است در زمین های مختلف مرتبط به خطوط لوله، خصوصاً فرایندهای زنده روی خطوط لوله ای که جریان سیال در آن ها ادامه دارد را ارائه دهد. به طور کلی می توان سرویس ها و خدمات خطوط لوله شرکت هات تپ تیم را به شرح زیر برشمرد:

  • مشاوره مهندسی:

این شرکت آمادگی دارد متقاضیان را در رمینه مهندسی فرایندهای مربوط به خطوط لوله راهنمایی و مشاوره دهد. بسیاری از فرایندهای خطوط لوله نیازمند طرح ها و برنامه های مهندسی و اصلاح و ترکیب فرایندها هستند. بسیاری از فرایندهای پایپینگ در خطوط لوله و مجتمع ها به درستی انجام نشده اند یا در صورت انجام برخی اصلاحات می توان بر ضریب کارایی آن ها افزود. در این خصوص هات تپ تیم آماده است در انجام اقدامات اصلاحی مشاوره های مطالعاتی و عملیاتی لازم را انجام دهد.

 

انجام هات تپ و مشاوره خطوط لوله
انجام هات تپ و خدمات مشاوره

  • مشاوره تعمیراتی:

مشاوره تعمیراتی از رایج ترین خدماتی است که ما حاضریم در خصوص آن ها هر گونه خدمات مورد نیاز مشتریان را به انجام برسانیم. خطوط لوله و مخازن بنا به هر دلیلی ممکن است دچار آسیب و ایراد شوند. در این شرایط تشخیص آسیب، شناسایی منشأ آسیب و دلایل آن، و نیز طرح و برنامه اقدامات اصلاحی به منظور رفع ایراد ایجاد شده از اقداماتی است که hot tap team در خصوص آن تجربه و مهارت بالایی دارد. برای مثال در صورتی که لوله دچار ترک یا خوردگی شده باشد طیف متنوعی از انجام فرایندهای تعمیراتی می توان شناسایی و معرفی کرد تا ایراد ایجاد دشه رفع کرد.

انتخاب بهترین رفع تعمیر ایراد کاملاً بستگی به مولفه هایی نظیر نوع آسیب، شدت آن و محل بروز آسیب است. برای مثال ممکن است یک ترک خوردگی خط لوله را با استفاده از اتصالات جانبی و موضعی رفع کرد، می توان آن را با فرایندهای تحت فشار نظیر انجماد رفع کرد، اما در شرایط خاص ممکن است نیاز به روش های تعمیراتی اساسی تر نظیر تعویض خط لوله متقاعد شویم. تشخیص بهترین و مطمئن ترین، و در عین حال به صرفع ترین روش برای رفت ایراد مستلزم اشراف فنی و مهندسی بر شرایط و اقتضائات کار ایت که این امر توسط هات تپ تیم انجام شدنی است.

یا در مثالی دیگر می توان به آسیب دیدن ولو یا سایر اتصالات خطوط لوله اشاره کرد. در این شرایط طبیعی است که بهترین راهکار انجام فرایندهای تعمیراتی روی خط تجهیزات در شرایطی است که جریان سیال و فرایندهای جاری خود را حفظ کرده است. هات تپ تیم با توجه به پیشینه و مهارتی که در انجام فرایندهای تحت فشار روی خطوط لوله و مخازن دارد می تواند به بهترین نو خدمات تعمیراتی خود را ارائه دهد. البته این در شرایطی است که مطالعات امکان سنجی اجازه انجام فرایندها تحت فشار سیال را به ما بدهد اما اگر در مطالعات به این جمع بندی برسیم که تعمیر تحهیزات جز از طریق قطع جریان سیال مقدورنخواهد بود، بدیهی است که این راهکار برگزیده خواهد شد. تعمیر ولو، تحهیزات کنترل فشار و دما و سیال، و نیز ابزارهای اندازه گیری دقیق نصب شده در مجاری عبور سیال از جمله مواردی است که این امر شامل حال شان می شود.

  • مشاوره فرایندها:

شرکت هات تپ تیم در خصوص انجام فرایندهای خطوط لوله نیز دارای تجربه بالایی است و عملیات انشعاب گرم هات تپ خود یکی از فرایندهایی است که به صورت رایج در بسیاری از واحدهای دارای خطوط لوله انجام می شود. عمده ترین فرایندهای خطوط لوله شامل انشعاب گیری، مسدود نمودن خط، ایجاد خط فرعی، توسعه خطوط، تغییر مسیر خطوط لوله، پیگ رانی، نصب تجهیزات، ماشینکاری و مواردی از این دست می باشد. هر یک از این فرایندها نیازمند انجام مطالعات اجرایی توسط مجموعه های مهندسی است که اشراف واشنایی کامل با الزامات و استانداردهای مربوط به فرایندها را دارا می باشند. افزون بر این، تیم اجرایی نیز باید تجربه و مهارت کافی برای عملیات های مذکور را داشته باشد و بتواند با بیشترین کیفیت کاری در کمترین زمان ممکن، ضمن رعایت دستورالعمل های کار، فرایند را به انجام برساند.

هات تپ تیم مجری و مشاوره خدمات خطوط لوله
هات تپ تیم مشاوره مهندسی، تعمیراتی و برنامه ریزی فرایندها

  • مشاوره ساخت:

شرکت هات تپ تیم در زمینه ساخت اتصالات و قطعات و تجهیزات خطوط لوله نیز می تواند انواع و اقسام خدمات مورد نیاز مشتریان گرامی را پاسخگو باشد. hottap team در این زمینه نیز دارای اشرف و اطلاعات کافی می باشد و اتصالات ساحته شده توسط این شرکت هم مورد رضایت مشتریان بوده است و هم در عملیات های اجرایی که خود این شرکت در اقصی نقاط کشور انجام داده است آزمون خود را به خوبی و با موفقیت پس داده اند.

  • مشاوره تدارکات:

ما همچنین حاضریم مجتمع های صنعتی را در زمینه تهیه و تدارک محصولات مورد نیاز خود نیز یاری رسانیم. در بسیاری از موارد مجتمع های صنعتی به این نیاز خواهند داشت که محصولات و قطعاتی را برای رفع نیاز و تعویض تجهیزات تهیه و تدارک نمایند. در این زمینه نیز ما می توانیم ضمن مراجعه به سایت و آنالیز شرایط و مشخصات فنی تجهیز مورد نیاز جهت عملکرد مناسب، بهترین دستگاه و محصولی که می تواند به نحوی فرایند را به بهترین شکل ممکن پاسخ دهد را به متقاضیان گرامی معرفی کنیم. این کار با توجه به تسلط همزمان به فرایندهای صنعتی و فنی، و در عین حال بازار محصولات و برندهای معتبر تولید کننده محصولات مرتبط حاصل خواهد شد که شرکت هات تپ تیم در هر دو خصوص دارای تجربه و دانش کافی است.

شرکت هات تپ تیم با تاکید بر مطالعات کارشناسی جهت انجام فرایندهای متنوع خطوط لوله، خصوصاً خدمات پرتابل و در محل، به پیمانکاری مجرب در زمینه ارائه خدمات خطوط لوله به شرح فوق تبدیل شده است. تبحر در انجام فرایندها و خدمات خطوط لوله نظیر هات تپ، فقط بهشی از حدمات اجرایی ما به شمار می رود و مازاد بر آن، علاوه بر خدمات اجرایی خطوط لوله، ما آمادگی مشاوره به منظور پاسخ به نیازها و سؤالات متقاضیان محترم را دارا هستیم.

آیا روش جایگزین استاپل وجود دارد؟

استاپل یا انسداد خط لوله از سرویس های تعمیراتی رایج در خطوط لوله است که موارد کاربردی بسیار گسترده ای دارد و از همین رو با وجود دشواری های فنی بالا نقش راهگشایی در صنایع نفت و گازی و مجتمع های مرتبط با فرایندهای نفت و گاز ایفا می کند. این فرایند زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که بنا به هر دلیلی امکان انسداد خط و قطع جریان سیال ولو به صورت موقت وجود ندارد و از این رو برای انجام عملیات های تعمیراتی چاره ای جز انجام تعمیرات حین جریان سیال درون لوله نیست.

استاپل
تست هیدرواستاتیک برای انجام عملیات استاپل

عملیات استاپل در چه شرایطی لازم می شود؟

چنان که اشاره شد زمانی که به جریان سیال درون خط احتیاج مبرم داریم و از سوی دیگر نیاز به انجام فرایندهای تعمیراتی روی خطوط لوله داریم بهترین روش استفاده از استاپل است. در این روش می توان ضمن تخلیه آن بخش از حط که می بایست روی آن فرایند تعمیراتی انجام شود، سیال را در جریان خط لوله فرعی ایجاد شده حفظ نمود و به این ترتیب عملیات تعمیراتی را انجام داد.  فرایند استاپل اگر بر اساس استانداردها انجام شود می تواند به بهترین محو به انجام برسد اما با توجه به پیچیده بودن و جند علتی بودن هر یک از گام های فرایند، اندک اهمالی نسبت به هر یک از مراحل آن می تواند باعث بروز آسیب به فرایند شود.

از این رو رعایت استانداردها در خصوص آن بسیار ضروری است. مدیریت و برنامه ریزی دقیق پروژه و رعایت کامل و دقیق سیر توالی و ترتیب هر یک از فرایندها از نکات اساسی در عملیات استاپل است و از این رو بی توجهی به هر مرحله به معنای بروز آسیب به کل فرایند خواهد بود.

اما نکته اساسی در خصوص مطالهات امکان سنجی و ضرورت انجام عملیات استاپل است. سؤال این است که آیا هر گونه فرایند تعمیراتی نیازمند انجام استاپل است و تیم مطالعاتی و امکان سنجی ضرورتاً باید برای سرویس تعمیراتی هر خط لوله ای در هر شرایطی به سراغ فرایند استاپل برود؟ بدیهی است که این گونه نیست و مجری عملیات فقط در شرایط خاص به سراغ استاپل خواهد رفت. اولین شرایطی که یک خط لوله را ملزم به انجام استاپل می گرداند این است که امکان انجام فرایندهای مشابه وجود نداشته باشد. برای مثال زمانی که بخشی یا تمام خط لوله دچار آسیب حدی شده باشد و نیاز به تعویض لوله باشد چاره ای جز جداسازی آن بخش از خط و تعویض آن با لوله جدید وجود نخواهد داشت. در این شرایط طبیعتاً باید از استاپل بهره برد. در این فرایند یک خط لوله فرعی بای پس ایجاد شده و از طریق آن جریان سیال حفظ خواهد شد. در کنار آن نیز بخش آسیب دیده مسدود شده و عملیات تعویض لوله به انجام خواهد رسید. دیگر شرایطی که استاپل را تبدیل به یک الزام می کند نیاز به نصب قطعات و تجهیزات کنترلی است. برای مصال روی خط لوله ای که فعال است و جریان جاری خود را حفظ کرده است یک بایست یک دستگاه یا تجهیز کنترلی یا اندازه گیری نصب شود. در این شرابز می توان با استفاده از روش استاپل خط فرعی ایجاد کرد و روی بخش مسدود شده عملیات نصب تجهیز مربوطه را به انجام رساند. در مواردی از این دست که انجام فرایند اصلاحی مستلزم انسداد خط لوله است طبیعتاً بهترین روش استاپل خواهد بود.

اما این امر ضروری تلقی نمی شود و می توان با استفاده از روش های دیگر عملیات تعویض و تعمیر خط لوله را به انجام رساند.

در چه شرایطی استفاده از استاپل ضروری نیست؟

چنان که اشاره شد انجام استاپل یک حکم بی بدیل برای تعمیر خطوط لوله نیست و می توان به جای آن از روش های جایگزین استفاده نمود. برای مثال اگر خط لوله ای که نیاز به فرایند تعمیراتی دارد خود از کیفیت لازم برخوردار است و فقط نیاز به انجام فرایند اصلاحی روی یک نقطه مشخص آسیب دیده باشد، می توان از روش های بدیل نظیر نصب کلمپ یا انجماد خط لوله برای تعمیر استفاده نمود. در این فرایندها کاری به جریان سیال درون لوله نخواهیم داشت و همچنین هیچ گونه انسداد خطی نیز وجود نخواهد داشت اما تعمیرات لازمه انجام خواهد شد. می توان با نصب کلمپ روی خط لوله آن را به صورت موضعی اصلاح کرد و به این ترتیب ایراد ایجاد شده را رفع نمود. این روش ها قطعا هزینه های کمتری را نیز متقبل کارفرما می گردانند و به لحاظ روش اجرای کار بسیار ساده تر از فرایندهایی نظیر استاپل هستند.

یا در مواقعی که امکان تخلیه خط وجود دارد نیز استفاده از روش استاپل توصیه نمی شود. در بسیاری از مواقع ممکن است یک خط لوله از اهمیت اساسی در یک مجتمع نباشد و بتوان از طریق خطوط لوله موازی که به لحاظ فرایندی همان عملیات فنی خط لوله آسیب دیده را انجام می دهند اختلال ایجاد شده از ناحیه این لوله را جایگزین نمود. در این دست شرایط نیز انجام عملیات استاپل مفید به فایده نخواهد بود می توان خط را از جریان سیال خارج کرده، آن را تخلیه نمود. پس از تخلیه خط کارفرما با استفاده از روش های ساده تر نظیر برش سرد لوله، آن بخش از مجموعه را که نیاز به عملیات تعمیراتی دارد جدا نموده و پس از اتمام کار و نصب مجدد آن روی مجموعه، مجددا آن را راه اندازی می کند.

عملیات انسداد خط لوله یا استاپل یک فرایند پیچیده است، تهیه و تدارک ابزارها و ماشین آلات پیشرفته برای پیشبرد امر، استفاده از روش های پیچیده، عطف توجه به فاکتورهای فنی انجام کار و همچنین توجه به نکات ایمنی در آن بسیار ضروری می باشد. هر یک از متعیرهای برشمرده شده می توانند به نوبه خود آسیبی جدی به فرایندهای ما وارد کنند و توجه هم زمان به تمامی این فاکتورها نیز زمان، تخصص و برنامه ریزی دقیقی را می طلبد.

استاپل
انجام هات تپ برای عملیات استاپل

یک عملیات استاپل مجموعه فرایندهای زیر را شامل می شود:

  • ساخت اتصالات
  • جوشکاری زنده اتصالات روی خط لوله حاوی سیال
  • هات تپ
  • تست هیدرواستاتیک اتصالات و ولو
  • حفاری یا داربست بندی بسته به موقعیت فیزیکی و محیطی خط لوله
  • تخلیه سیال از خط لوله و هواگیری

هر کدام از مراحل فوق حساسیت ها، دشواری ها و الزامات خاص خود را دارد و توجه همزمان به تمامی این فاکتورها تبحر و دانشی را می خواهد که شرکت هات تپ تیم از آن برخوردار است. ما در مطالعات امکان سنجی می کوشیم تا جای ممکن به روش های بهینه و مقرون به صرفه با حداکثر ضریب ایمنی جهت نیازهای تعمیراتی کارفرمایان دست یابیم، اما در صورت الزام و ضرورت بدون شک استاپل را به مطمئن ترین روش و طبق مطالبات و بر اساس رضایت مشتری به انجام خواهیم رساند.

هات تپ و خط لوله

هات تپ معمولاً یک فرایند زنده انشعاب گیری گرم روی خطوط لوله است. انجام صحیح و موفقیت آمیز عملیات هات تپ شرایط و الزامات بسیار متعدد و بعضاً در هم تنیده ای دارد که توجه به همه آن ها ضروری است، اما یکی از مهم ترین آیتم هایی که در عملیات hot tap باید مورد توجه خاص قرار گیرد خط لوله است. شرایط فیزیکی و فنی و نیز موقعیت جغرافیایی و زاویه ای که لوله در آن قرار گرفته است نکات مهمی برای اجرای صحیح عملیات هات تپ به شمار می روند و از این رو مهندسین مطالعات ویژه روی خطوط لوله خواهند داشت.

جوشکاری هات تپ و خط لوله
جوشکاری اتصال روی لوله بمنظور انجام عملیات هات تپ

این مطالعات باید از جنبه های گوناگون، و به نحوی انجام شوند که بهترین عملیات هات تپ انجام شود. در این راستا، هم باید خط لوله با شرایط و فرایندهای مربوط با hot tap قابل تطبیق باشد و هم عملیات هات تپ و فرایندهای آن باید به شیوه ای تنظیم شوند که متناسب با ویژگی های لوله مذکور باشد. تشخیص و برنامه ریزی این امر بر عهده مجریان عملیات هات تپ است. در این خصوص باید کل پروسه طبقه بندی شود و شرایط کار در نسب با خط لوله مذکور مورد بررسی قرار گیرد. در این خصوص می توان به متغیرهای زیر در خط لوله حساس شدو به منظور اجرای صحیح عملیات hottap در خصوص شان برنامه ریزی های لازم را انجام داد:

  • در عملیات هات تپ ضخامت خط لوله فاکتور مهم و اساسی محسوب می شود. بر اساس استانداردهای موجود اگر ضخامت لوله از حدود ۵ میلیمتر کمتر باشد مجاز به انجام عملیات hot tap روی آن نیستیم. یکی از حساسیت هایی که ضخامت لوله پیش روی مجری هات تپ قرار می دهیم جوشکاری اتصال خواهد بود. چنان که می دانیم پیش از اجرای انشعاب گرم، باید یک اتصال به منظور انشعاب گیری روی آن، بر روی لوله نصب و جوشکاری شود. جوشکاری اتصال در زمانی انجام خواهد شد که خط فعال و سیال در آن در حال جریان است. بنابراین اگر ضخامت لوله از حد مجازی پایین تر باشد، جوشکاری روی آن ریسک و خطر بالایی خواهد داشت و بر اساس استانداردها، انجام کار روی آن توصیه نمی شود. در این دست موارد بهتر است که از عملیات هاتتپ اجتناب شود. البته مجری عملیات باید بکوشد تا جای ممکن با یافتن راه حل های ابتکاری و البته مطمئن، مشکل مذکور را به طوری رفع نماید. اما اگر این امر ممکن نبود، انجام کار توصیه نمی شود.
  • جنس لوله و نیز میزان خوردگی ها، حفره ها و لایه های آن از دیگر نکاتی است که برای انجام عملیات هات تپ باید نسبت به آن ها توجه ویژه داشت. بدیهی است که روی لوله از هر نوع جنسی عملیات هات تپ امکان پذیر نیست. بنابراین ابتدا باید شرایط اجرایی عملیات روی لوله را مورد بررسی قرار داد. همچنین روی برخی از خطوط لوله جوشکاری امکان پذیر نیست. در این شرایط به جای جوشکاری می توان از اتصالات مکانیکی برای hot tap بهره برد.
  • موقعیت جغرافیایی و زاویه قرارگیری لوله از دیگر نکاتی است که پیش از انجام هات تپ باید نسبت به آن توجه ویژه داشت. برای مثال اگر کار در ارتفاع انجام می شود و دسترسی مستقیم نیروی انسانی به لوله برای انشعاب گرم مقدور نیست، باید با استفاده از تجهیزات لازم محل را جهت انجام کار در دسترس قرار داد. سیستم داربست بندی و اسکافولدینگ مناسب می توانند در این امر یاری رسان باشند.

مجری کار باید با لحاظ کردن استانداردها، اسکافولدینگ را به بهترین نحو به انجام برساند. تردد راحت و مطمئن، پیش بینی فضای کافی برای تجهیزات و دستگاه، و مواردی از این دست در بستن داربست و اسکافولد مهم می باشند.

هات تپ و استانداردهای خط لوله
هات تپ روی خط لوله ای انجام می شود که شرایط فنی و ایمنی را داشته باشد

علاوه براین اگر کار در عمق زمین انجام می شود نیز باید مجری کار نسبت به استانداردها و دستورالعمل های حفاری محل جهت کار گرم هات تپ برنامه ریزی های لازم را انجام دهد.

زاویه قرارگیری لوله فاکتور حائز اهمیت دیگر در عملیات هاتتپ محسوب می شود. راستا و زاویه عملیات طبیعتاً در برنامه ریزی ها تأثیرگذار خواهد بود. اگر خط لوله راستای عمودی داشته باشد دستگاه هات تپ به صورت افقی روی مجموعه نصب خواهد شد. اگر خط لوله راستای افقی داشته باشد نیز بسته به نقطه ای که هات تپ گیری روی آن انجام خواهد شد، دستگاه هات تپ زاویه عمودی، از بالا به پایین یا از پایین به بالا خواهد داشت.

  • دمای جداره لوله دیگر متغیری از خط لوله است که در شرایط اجرای کار گرم هات تپ تأثیرگذار خواهد بود. البته این آیتم بیشتر متعلق به سیال درون خط است اما از جانب لوله به مجموعه عملیاتی هات تپ وارد می شود. دمای جداره لوله در جوشکاری اتصال روی خط، و نیز خود عملیات هات تپ تأثیرگذار خواهد بود. این دو فرایند، یعنی جوشکاری و انشعاب گیری حین عملیات خود تولید حرارت می کنند و در فاز مطالعاتی باید نسبت این حرارت با دمای جداره سنجیده شود تا شرایط نامتعارف و مستعد بحران در کار ایجاد نشود.
  • از شاخص های خط لوله که در عملیات هات تپ باید بدان توجه ویژه داشت بیشینه فشاری است که خط لوله می تواند تحمل کند. این امر برای برنامه ریزی های مربوط به hot tap بسیار مهم است. چنان که می دانیم عملیات هات تپ نیز کمینه و بیشینه حد مجازی برای عملیاتی شدن نیاز دارد. اگر کمینه فشار مورد نیاز برای hot tap از بیشینه فشار قابل تحمل خطی لوله بیشتر باشد بدیهی است که انجام عملیات مقدور نخواهد بود چرا که خط لوله توان و تحمل شرایطی را ندارد که عملیات هات تپ برای اجرایی شدن بدان نیاز دارد. در چنین شرایطی یا باید خط را به هر نحو که شده تقویت کرد تا تحمل فشار مذکور را داشته باشد، و یا با ابتکارات عملیاتی شرایط را به نحوی فراهم کرد که انجام هاتتپ در فشار پایین امکان پذیر باشد. البته حسب توجه به استانداردها، فراهم کردن چنین شرایطی در صورتی که اندکی ریسک و چشم پوشی از استانداردها و الزامات را اقتضا دارد توصیه نمی شود.

متغیرهای فوق از جانب خط لوله تأصیر قابل اهمیتی بر روی عملیات هات تپ می گذارند و از این رو توجه ویژه به فاکتورهای فنی خط لوله هم برای انجام صحیح hot tap و هم افزایش ضریب ایمنی عملیاتی آن بسیار لازم و ضروری می نماید.

هات تپ و متریال های ساخت و اجرا

برای انجام عملیات هات تپ به بهترین نحو، باید مجموعه عوامل دخیل در فرایند به بهترین شکل سازماندهی و آماده شده باشند تا اجرای فرایند با کمترین ایراد و بیشترین بازدهی به ثمر برسد. عملیات هات تپ مجموعه عواملی به عنوان پیش شرط خود دارد که رعایت نکردن هر کدام از آن ها به معنای در معرض خطا قرار دادن فرایند خواهد بود. مجموعه روش های اجرای عملیات هات تپ، طراحی ها و برنامه های hot tap، نیروی کار اجرایی عملیات و سایر عوامل، مولفه هایی هستند که گرچه جداگانه، اما به صورت یک کل به هم مرتبط به همدیگر زنجیر شده اند و در نظر نگرفتن هر کدام از آن ها به کل کار آسیب خواهد رساند.

یکی از مولفه های اثرگذار و بسیار مهم در اجرای عملیات هات تپ متریال هایی است که برای ساخت قطعات و اتصالات، و نیز اجرای عملیات هات تپ برگزیده می شوند. اغراق در خصوث اثرگذاری این مولفه ها همواره مفیده به فایده خواهد بود چرا که مجری hottap با به کار گماردن بهترین نیروی انسانی و به روزترین روش های اجرایی عملیات هات تپ، اگر در خصوص تهیه و تأمین متریال های ساخت دچار ایراد شود تمامی فعالیت های بی ثمر باقی خواهد ماند و از این رو ترجیح بر آن است که در خصوص این آیتم احتیاطات خاص مبذول شود. انتخاب بهترین متریال همواره به معنای برگزیدن مستحکم ترین ابزارهای ساخت نخواهد بود.

دستگاه هات تپ
دستگاه هات تپ

متریال ها در عملیات هات تپ در تمامی مراحل مورد استفاده قرار می گیرند. طیف گسترده ای از مواد متریال ها را می توان در هر کدام از این مراحل نام برد و در خصوص ویژگی هایی که می بایست داشته باشند اشاراتی را افزود. اما در این نوشتار فرض بر آن است که اتصال خط لوله برای انجام عملیات هات تپ با بهترین کیفیت ساخته شده و نصب گردیده است، و تست های لازم فشار نیز با موفقیت روی آن انجام شده است. بنابراین به آن دسته از متریال هایی خواهیم پرداخت که برای انجام خود عملیات مورد استفاده قرار می گیرند.

اولین و مهم ترین فرایند برای اجرای هات تپ پس از نصب اتصال، آماده سازی دستگاه hot tap خواهد بود. باید توجه داشت که به اقتضای هر عملیات هات تپ، دستگاه مناسب با سایز و مختصات فشار و دمای آن باید آماده سازی و تجهیز شود تا عملیات به نو احسن انجام گیرد. معمولاً اگر دستگاه هات تپ قابلیت های عملیاتی متناسب با پروژه را داشته باشد دیگر نیازی به باز کردن آن و انجام اصلاحات لازم روی شفت و گیربکس دستگاه وجود نخواهد داشت. اما گاهی اوقات به اقتضای شرایط فنی عملیات یا آسیب دیدن دستگاه هات تپ و بروز ایراد در عملکرد آن می بایست، دستگاه را باز کرده و تعمیرات و تعویض اجزا و قطعات را روی آن انجام داد. برای مثال زمانی که عملیات روی خط لوله بخار انجام می گیرد و نسبت به میزان مقاومت دستگاه در مقابل فشار و دمای بخار اطمینان نداریم بهتر آن است که عملیات های اصلاحی و تقویتی روی دستگاه انجام گیرد تا برای انجام فرایند به شکلی مطمئن آماده شود. در این شرایط شفت دستگاه مورد آزمون قرار می گیرد و ضریب مقاومت آن سنجیده می شود. در صورت بروز ابهام در خصوص توان این قطعه از دستگاه، باید شفت را با استفاده از اجزای تقویتی پشتیبانی کرد و حتی ممکن است به این جمع بندی برسیم که شفت مذکور به کل برای انجام عملیات مناسب نبوده و نیاز به تعویض آن وجود دارد. در این حالت، در خصوص سفارش شفت یا تهیه متریال های آن باید محاسبات دقیق فنی صورت گیرد تا بهترین آلیاژ برای انجام کار انتخاب شود. باید توجه داشت که بهترین آلیاي به معنای سنگین ترین آلیاژ نیست. چه بسا آلیاژهای سنگین به صورت بی مورد بر وزن دستگاه هات تپ افزوده و زمان استهلاک آن را کاهش دهند.

در خصوص گیربکس نیز تقویت های لازم از طریق فرایندهای طراحی و برنامه ریزی، و آنالیز مهندسی انجام می گیرد و بر اساس آن قطعات با جنس و آلیاژ مناسب برای ساخت اجزای تقویتی تهیه می شوند. همچنین برای تقویت خود دستگاه هات تپ و اتصالات آن روی همدیگر نیز می توان با چاره اندیشی های مهندسی، قطعات با متریال های مناسب را بدان افزود و با استفاده از قابلیت شان بر ضریب اطمینان کار نهایی اضافه کرد.

اما آیتم مهم تر آماده سازی کاتر و هولدر آن به منظور برش گرم لوله از طریق فرایند hottap است. کاتر دستگاه هات تپ ابزاری گردبر است که فرایند ضمن دوران حول محور مته راهنمای خود، لوله را به سایز مورد نظر می برد. حین برش فشار زیادی به کاتر وارد می شود و این اتصال متوجه تنش بالایی خواهد بود. این امر در خصوص برش گرم لوله هایی که ضخیم تر بوده و آلیاژ سنگین تری نیز دارند بیشتر صدق خواهد کرد. از این رو باید در انتخاب جنس کاتر دقت ویژه ای را به خرج داد. در صورتی که کاتر در برابر فشار وارده از ناحیه درگیری خود با لوله حین برش توان و تحمل کافی را نداشته باشد، حین فرایند hot tap ضمن برش ممکن است دچار کج تابی و اعوجاج شود و کارکرد خود را از دست بدهد. بنابراین در خصوص متریال ساخت کاتر باید حساسیت داشت. همچنین الماسه های کاتر که وظیفه اصلی برش لوله را انجام می دهند نیز باید قابلیت برش لوله به مطمئن ترین شکل ممکن را داشته باشند. در غیر این صورت بدیهی است که برش گرم لوله به مشکل دچار خواهد شد.

متریال های ساخت و نصب در دستگاه هات تپ همگی بر اساس مشخصات فنی لوله و سیال درون آن برگزیده می شوند. مجری عملیات هات تپ باید درک مهندس دقیق و عمیقی از فرایند داشته و متریال های ساخت را به گونه ای برگزیند که ضمن پیشگیری از بروز آسیب به هر یک از مراحل هات تپ، فشار و وزن اضافی نیز به دستگاه و اتصالات وارد نشود. در خصوص متریال های مذکور نباید دچار افراط و تفریط شد. تقریط و اهمال در خصوص اهمیت فاکتورهای فنی در انتخاب متریال ها باعث بروز آسیب به فرایند خواهد شد و افراط بیش از اندازه در انتخاب سهت ترین متریال ها نیز سبب می شود بار اضافی بر عملیات هات تپ وارد شود و بهره وری و کارآمدی آن کاهش یابد. برگزیدن راهی میانه در این دو حد مستلزم مطالعات مهندسی و اجرایی برای عملیات هات تپ است.

هات تپ و تناسب دستگاه ها با فرایندها

انشعاب گرم هات تپ یک فرایند چندمتغیری و دارای عناصر تعیین کننده پرشمار است که عدم توجه به هر یک از آن ها می تواند فرایند را به صورت کلی با چالش مواجه کند. اتصالات دائمی نظیر ولو و اسپلیت تی، اتصالات موقت نظیر خود دستگاه هاتتپ، اجزای محرک دستگاه هات تپ و قطعات و ابزارهای یاری رسان به پیشبرد پروژه باید دارای یک نظم و توازن منطقی با یکدیگر باشند. در غیر این صورت هر کدام می توانند بر دیگری مزاحمت ایجاد کرده و به این صورت در فرایند اختلال ولو جزئی ایجاد کنند. اجزای یک فرایند همچون اجزای یک پیکر هستند و با همدیگر یک کل واحد را تشکیل می دهند. بنابراین اختلال در یک جزء به معنای آسیب رسیدن به کل مجموعه می باشد. برای مثال اگر میان ابزارهای نصب شده برای برش گرم لوله، و قطر اتصال اسپلیت تی تناسب وجود نداشته باشد کل فرایند دچار چالش می شود. بنابراین برقراری تناسب میان این اجزا و فرایندها امری ضروری است.

هات تپ و عملیات انشعاب گرم
دستگاه هات تپ

برای نیل به این هدف ابتدا می بایست قدم هایی اساسی برداشته شود که در ادامه به شرح و تفصیل اشاره خواهد شد:

اولین کار لازم برای رعایت این تناسب و تعادل همگن سازی فرایندها و ابزارهایی است که در طراحی ها و برنامه ریزی ها بر سر استفاده از آن ها توافقات لازم انجام می شود. در این خصوص حتی اگر فرایندهای طراحی و برنامه ریزی در خصوص اجرای هر یک از مراحل هات تپ به صورت جداگانه انجام می شود، مجموعه طراحی و برنامه ریزی باید خروجی های خود را در قالب یک تیم کاری به مشورت با سایرین بگذارد تا هماهنگی های لازم در این خصوص صورت گیرد. برای مثال ممکن است حداکثر فشاری که از جانب محرک قرار است بر دستگاه هات تپ وارد شود، برای راه اندازی و برش گرم مناسب بوبه توسط دستگاه هات تپ کافی نباشد. در این شرایط بهتر است برنامه ریزی های لازم پیشاپیش انجام شود. تیم مهندسی اجرای hot tap باید ضخامت و جنس لوله را در نظر داشته باشد و با توجه به آن حداقل فشار مورد نیاز برای برش گرم لوله را محاسبه نماید. تنها در این صورت است که می توان محرکی متناسب با ماهیت کار را انتخاب و آن را برای فشار مورد نظر جهت اجرای هات تپ آماده سازی کرد.

نه تنها محرک، بلکه اتصالات آن نظیر شیلنگ و مولتی پلیر نیز باید توان انتقال فشار مورد نظر بر دستگاه هات تپ را داشته باشند. چه بسیار فرایندهایی که در آن ها تمامی مراحل و برنامه ریزی ها به درستی پیش رفته است و حتی محرک نیز متناسب با فشار کاری مورد نیاز برای hot tap آماده سازی شده است، اما به دلیل مولتی پلیر نامناسب، فشار مورد نظر از محرک به دستگاه hottap machine منتقل نشده است و به همین دلیل فرایند با مشکل مواجه شده است.

یا برای نمونه ای دیگر ممکن است در نتیجه تفاوت ها در سیستم و روش های طراحی، اسپلیت تی ساخته شده دارای قطری کمتر از قطر کاتر آماده شده جهت انجام عملیات هات تپ در یک سایز مشخص باشد. در این شرایط نیز بدون شک با مشکل مواجه خواهیم شد. این مهم تنها در صورت تفاوت در روش ها روی خواهد داد و از این رو تیم های سازنده اسپلیت تی و مجموعه آماده کننده دستگاه هات تپ در این خصوص هماهنگی های لازم را داشته باشند. گیر کردن کاتر به جداره اسپلیت تی به معنای ناتوانی آن در ادامه پیشروی و در نتیجه متوقف ماندن عملیات انشعاب گرم hot tap خواهد بود.

از دیگر مواردی که ممکن است در نتیجه ناهماهنگی ها میان واحدها رخ دهد عدم تناسب اتصالات با یکدیگر خواهد بود. چنان که می دانیم اتصالات از ناحیه فلنج به همدیگر متصل هستند. ولو روی اسپلیت تی نصب می شود و دستگاه هات تپ نیز روی ولو نصب خواهد شد. اگر بنا به هر دلیلی از جمله اهمال در ملاحظه سایزها یا اختلاف نظر بر سر سایز و فشار طراحی و آماده سازی اتصالات و دستگاه هات تپ فرایند به اختلال خورد، بدیهی است که پیشبرد کار مستلزم تعویض و تعمیر اتصالات خواهد بود. چنان که می دانیم اتصالات سر فلنج دار حتی در صورت هم سایز بودن در صورتی به همدیگر متصل خواهند شد که کلاس فلنج آن ها نیز مشترک باشد. در غیر این صورت پیچ و مهره کردن اتصالات روی یکدیگر امکان پذیر نخواهد بود.

تنها پس از انجام این دست هماهنگی ها، در مرحله برنامه ریزی و طراحی خواهد بود که قادریم فرایندهای اجرایی شامل ساخت اتصالات، نصب و آماده سازی و اجرای عملیات هات تپ را به پیش ببریم. در غیر این صورت انجام گام های بعدی مقرون به فایده نخواهد بود و احتمال بروز رخدادهای آسیب زا به فرایند زیاد خواهد بود.

متعاقب انجام هماهنگی های مذکور، تیم اجرایی آماده سازی ابزارها و دستگاه ها را به انجام می رساند و سپس فرایند ساخت اتصالات، تست ولو، آماده سازی دستگاه هات تپ و سایر فرایندهای پشتیبانی به انجام خواهد رسید. باید توجه داشت که پایش فرایند و بازرسی خروجی هر یک از فرایندها جزو الزامات کاری تیم های هات تپ محسوب می شود و در هر مرحله هم کیفیت و صحت خروجی و هم هماهنگی و تناسب آن با فرایندهای موازی باید مورد پایش و بررسی قرار گیرد. بعد از انجام مقدمات فوق می توان از صحت اجرای عملیات هات تپ به بهترین شکل ممکن مطمئن بود.

کوپن هات تپ
هات تپ

انتخاب یک مجموعه یا فرد به عنوان بازرس و مدیر فرایندها می تواند اقدامی راهگشا و مفید جهت انجام بی کم و کاست عملیات هات تپ باشد. به عبارتی دیگر تیم های طراحی و مهندسی می توانند به نیابت از خود یک ناظر برای پایش هر یک از فرایندها و مراحل اجرای کار گرم hot tap را برگزینند و او را مسئول سنجش صحت هر یک از فرایندها گردانند. ناظر فرایند هات تپ در واقع واسطه میان فرایندهای مهندسی و اجرایی، و نیز عاملی است که صحت فرایندهای اجرایی هات تپ را مورد تأیید و بررسی قرار می دهد. بروز اختلال در هر یک از مراحل اجرایی کار گرم هات تپ می تواند منشأ آسیب های اقتصادی و فنی و اعتباری آشکار برای مجری hot tap باشد. برگزیدن ناظر فرایندها می تواند از دامنه دار شدن ایرادات بروز یافته پیشگیری کند و باعث شود حتی در صورت بروز ایراد، مشکل ایجاد شده پیش از آن که در فاز اجرایی خود را بروز دهد، در همان مرجله آماده سازی و پشتیبانی فرایند هات تپ رفع شود و به این ترتیب از تبعات و دامنه ایراد به طرز محسوسی کاسته شود.