هات تپ و NDT

هات تپ یا عملیات انشعاب گیری از خطوط لوله در هر گام نیازمند انجام بازرسی ها و تست ها جهت اطمینان از عملکرد فرایندی است. اهمیت تست و بازرسی هر یک از فرایندهای مربوط به عملیات هات تپ از این حیث بسیار بالاست که اصولا بر حسب ماهیت ویژه عملیات هات تپ، شدت خطاها و عوارض و پیامدهای آن به طرز مشهودی بالاست. به عبارتی دیگر ممکن است بروز یک ایراد در یک فرایند عوارض و پیامدهای چندانی نداشته باشد، اما بروز همان ایراد در فرایند هات تپ یا زیر فرایندهای آن تبعاتی بس سنگین به همراه داشته باشد. از این رو بهتر است که در آنالیز و بررسی فرایندها بیشترین دقت به خرج داده شود و مجمعوه را از هر لحاظ نسبت به تبعات ایراداتی که می تواند حین فرایند برز دهد آگاه کرد.

تست غیر مخرب به تستی می گویند که ضمن آن متریال ها، ابزار و تجهیزات، فرایندها و دستگاه ها بدون بروز آسیب به آن ها مورد بررسی و پایش قرار می گیرند و متغیرهای تعیین کننده در عملکرد آن ها آزمایش و بررسی خواهند شد:

Nondestructive testing (NDT) is the process of inspecting, testing, or evaluating materials, components or assemblies for discontinuities, or differences in characteristics without destroying the serviceability of the part or system. In other words, when the inspection or test is completed the part can still be used.

پیگیری از بحران و بروز آسیب و ایراد ساز و کارهای مدیریتی، برنامه ریزی و آموزشی گسترده ای را می طلبد، اما با نظرداشت تمامی این فاکتورها و عوامل، تست و بازرسی خروجی کار نیز یکی از فرایندها جهت اطمینان بخشی به صحت فرایند است. از آن جا که فرایند انجام شده در هر مرحله آثار و عوارض خود را در مرحبه بعدی نشان خواهد داد، بنابراین انجام عملیات تست و بازرسی برای حصول اطمینان از عدم تسری این ایرادات به مرحله بعدی ضروری است.

عملیات هات تپ
هات تپ

در خصوص روش های تست و بازرسی هر یک از مراحل نیز باید دقت داشت که هات تپ مجموعه فرایندهای به هم پیوسته ای را شامل می شود که شروع هر یک وابسته به اتمام مرحله پیشین است. از این رو تست پیش از آغاز فرایند بعدی انجام می شود. از آن جا که هر عملیات هات تپ اقتضائات خاص خود را دارد و اتصالات و تجهیزات و دستگاه ها برای آن عملیات به خصوص و ویژه آماده سازری می شوند، بنابراین امکان انجام تست مخرب روی آن ها وجود ندارد. تست مخرب معمولاً در شرایطی موجه است که یک مجوعه دارای تولید انبوه بوده و با نمونه گیری از محصولات ساخته شده، و با انجام تست های مخرب، نسبت به صحت کل محصولات براوردهای لازم انجام می شود. اما شرایط هات تپ به طور کلی متفاوت است. وقتی برای مثال ما یک اتصال اسپلیت تی ۱۶ اینچی روی خط لوله ۲۴ اینچی می سازیم، این اتصال طی یک فرایند تقریبا چند روزه و بر حسب اقتضائات همان خط ساخته شده است و انجام تست مخرب بر روی آن به این معناست که حتی در صورت تأیید نتیجه تست، اتصال باید بار دیگر و از ابتدا ساخته شود. اما زمانی که تست غیر مخرب انجام می شود می توان پس از حصول اطمینان از صحت فرایند ساخت اتصال، از آن برای انجام عملیات اصلی بهره برد.

بنابراین می توان پی به اهمیت و چایگاه تست غیر مخرب در عملیات هات تپ برد، چرا که تمامی دستگاه ها، تجهیزات و اتصالات آن بر اساس همین نوع از تست آزمون و برای انجام عملیات اصلی مورد بررسی قرار می گیرند. عملیات هات تپ یک فرایند منحصر به فرد است و هر پروژه جدید هات تپ، امکانات و تجهیزات و فرایندهای مربوط و منحصر به خود را دارا می باشد. از این رو نمی توان از نتایج یک تست برای پروژه ها و فرایندهای بعدی هات تپ استفاده کرد. بر این اساس انجام تست غیر مخرب برای فرایند هات  تپ الزامی است.

تست های Non Destructive Test یا همان تست غیر مخرب در عملیات هات تپ در خصوص قطعات و اتصالات و تجهیزات زیر انجام می شود:

  • در خصوص خود دستگاه هات تپ تست غیر مخرب انجام خواهد شد تا توان آن در خصوص تحمل فشار مجموعه حین اجرای عملیات هات تپ مورد بررسی و آزمون قرا بگیرد. در این تست دسگتاه هات تپ تحت فشار قرار می گیرد تا صحت عملیاتی آن آزمون و بررسی شود.
  • در خصوص اتصال ساخته شده که اغلب از نوع اسپلیت تی می باشد نیز تست غیر مخرب برای کنترل فشار آن انجام خواهد شد تا بتوانیم از عملکرد آن حین بهره برداری و نصب روی لوله اطمینان حاصل کنیم.
هات تپ لوله و تست غیر مخرب
هات تپ و تست
  • در خصوص ولوی که روی اتصال نصب می شود نیز باید تست غیر مخرب فشار انجام شود. چنان که می دانیم در صورتی که ولو مربوطه دارای عملکرد مناسبی نباشد و با عیب و ایراد در حین کار مواجه شود می تواند فلسفه عملیات هات تپ انجام شده را زیر سؤال ببرد. از این رو باید روی آن نیز تست غیر مخرب انجام داد. چه بسیار ولوهایی که دارای تأییدیه کنترل کیفی سازنده نیز می باشند و بدون تست روی اتصالات نصب می شوند اما پس از بهره برداری پی می بریسم که دارای ایراداتی نظیر نشتی و مواردی از این قبیل هستند.
  • در خصوص تأسیسات مورد نیاز برای انجام هات تپ نیز تست های لازم باید انجام شود. تأسیساتی که انرژی مورد نیاز برای انجام کار را فراهم می کنند و به نوعی منبع تغذیه دستگاه هات تپ برای عملیات هستند باید مورد بررسی و آزمون غیر مخرب قرار گیرند تا در حین کار با مشکلی از ناحیه آن ها مواجه نشویم.
  • در خصوص متریال های تهیه و تأمین قطعات نیز باید تست ها و آزمون های لازم انجام شود. انجام تست های فشار و تنش و خمش و موادری از این نظیر برای این که از عملکرد صحیح قطعات در حین کار مطمئن باشیم قدمی اساسی برای انجام کار گرم هات تپ است.

عملیات هات تپ یا انشعاب گرم خطوط لوله زمانی دارای کارآیی مناسب خواهد بود که از تمامی جوانب و جنبه ها مورد بررسی و آنالیز قرار گیرد. انجام تست ها جهت اطمینان اط عملکرد دستگاه ها و ابزارها جزوی ضروری از عملیات هات تپ، و موردی است که حتما باید در روش های اجرایی و دستورالعمل های انجام هات تپ بدان ها پرداخته شود. وظیفه مجموعه های مهندسی است که نسبت به این مساله هوشیار باشند و تمامی تدابیر لازم را در این خصوص و در مستندات اتخاذ کرده باشند.

هات تپ زیر دریا

این نوشتار به ابتکارهای عملیات هات تپ در یک خط لوله آب عمیق مربوط می شود،که بر اساس آن یدون برداشتن خط لوله از سرویس، فرایند یه انجام می رسد.

در مراحل اولیه فرآیند هات تپ بازرسی های لازم به انجام خواهند رسید. خط لوله شناسایی شده و یک بازرسی اولیه دیداری از طریق دوربین انجام خواهد شد تا نسبت به شرایط فیزیکی و محیطی آن اطلاعات لازم حاصل آید. دوربین‌ها در یک خودروی عملیاتی از راه دور نصب خواهند شد که در چارچوب های مختلف و بر حسب اقتضائات مورد نیاز برای بازرسی شناسایی و نصب شده‌است. این خط لوله در ناحیه مورد نظر بازرسی خواهد شد و آن بخش از لوله که انشعاب گیری هات تپ روی آن انجام می شود تجزیه و تحلیل خواهد شد. اگر این لوله حاوی یک جوش یا درز طولی باشد، مکان درز پیدا خواهد شد. علاوه بر این، مکانی از خط لوله برای عملیات هات تپ شناسایی و تایید خواهد شد که هیچ بخشی از اتصالات هات تپ در محیط پیرامونی جوش وجود نداشته باشد.

خاک از زیر خط لوله در محل انتخاب‌شده برای انجام هات تپ از طریق ابزارهای لازم حفاری خواهد شد. خودروی عملیاتی از راه دور برای حذف خاک از زیر خط لوله و ایجاد یک گودال یا یک ناحیه نوردهی استفاده خواهد شد. این خط لوله با استفاده از یک برس و / یا یک جت آبی کم‌فشار با نیروی کار کنترل از راه دور تمیز خواهد شد.

هنگامی که مراحل اولیه بازرسی و شناسایی شرایط محیطی و فیزیکی کار که حکم فرایندهای پیش آماده سازی هات تپ را دارند تکمیل شد، یک ابزار اندازه‌گیری از سطح به خط لوله پایین خواهد آمد تا گردی محیطی یا ovality  خط لوله را بررسی کند در حالی که به طور همزمان کنترل خط لوله را نیز بررسی می‌کند. ابزار اندازه‌گیری توسط وسیله نقلیه از راه دور تامین خواهد شد.

هنگامی که مراحل اولیه بازرسی و شناسایی شرایط محیطی و فیزیکی کار که حکم فرایندهای پیش آماده سازی هات تپ را دارند تکمیل شد، یک ابزار اندازه‌گیری از سطح به خط لوله پایین خواهد آمد تا گردی محیطی یا ovality  خط لوله را بررسی کند در حالی که به طور همزمان کنترل خط لوله را نیز بررسی می‌کند. ابزار اندازه‌گیری توسط وسیله نقلیه از راه دور تامین خواهد شد.

هات تپ زیر دریا
عملیات هات تپ

عملیات هات تپ
دو یا چند فریم ساخت لوله از سطح به پایین آورده خواهند شد تا در امتداد محور خط لوله، و در راستای محور خط لوله، و در جهت مخالف در جهت مخالف گیری داغ قرار گیرند.  این تجهیزات به منظور تثبیت  و تحکیم موقعیت عملیاتی هات تپ نصب می شوند مجموعه را در مقابل لغزش ها حین اجرای هات تپ محافظ نگاه می دارند و مانع از اعوجاج در فرایند هات تپ می شوند. هر فریم ساخت لوله شامل یک جفت سکوهای حاوی screw  یا مکانیسم‌های هیدرولیکی، واقع در هر طرف خط لوله است که برای تعیین موقعیت و بالا بردن یک خط لوله انتقال خط لوله بکار می‌رود. فاصله بین این دو سطح، یک تیر عرضی است. هر لوله ممکن است در کنار محور لوله قرار داده شود و با استفاده از سیستم هیدرولیکی از وسیله نقلیه عملیاتی دوردست یا یک پیچ مکانیکی به خط لوله انتقال یابد. انجام هات تپ در عمق آب حساسیت های خاص خود را دارد و باید تا جای مخمکن ضریب ایمنی فراینتد را با افزودن ساپورت ها و تجهیزات پشتیبانی افزایش داد.

فریم‌های بالابر، خط لوله را به ارتفاع مورد نظر از طریق مکانیسم‌های مکانیکی یا هیدرولیکی ذکر شده در هر یک از سکوها و در نتیجه ایجاد یک نیروی خالص رو به بالا قرار خواهد داد. این مکانیزم‌ها توسط وسیله نقلیه با کنترل از راه دور (ROV)  به همان روش به عنوان مکانیزم مذکور و مکانیزم دستکاری مربوطه آن تامین می‌گردد. متعاقباً، انبر لوله به طور مکانیکی روی خط لوله در یک موقعیت بالا قرار می‌گیرد.

پس از جابجا کردن خط لوله و به منظور آماده‌سازی و نصب اتصال بدنه در اطراف خط لوله، ابزار اندازه‌گیری دوباره برای چک کردن گردی پیرامونی یا ovality و straightness خط لوله بکار خواهد رفت. انجام این اقدامات برای افزایش کیفیت اجرای هات تپ ضروری قلمداد می شوند.

در صورتی که این خط لوله دارای یک جوش طولی باشد و لازم به نظر می‌رسد که سطح برجسته جوش برداشته شود، ابزار برداشت  از سطح به پایین ارسال خواهد شد و به محل انجام کار انتقال داده می شود تا عملیات حذف نواحی برش روی آن انجام شود.

وسیله نقلیه با ریموت های کنترل از راه دور نگه‌داشته خواهد شد و اتصالات هیدرولیکی و کنترلی ایجاد خواهد شد.  ابزار حذف مهره جوش، هر گونه protrusion از جوش طولی به وسیله ماشین کاری بخشی از جوش در امتداد خط لوله را حذف خواهد کرد. در مرحله بعد ، یک بدنه محکم متصل به بدنه و کادر جهت گیری مربوطه آن از سطح پایین خواهد آمد و در بالای خط لوله در محل تعیین‌شده بین فریم‌های بالابر فرود خواهد آمد.

این اقدامات می تواند بر دامنه ایمنی فرایند هات تپ به طرز محسوسی اقر مثبت بگذارند. گیره مخصوص اتصال بدنه اجزای piping برای اتصال شاخه جانبی است: یک گیره با دهانه شاخه و با اتصالات یا studs مرتبط، یک دریچه دارای باز کردن و بستن مشخصه‌ها برای اتصال شاخه، و یک مرکز اتصال برای اتصال دستگاه ضربه داغ و متعاقباً خط لوله افقی. این اجزای piping قبل از این که در چارچوب مناسب و جهت گیری قرار داده شوند preassembled هستند.

چارچوب جهت گیری شامل تعدادی تشک  برای پشتیبانی از هات تپ  و دستگاه هات تپ در خاک‌های نرم است . این تشک  را می‌توان با دو سیلندر هیدرولیکی و یا پیچ‌های مکانیکی پس گرفت تا کادر را در نظر گرفته و از وزن تجهیزات پشتیبانی کند.

هات تپ لوله در عمق زمین
هات تپ خطوط لوله

هات تپ خطوط لوله
با استفاده از وسیله نقلیه با کنترل از راه دور و سیستم هیدرولیکی آن، اتصال نصب شده برای انجام هات تپ در موقعیتی مناسب قرار خواهد گرفت و محموعه برای انجام عملیات هات تپ آماده خواهد شد.

تمام آن چه شرح داده شد، اقدامات پیش آماده سازی جهت اجرای عملیات هات تپ در اعناق آب است. این فرایند از ویژه ترین پروژه های خطوط لوله به شمار می رود و ضریب خطر و ریسک آن در صورت عدم رعایت استانداردها و فاکتورهای ایمنی بسیار بالا می رود. بنابراین برای انجام هات تپ زیر آب باید به این دست نکات توجه ویژه مبذول داشت.

تنها پس از این ملاحظات است که می توان نسبت به اجرای عملیات هات تپ روی خط لوله در اعماق آب اطمینان حاصل کرد. بدیهی است که عملیات هات تپ علاوه بر این که مجریان متبحر نیاز دارد، وقتی که قرار است در اعماق آب انجام شود، باید نیروهای متبحر و در عین حال غواض را برای اجرای کار تربیت کرده باشد. آن ها باید بتوانند ضمن اجرای عملیات انشعاب گرم هات تپ در عمق آب، تسلط و اشراف کافی بر فرایند را نیز داشته باشند و در موقعیتی که با شرایط اضطراری و هر گونه سانحه ای، چه فنی و چه ایمنی، مواجه شدند، تدابیر لازم برای واکنش سریع و اضطراری در سریع ترین زمان ممکن با بیشترین اعتماد به نفس و تسلط را داشته باشند.

هات تپ خطوط لوله با تی سرویس

روش های مختلف برای انشعاب گرم خطوط لوله وجود دارد که بر حسب متغیرهای مختلف قابل دسته بندی است. زمانی که بحث بر سر زاویه انجام عملیات هات تپ باشد دارای دسته بندی های افقی، عمودی و زاویه دار هستیم، زمانی که بحث بر سر نوع سیال باشد انشعاب گرم هات تپ می تواند روی خطوط نفا، گاز، بخار، مشتقات نفتی و فرآورده های پتروشیمی باشد. در خصوص سایز انشعاب گیری هات تپ نیز عملیات انشعاب گیری گرم می تواند به اشکال سایز بزرگ و سایز کوچک، ردیوس سایز و سایز و به سایز انجام شود. به همین صورت در خصوص نوع اتصال مورد استفاده برای انجام کار نیز عملیات هات تپ خطوط لوله می تواند با استفاده از اتصال اسپلیت تی، ولدولت و سدل نیپل انجام شود.

نمونه هات تپ سایز کوچک
هات تپ سایز کوچک روی خط لوله

هر یک از اتصالات مذکور ویژگی های خاص خود را دارند و در هر شرایط بر حسب مصالح پروژه از یکی از این اتصالات استفاده می شود. اما نوع دیگری از اتصال نیز وجود دارد که تی سرویس نام دارد. این اتصال زمانی استفاده می شود که نیازی به استفاده از اتصالات فوق نباشد. شاید بتوان گفت تی سرویس سبک ترین و کم سایزترین اتصال انشعابی برای هات تپ خطوط لوله یا مخازن محسوب می شود. شرایط استفاده از تی سرویس برای انجام عملیات هات تپ خطوط لوله را می توان به شرح زیر برشمرد:

  • زمانی از اتصال تی سرویس برای انشعاب گیری گرم به روش hot tap استفاده می شود که سایز انشعاب گیری ۲ اینچ باشد. اتصالات تی سرویس مورد استفاده برای انجام عملیات انشعاب داغ دارای قطر ۲ اینچ می باشند و از این رو برای انجام عملیات های انشعاب گیری ۲ اینچ بهترین اتصال محسوب می شوند.
  • در زمانی که فشار سیال بالاست بهتر است از اتصالاتی نظیر اسپلیت تی استفاده شود. این اتصال سه راهی تمام محیطی کل لوله را پوشش داده و به این ترتیب فشار بالای ناشی از سیال و لوله را تحمل می کند. در زمانی که سایز کوچک تر و فشار وارده به اتصال و انشعاب کمتر است می توان از سدل نیپل استفاده کرد. به همین ترتیب در سایزهای کوچک تر و تحت فشارهای پایین تر از اتصالاتی نظیر ولدولت استفاده می شود. اما در زمانی که سیال درون لوله فشار چندانی ندارد و می توان با اتصالات ضعیف تر نیز انشعاب گیری گرم را با اطمینان به انجام رساند بهینه ترین اتصال برای انشعاب گیری هات تپ تی سرویس می باشد. این اتصال در فشارهای پایین با توجه به وزن پایین خود و نیز عدم الزام به دستورالعمل های ویژه جوشکاری می تواند انتخابی اقتصادی و به مقرون به صرفه تر از سایر اتصالات باشد.
  • چنان که اشاره شد جوشکاری این اتصال برای انجام هات تپ خطوط لوله یا مخازن نیز در مقایسه با سایر اتصالات سبک تر است. برای دیگر اتصالات مجری کار باید فرایند ساخت را بر عهده بگیرد و انواع تست های جوش و فشار را روی شان انجام دهد. اما اتصال تی سرویس فقط یک جوشکاری ساده روی خط لوله را می طلبد. از این رو دارای فرایندهای اجرایی ساده تر و کم دردسر تری است.

بار دیگر باید تأکید شود که اتصال تی سرویس فقط زمانی قابل استفاده است که سایز انشعاب دو اینچ باشد و نمی توان از این اتصال برای هات تپ خطوط لوله در سایزهای دیگر استفاده کرد. اتصال تی سرویس یک اتصال سه شاخه است که یک سر پخ دار آن به لوله جوشکاری می شود. عملیات هات تپ در راستای عمود بر خط لوله و روی قسمت رزوه دار تی سرویس انجام می شود. توامان با اتمام عملیات هات تپ روی تی سرویس، سر رزوه دار آن نیز بسته و مسدود می شود و به این ترتیب انشعاب جدید را می توان روی شاخه جانبی اتصال، که موازی و در امتداد خط لوله اصلی است نصب کرد. تی سرویس دارای یک شیر مسدود کننده در درون خود می باشد که توامان با عملیات هات تپ و به موازات اتمام آن بسته می شود. سپس یک کپ انسداد روی آن بسته می شود و حال می توان جریان را به شاخه انشعابی جانبی آن هدایت کرد.

شاخه جانبی تی سرویس می تواند انواع و اقسام متفاوت داشته باشد که بر حسب نیاز فرایندی می توان یکی از آن ها را برگزید. برای مثال این سر اتصال می تواند از نوع compression، M.I.P و F.I.P باشد. اما برای اجرای هات تپ روی خطوط لوله و مخازن معمولاً از اتصالی استفاده می کند که انشعاب حانبی آن از نوع جوشی باشد تا خط لوله جدید بر روی آن جوشکاری شود. البته بر حسب نیاز می توان از دیگر انواع تی سرویس نیز استفاده کرد که این امر بستگی به اقتضائات پروژه و تصمیم گیری ها دارد.

هات تپ با اتصال 2 اینچی تی سرویس
ساختار تی سرویس مورد استفاده در عملیات هات تپ خطوط لوله و مخازن

پس از انجام هات تپ می توان به سادگی از انشعاب حاصل شده جانبی بهره برداری کرد و درون خط لوله دو اینچی انشعابی سیال را به جریان انداخت. اتصال تی سرویس در مقایسه با سایر اتصالات کمتر در عملیات هات تپ مورد استفاده قرار می گیرد چرا که چنانکه اشاره شد، این اتصال فقط برای انجام انشعاب گرم در سایز ۲ اینچ مناسب است. در هر صورت تشخیص این که کدام اتصال در کدام عملیات مورد استفاده قرار می گیرد نکته ای است که نیازمند غور و بررسی شاخص های فنی و محیطی حاکم بر کار است.

از میان برندهای تولید کننده تی سرویس شرکت آلمانی مولر Muller دارای شهرت و اعتبار بالایی است و محصولات آن خصوصاً برای انجام عملیات هات تپ که یک عملیات سنگین و تحت فشار است بسیار مفید می باشند. صریب ایمنی و اطمینان بالای محصولات MULLER در کنار مقاومت و استحکام و عمر مفید بالای آن ها از جمله عواملی است که مجریان عملیات هات تپ خطوط لوله و مخازن را به استفاده از این محصولات وامی دارند.

اجرای هات تپ روی خطوط آب

بسیاری از فرایندهایی که در واحدهای صنعتی دارای خطوط لوله انجام می گیرد ماهیت و ساختار مشابهی دارند. برای مثال بسیاری از فرایندهایی را که روی خطوط لوله پالایشگاهی انجام می شوند، در خصوص مجتمع های پتروشیمی نیز عینیت دارند و همین فرایندها حتی روی خطوط لوله انتفال نفتی و گازی، و حتی آب نیز قابل صدق هستند. عملیات اجرای هات تپ نیز از جمله این فرایندهاست.

فرایندهایی نظیر تعمیرات و نگهداری خطوط، فرایندهایی مربوط به توسعه خطوط لوله، تعمیر خرابی ها، رفع نشتی، نصب کلمپ، ایجاد انشعاب جدید، انسداد خط لوله و فرایندهایی از این نظیر در تمامی واحدهای نام برده جزو فرایندهای جاری می باشند و در همه آن ها نیز تکرار می شوند. از این رو می توان خدمات خطوط لوله را به تمامی واحدهای صنعتی و خدماتی ای تعمیم داد که خطوط لوله و انتقال سیال بخشی از فرایندهای آن ها را شامل می شود. طبیعتاً عملیات انشعاب گیری هات تپ نیز از این قاعده مستثنی نیست و هم واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی، و هم فرایندهای نفتی، گازی و آبی به نحوی با این سرویس خط لوله سر و کار دارند. غالبا تصور بر این است که اجرای هات تپ فقط در پالایشگاه ها و مجتمع های پتروشیمی انجام می شود اما این عملیات روی انواع خطوط لوله قابل اجراست.

اجرای هات تپ روی خطوط لوله
اجرای هات تپ روی خطو لوله نفتی، گازی و آب

از جمله زمینه هایی که انشعاب گیری گرم هات تپ آن چنان که باید، در آن جا نیفتاده است، انشعاب از خطوط لوله آب است. این امر دلایل متعددی دارد که شاید مشهودترین آن ها هزینه ای است که واحد برنامه ریز می بایست جهت اجرای هات تپ صرف کند. در واحدهای پالایشگاهی عملیات هات تپ به وضوح صرفه اقتصادی خود را نسبت به روش های جایگزین انشعاب گیری نشان می دهد. برنامه ریز مجتمع در صورت استفاده از روشی غیر از اجرای هات تپ، ناچار است ساعت ها و چه بسا روزها از فعالیت های جاری خط لوله دست بکشد و ضرر و زیان آن را متقبل شود. چه بسا هر روز و حتی هر ساعت از وقفه در جریان جاری امور یک پالایشگاه یا یک خط لوله انتقال باعث شود که خسارت بالایی متوجه مجموعه صنعتی شود. این امر در خصوص خطوط انتقال صادراتی بیشتر مصداق دارد. صادرات طبق برنامه مشخص و بر حسب تعهدات طرف صادر کننده باید روال  و ظرفیت مشخصی داشته باشد. بروز وقفه در این فرایند طبیعتاً قابل توجیه نخواهد بود.

اما در خطوط لوله انتقال آبريال این ضرر و زیان خود را چنین واضخ نشان نمی دهند و برنامه ریز مجتمع اغلب ترجیح می دهد به سراغ روش های به ظاهر کم هزینه تر برود، ولو آن که این تصمیم به قیمت قطع جریان آب و معطل ماندن فرایندها برای چندین روز منتهی شود. در این خصوص باید برنامه ریزان و تصمیم گیران مجتمع های مربوط به خطوط لوله آب را نسبت به صرفه اقتصادی و توجیه فنی آن راهنمایی کرد، چرا که یکی دیگر از دلایل عدم رغبت به اجرای هات تپ روی خطوط لوله آب، ممکن است نا آگاهی و عدم اطلاع مدیران و برنامه ریزان از فرایندهایی نظیر اجرای هات تپ باشد.

عمده مجتمع های درگیر با خطوط لوله آب، واحدهای آب و قاصلاب هستند که انتقال خطوط لوله بین شهری و درون شهری را بر عهده دارند. بسیاری از واحدهای آب و فاضلاب نسبت به مزایای اجرای هات تپ اشراف دقیقی نداشته  و از این رو برجیخ می دهند در مواقعی که نیاز به انشعاب گیری بود، جریان سیال را برای ساعاتی قطع کنند. اما این امر آسیب های زیادی را به همراه خواهد داشت. بروز وقفه در فرایندهای صنعتی یک از این آسیب هاست. بسیاری از واحدهای صنعتی  بخشی از فرایندهای خود را از طریق جریان آب انجام می دهند و قطع آن ولو برای چند ساعت می تواند روند فعالیت روزانه آن ها را مختل کنند. این امر شاید از نظر برنامه ریزان واحدهای آب و فاضلاب پنهان بماند اما این دست واحدها به صورت مکرر با چنین مشکلاتی مواجه شده اند و قطعی حریان آب، روند جاری امورشان را مختل کرده است. از سوی دیگر خط لوله ای که قرار است برای انشعاب گیری قطع شود تمامی بهره گیرندگان خود از جمله مصرف کنندگان شهری را نیز درگیر خود خواهد کرد و می تواند باعث اختلال در امور جاری زندگی شهروندان ولو برای چند ساعت شود. این امر آسیب ها اقتصادی پنهانی را به همراه خواهد آورد که شاید از دیده برنامه ریزان پنهان بماند اما آثار خود را خواهد گذاشت. همه این موارد در حالی هستند که می توان با اجرای هات تپ، بدون نیاز به قطعی جریان سیال، فرایند انشعاب گیری یا تعمیرات را به انجام رساند و هیچ خدشه ای را نیز متوجه بهره گیرندگان از آب وارد نکرد.

هات تپ
انشعاب گرم هات تپ

شرکت پیشگام صنعت ابزار طی سال های اخیر اقدامات زیادی جهت آشنایی و ترغیب واحدهای آب و فاضلاب برای بهره گیری از این تکنولوژی انجام داده است. شرکت در نمایشگاه ها و برفراری ارتباطات فشرده و مستقیم با این دست واحدها از جمله گام هایی است که شرکت پیشگام صنعت ابزار برای نیل به این هدف گزارده است. ضمن این که اجرای هات تپ روی خطوط لوله آب نیز از جمله خدماتی است که ما در هر برهه از زمان آمادگی انجام آن را داشته و نسبت به چنین درخواست هایی استقبال می کنیم. یکی از پروژه های اخیر ما در زمینه اجرای هات تپ روی خطوط لوله آب، به انجام عملیات انشعاب گیری هات تپ روی خط لوله ۴۸ اینچی آب می باشد که در خرداد ماه ۱۳۹۷ و با موفقیت کامل به اتمام رسید. کارفرمای این پروژه شرکت آب و فاضلاب استان البرز بوده و شرکت پیشگام صنعت ابزار خود وظیفه ساخت ولو و اجرای هات تپ را تمام و کمال بر عهده گرفت. در نهایت نیز پروژه با موفقیت کامل و بدون بروز هر گونه ایرادی به اتمام رسید.

نکات کلیدی اجرای هات تپ

به طور کلی قبل از شروع هر گونه عملیات اجرایی از جمله هات تپ، یک سری نکات ضروری به صورت چک لیست بایستی تهیه گردد تا عملیات بدون هیچ گونه مشکل و با بهتری روند کاری اجرا گردد.

شرکت پیشگام صنعت ابزار با توجه به سابقه درخشانی که در اجرای عملیات هات تپ دارد، همچنین با داشتن تجربیات ارزشمندی که در انجام دادن عملیات انشعاب گرم به دست آورده است، چک لیست نکات مهم اجرای فرآیند هات تپ را به طور منظم و جامع فراهم کرده است. این چک لیست شامل کلیه فرآیند های قبل از انجام پروژه و حین انجام و پایان انجام پروژه می باشد. که تمامی بخش ها به شکل گام به گام و منظم تهیه و تنظیم شده است.

مهندسی هات تپ
اجرای هات تپ

در ذیل نکات کلیدی و مهم عملیات انشعاب گرم ، به شکل مختصر شرح داده شده است:

اولین نکته ای که باید در نظر گرفته شود نوع سیال داخل لوله می باشد. قبل از انجام عملیات بایستی بررسی گردد که آیا سیال موجود در لوله اجازه انجام انشعاب گرم را می دهد. بعضی از سیال ها نسبت به گرما حساسیت بالایی داشته و وارد شدن کوچکترین گرما بر سیال ، ممکن است باعث ایجاد اشتعال در سیال گردد. بنابراین انجام عملیات هات تپ در این شرایط به هیچ وجه توصیه نمیگردد.

کلیه اتصالات و طراحی ها ، بایستی بر اساس استاندارد مشخص شده انجام پذیرد. وجود هر گونه مغایرتی در مراحل طراحی و ساخت با استانداردهای در نظر گرفته شده ، باعث توقف اجرای پروژه توسط ناظرین مربوطه می گردد.

بررسی کامل شیر وصل شده بر روی اتصال: قبل از انجام عملیات انشعاب گرم ولوی که بر روی اتصال بسته می شود، بایستی تست های فشار و نفوذ مربوطه بر روی آن انجام گیرد. تا در حین انجام عملیات با هیچ گونه مشکلی مواجه نگردیم. (انجام دادن تست فشار بر روی شیر ، از مهمترین تست های مربوطه در این مرحله می باشد. )

ضخامت سنجی لوله: یکی دیگر از شرایطی که قبل از انجام عملیات برش بایستی به طور دقیق بررسی گردد. داشتن اطلاعات دقیق از میزان ضخامت لوله می باشد. با توجه به داشتن میزان ضخامت ، استفاده از کاتر مناسب و همچنین نیروهای وارده بر دستگاه هات تپ به طور کامل محاسبه می گردد تا هیچ گونه خللی در روند پیشرفت پروژه ایجاد نگردد.

قبل از اجرای عملیات هات تپ، کلیه مقاطع موجود در عملیات انشعاب گیری، بایستی از لحاظ فرسودگی و زنگ زدگی و خوردگی و ترک مورد بازرسی قرار گیرند. وجود هر یک از موارد ذکر گردیده در بالا ف توان تحمل فشار اتصال را تا حد زیادی پایین آورده انجام عملیات را با خطر مواجه می کند.

ممکن است عملیات هات تپ بر روی لوله با سایز بالا انجام پذیرد. در اجرای هات تپ برای قرار گیری دستگاه بر روی اتصال ، بایستی ساپورت ها و پشتیبان های مربوطه به طور دقیق طراحی و ساخته شده ، تا از ایجاد هر گونه اتفاق ناشی از بالا بودن وزن دستگاه و ایجاد لنگر در دستگاه جلوگیری به عمل آید.

هات تپ
هات تپ

در نظر گرفتن لقی مناسب دستگاه:

قبل از انجام عملیات انشعاب گیری گرم ، آداپتور دستگاه بر روی فلنج شیر اتصال بسته می شود. انجام این کار برای بررسی هم مرکز بودن فلنج ورودی و آداپتور می باشد. با وجود کمترین انحراف از مرکز ، ممکن است وارد شدن کاتر به داخل ولو ، همچنین خارج شدن کاتر به همراه کوپن بریده شده ف با مشکل مواجه گردد. برای جلوگیری از ایجاد مشکل در این حالت ، طبق استاندارد های مشخص شده ، لقی با تلورانس مشخص در نظر گرفته شده است. تا هیچ گونه خلل و مشکلی در اجرای عملیات انشعاب گرم به وجود نیاید.

اجرای فرایند هات تپ بایستی در محدوده ای باشد که به راحتی بتوان تجهیزات را به محل حمل و جایگذاری نمود. ممکن است اجرای هات تپ به شکل افقی یا زاویه دار باشد. بالطبع نیاز به فضای بیشتری جهت انجام عملیات می باشد.

یکی دیگر از مواردی که قبل از اجرای عملیات هات تپ بایستی مورد توجه قرار گیرد ، محاسبه عمق برش می باشد. در صورت بروز هر گونه خطایی در محاسبه عمق برش ، ممکن است کاتر با سطح روبرویی لوله برخورد کرده و باعث ایجاد سوراخ و ترک و خرابی سطح لوله و خارج شدن سیال جاری در آن گردد.

نکات مهم قبل از جدا شدن دستگاه هات تپ:

  1. بسته بودن شیر اتصال: پس از اتمام عملیات انشعاب گرم و خارج کردن کاتر و پوکه بریده شده از داخل شیر ، قبل از جداسازی دستگاه بایستی از بسته بودن شیر اطمینان حاصل به عمل آید. تا از هدر رفت حتی کوچکترین مقدار سیال جاری در لوله جلوگیری به عمل آید.
  2. تخلیه سیال داخل دستگاه هات تپ و کاهش فشار داخلی: تخلیه سیال داخل دستگاه با استفاده از شیر تخلیه که بر روی دستگاه قرار دارد انجام می گیرد. تا فشار وارده بر دستگاه از میزان تعیین شده بالاتر نرود.

لازم به ذکر است در ابتدای انجام عملیات انشعاب گرم ، از شیر تخلیه برای اطمینان از ایجاد سوراخ توسط مته دستگاه بر روی سطح لوله استفاده می گردد. به طوریکه به محض سوراخ شدن لوله توسط مته ، سیال به داخل دستگاه راه پیدا کرده و از شیر تخلیه خارج می گردد.

چنان که پیداست اجرای هات تپ فرایندی سهل نیست و دستگاه ها، ابزاها، تجهیزات و ماشین آلات متعددی می طلبد که تمامی آن ها باید پیش از فرایند آماده سازی، کالیبره، تجهیز و برای کار با شرایط عملیاتی آماده و تنظیم شده باشند. سیستم های جامع نگهداری و تعمیرات برای هر یک از این دستگاه ها می بایست در نظر گرفته شود. ماشین آلات و ابزارها باید پیش از اجرای هات تپ مورد تست و بازرسی قرار گیرند.

تمامی این موارد باید در قالب دستورالعمل های جامع و روش های اجرایی انجام فرایند پیش بیتی و تسوط تیم های مجرب تحقیق و توسعه و مهندسی تدوین شده باشند. باید اشاره شود که فاز مهندسی حکم زیربنا و سنگ محک اجرای هات تپ را دارد و هر گونه ایراد و اهمال در ان مرحله می تواند بر کلیت کار آسیب برساند. همنوایی و همگنی مجموعه اجرایی، در کنار تیم های فنی و تأسیساتی قدرتمند، و مهم تر از همه مجریان و اپراتورهای مجرب به کار یا دستگاه هات تپ از لوازم اصلی انجام یک عملیات خوب محسوب می شوند.

نیروهای وارده در عملیات هات تپ

هات تپ یک دستگاه کاربردی می باشد که از آن برای ایجاد انشعاب با سایزهای مختلف در خطوط  لوله پروژه های عظیم نفت و گاز پتروشیمی و پالایشگاه استفاده می گردد.

مزیت استفاده از روش هات تپ نسبت به روش های سنتی ، مقرون به صرفه بودن از لحاظ اقتصادی است. همچنین هدر رفت زمان در این روش به حداقل مقدار ممکن رسیده است. ایجاد انشعاب در خطوط لوله که سیال در آن جریان دارد بدون اینکه کوچکترین اختلال و انسدادی در جریان سیال ایجاد نماید مهمترین مزیت این روش نسبت به روش های دیگر می باشد.

استفاده از دستگاه هات تپ یکی از اقتصادی ترین روش ها برای ایجاد خطوط لوله جدید با استفاده از کمترین زمان ممکن می باشد. محرک های این دستگاه بر حسی مدل و شرایط انجام عملیات می توانند دستی، هیدرولیکی و ماشینی، یا ترکیبی از این دو باشند. در ادامه به انواع محرک ها و نیروهایی که می بایست برای راه اندازی و انجام عملیات هات تپ بر این دستگاه اعمال شوند اشاره خواهد شد.

پاور یونیت برای انجام عملیات انشعاب گرم هات تپ
پاورپک؛ محرک هیدرولیکی دستگاه هات تپ

نیروهای مورد نیاز در انجام هات تپ:

در انجام عملیات هات تپ داشتن دو نیرو برای انجام عملیات ضروری است. اول نیروی هیدرولیکی که باعث حرکت گیربکس دستگاه می گردد و دوم نیروی دستی است که از طرف اپراتور به دستگاه وارد می گردد که لازمه این کار داشتن تخصص و مهارت لازم همراه با دقت و تمرکز بالا جهت انجام عملیات به بهترین نحو می باشد. لازم به ذکر است همزمان وارد شدن این نیروها و مقدار بار وارده نقش به سزایی در موفقیت عملیات هات تپ داراست. چنان که می دانیم عملیات انشعاب گیری گرم مستلزم دو جهت حرکت است؛ حرکت دورانی کاتر حول محور شفت به هدف برش لوله و پیشروی شفت به منظور تکمیل فرایند برش گرم لوله.

نیروی هیدرولیکی( پاور یونیت ):

در انجام عملیات هات تپ برای تقویت دستگاه و ارتقای سطح فنی آن از یک سری دستگاه ها و ماشین آلات پشتیبانی استفاده می شود(ابزارهای جوشکاری ، ابزارهای تست و بازرسی ، ابزار و تجهیزات اندازه گیری ) مهمترین دستگاهی که برای انجام هات تپ مورد نیاز است دستگاه پاورپک می باشد که برای ایجاد انشعاب های سبک و سنگین مورد استفاده قرار می گیرد.لازم به ذکر است در عملیات هایی که سایز لوله جهت برش کاری کوچک می باشد می توان انجام عملیات هات تپ را کاملا به شکل دستی انجام داد و نیازی به استفاده از دستگاه پاورپک نمی باشد.

منبع تغذیه پاورپک نیروی الکتریکی می باشد که یا از طریق برق مجموعه و یا ژنراتور به آن اتنقال داده می شود. با روشن کردن پاورپک دستگاه شروع به فعالیت می کند و روغن هیدرولیکی را با فشار به دستگاه hot tap منتقل می کند. میزان فشار هیدرولیکی به دستگاه هات تپ بر جسب نوع و قابلیت خود دستگاه و نیز فشار خط و عملیات انشعاب گیری بستگی خواهد داشت. بدیهی است اعمال فشار نامتعارف باعث آسیب رسانی به دستگاه و چه بسا بروز ایراد و حتی سانحه حین کار خواهد شد. از سوی دیگر اگر فشار از حد استاندارد پایین تر باشد نیز دستگاه عملکرد مناسبی حین برش و انشعاب گیری گرم نخواهد داشت و به همین دلیلا عملیات با وقفه مواجه خواهد شد. از این حیث دستگاه پاورپم هم باید متناسب با فشار مورد ذنیاز برای انجام ثحیح عملیات انتخال شود و هم بر اساس آن تنظیم شود.

با تزریق روغن هیدرولیکی به دستگاه، گیربکس فعال شده و در حین فعالیت روغن هیدرولیکی را به شلنگ اتصال به پاور پک هدایت می کند و این عملیات به شکل مستمر و تا پایان عملیات انشعاب گیری گرم ادامه پیدا میکند.

مزایای استفاده از پاور پک در هات تپ:

  1. بالا بردن سطح کیفی برش کاری : هنگامیکه زمان برش کاری طولانی باشد نیروی دستی قادر به انجام برش کاری نخواهد بود و خستگی ناشی از آن باعث پایین آمدن سطح کیفی برش کاری می گردد.
  2. ایجاد تسهیل عملیات هات تپ در مواقعی که فشار سیال داخل لوله بالا باشد.
  3. افزایش سرعت عملیات هات تپ زمانیکه جنس لوله از آلیاژ سخت و غیر قابل برش باشد.
  4. کم کردن زمان بر شکاری لوله در انشعابات با سایز بالا
دستگاه هات تپ
انشعاب خط لوله

به طور کلی می توان گفت استفاده از دستگاه پاور پک در انجام هات تپ قابلیت بیشتری برای انجام دقیق و صحیح عملیات hot tap ایجاد می کند.

نیروی دستی:

نیروی دستی در دستگاه هات تپ توسط اپراتور به دستگاه وارد می شود این نیرو حالت پیشروی داشته ، وارد کردن نیرو به دستگاه از حساسیت و دقت بسیار بالایی برخوردار است. اپراتور هات تپ  بایستی با تجربه و مجرب باشد. هر گونه فشار بیش از حد وارد کردن به دستگاه در حین عملیات برش کاری می تواند باعث انحراف و شکسته شدن کاتر گردد و در انجام عملیات خلل ایجاد نماید و در نقطه مقابل آن وارد کردن نیروی کم باعث اتلاف وقت و فرسوده شدن کاتر گردیده که در نهایت باعث ایجاد فشار به پاورپک و دستگاه hot tap و به هدر رفتن زمان عملیات هات تپ می گردد.

به طور کلی می توان گفت استفاده از  دستگاه هات تپ یکی از بهترین روش های موجود جهت ایجاد انشعاب و اتصالات در لوله های خطوط  پتروشیمی و پالایشگاه  می باشد که چه از لحاظ اقتصادی و چه از لحاظ مدیریت زمان مقرون به صرفه تر از روش های دیگر می باشد. بدون شک استفاده از روش هات تپ گامی بزرگ در راستای پیشرفت و گسترش خطوط لوله پتروشیمی و پالایشگاه می باشد.

 

پاوریونیت محرک دستگاه هات تپ

عملیات انشعاب گیری به روش گرم یا هات تپ بر حسب قابلیت های هر شرکت صنعتی دامنه و کیفیت متفاوتی را ایجاب می کند. شرکت پیشگام صنعت ابزار توان انجام عملیات هات تپ از سایز ½ اینچ تا ۷۲ اینچ را به صورت عملی داراست. به این معنا که تا این سایز مورد تست و بازرسی عملی قرار گرفته است. این در حالی است که ما به لحاظ فن آوری قادریم تا سایز ۱۰۶ اینچ را نیز انشعاب گیری کنیم. گرچه این رقم مورد بازرسی عملی قرار نگرفته است، اما داده های ما، دستورالعمل ها، طراحی ها و توان عملیاتی تجهیزات و نیروی انسانی مان، با ما اجازه چنین ادعایی را می دهد.

لازم به ذکر است کمتر در بازار محصولات دستگاه هات تپ در مختصات جهانی دستگاهی پیدا می شود که قادر به انجام عملیات انشعاب گیری تا این سطح باشد، اما شرکت پیشگام صنعت ابزار در یک فرایند مطالعاتی و با تقویت تیم های تحقیق و توسعه در درجه اول توانست دستگاه خریداری شده را تقویت کند و آن ها را برای انجام عملیات های انشعاب گیری سنگین تر با سایزهای بزرگ تر آماده کند، و در درجه بعد خود توانست دستگاه هایی را بسازد که نسبت به نمونه های مشابه خارجی دارای قدرت و توان بیشتر و انجام عملیات انشعاب گیری در سایزهای بزرگ تر هستند.

 

در هات تپ دستگاه هات تپ از طریق پاوریونیت هیدرولیکی تغذیه میشود
نمونه پاوریونیت هیدرولیکی استفاده شده در یکی از عملیاتهای انشعاب گرم هات تپ

بدیهی است عملیات سنگین تر روی خطوط لوله حاوی سیالات پرفشار یا انشعاب گیری های سایز بزرگ که درگیری بیشتر دستگاه هات تپ با لوله را اقتضا می کند، علاوه بر تقویت دستگاه هات تپ، تقویت و ارتقای سطح فنی سایر تجهیزات و ماشین آلات پشتیبانی فرایند را اقتضا می کنند. عملیات اجرایی انشعاب گرم علاوه بر دستگاه هات تپ نیازمند برخی تجهیزات پشتیبانی و تقویت کننده عملکرد می باشند که بدون آن ها انجام کارهای اجرایی امکان پذیر نخواهند بود. ابزارهای جوشکاری، ابزارهای تست و بازرسی، ابزارها و تجهیزات اندازه گیری و مواردی از این قبیل، از جمله لوازم انجام عملیات انشعاب گیری به روش گرم می باشند.

اما مهم ترین دستگاهی که برای انجام عملیات hot tap مورد نیاز خواهد بود موتورهای تغذیه و محرک دستگاه هات تپ برای عملکرد می باشند که اصطلاحاً پاور یونیت یا پاورپک خوانده می شوند. دستگاه های Hot tap یا از نوع دستی هستند که برای انشعاب های سبک و سایز کوچک مورد استفاده قرار می گیرد. اما در سایر موارد باید از دستگاه هایی استفاده کرد که دارای گیربکس هستند و به این ترتیب نیروی لازم از طریق موتوترهای محرک پاور یونیت به آن ها تزریق خواهد شد. موارد استفاده از پاور یونیت برای hot tap به شرح زیر می باشند:

  • زمانی که سایز انشعاب از یک حد اقلی بالاتر باشد و دستگاه های هات تپ دستی برای آن موجود نباشد. از طرفی نیروی کار نیز نمی تواند از طریق نیروی دستی خود عملیات سوراخ کاری و برش لوله به اندازه سایز مورد نظر را انجام دهد.
  • زمانی که ضخامت لوله بالا باشد و برش آن فرایندی طولانی مدت باشد. در این صورت نیز نیروی کار قادر به انجام عملیات هات تپ نخواهد بود و بهتر است از دستگاه های hot tap گیربکس دار استفاده کرده و دستگاه به پاور یونیت متصل شود.
  • زمانی که فشار سایل درون لوله بالا باشد و نیروی زیادی از جانب سیال به دستگاه هات تپ حین پیشروی وارد شود. در این صورت نیز استفاده از پاور یونیت ضروری است.
  • زمانی که جنس لوله از آلیاژ فولادی سخت و غیر قابل برش توسط نیروی انسانی باشد. در این شرایط بدون شک نیروی کار در حین hottapping دچار خستگی مستمر خواهد شد و مدام نیازمند قطع عملیات و استراحت خواهد بود. این امر صحت و کیفیت فرایند را تحت الشعاع قرا خواهد داد.
  • زمانی که سایز انشعاب گیری بالا باشد و به گونه ای باشد که نتوان از دستگاه های هات تپ دستی استفاده کرد. باید اشاره شود که سایز بالاتر انشعاب به معنای درگیر شدن بیشتر کاتر دستگاه هات تپ با لوله خواهد بود و این امر زمان انجام فرایند هات تپ و نیروی لازمه جهت برش کامل لوله را بیشتر خواهد کرد.
پاور یونیت برای انجام عملیات انشعاب گرم هات تپ
پاوریونیت هیدرولیکی برای انجام عملیات هات تپ در سایز متوسط- مستقر در کارگاه شرکت پیشگام صنعت ابزار

دستگاه پاور یونیت یا پاور پک یک محرک هیدرولیکی یا پنوماتیکی است که نیروی از طریق آن وارد گیربکس شده، و در نتیجه مکانیزم و ساز و کار خاص گیربکس، حرکت شفت و متعاقب آن حرکت دورانی کاتر دستگاه هات تپ به منظور انجام فرایند برش به وقوع می پیوندد. برای انجام عملیات های سبک تر می توان از پاور یونیت های پنوماتیکی استفاده کرد، اما در زمانی که عملیات انشعاب گیری روی خطوط لوله سخت و پرفشار انجام می شود توصیه بر این است که حتماً از پاور یونیت تغذیه هیدرولیکی برای انجام عملیات هات تپ استفاده شود. این دستگاه ها توان و بار فشار بالاتری نسبت لبه محرک های پنوماتیکی دارند و از این رو قابلیت بیشتری برای انجام صحیح و دقیق عملیات هات تپ خواهند داشت.

یک پاوریونیت هیدرولیکی دارای منبع تغذیه برق است. پاوریونیت هیدرولیکی شامل یک الکتورموتور، مخزن انباشت روغن هیدرولیکی، پمپ، تسویه و کانکتورهای ورودی و خروجی جریان روغن هیدرولیکی به دستگاه هات تپ می باشد. نحوه عملکرد پاور یونیت هیدرولیکی برای عملیات هات تپ به این نحو است که با اتصال دستگاه به برق و روشن کردن آن، الکتروموتور فعال شده و ضمن درگیری با پمپ، انرژی الکتریکی را تبدیل به انرژی مکانیکی می کند. پمپ حاوی انرژی مکانیکی با روغن هیدرولیکی درگیر بوده و به این ترتیب ضمن فعال شدن روغن را به حرکت و سیلان وا می دارد. این سیلان به کانکتورهای ورودی و خروجی رسیده و به این ترتیب روغن از مجرای خروجی پاور یونیت وارد شیلنگ های انتقال روغن به دستگاه هات تپ می شود. به این ترتیب گیربکس دستگاه هات تپ فعال شده و ضمن فعالیت روغن هیدرولیکی را به شیلنگ انتقال روغن به دستگاه پاوریونیت هدایت می کند.

روند ذکر شده تا زمانی که عملیات هات تپ ادامه خواهد داشت به صورت مستمر و پیوسته در جریان است و در نهایت با اتمام عملیات انشعاب گیری گرم hot tap، با خاموش کردن جریان برق پاور پک، دستگاه غیر فعال می شود. لازم به ذکر است در محل ورود روغن هیدرولیکی به کانکتورها می بایست حتماً صافی ها و تسویه کننده هایی وجود داشته باشد تا از ورود املاح و مواد زائد ولو ریز و کوچک به درون شیلنگ ها و انتقال آن ها به دستگاه هات تپ ممانعت شود.

در صورت عدم رعایت این نکته گیربکس دستگاه هات تپ در معرض آسیب خواهد بود و در صورت تکرار این فرایند ممکن است شاهد تخریب گیربکس دستگاه hot tap شویم.

شرکت پیشگام صنعت ابزار نیز در اغلب فرایندهای هات تپ گیری خود از دستگاه های پاور یونیت هیدرولیکی استفاده می کند. این دستگاه ها به جهت توان و قدرت بالاتر ضریب ایمنی بالاتری دارند و از این رو ما استفاده از آن را برای انجام عملیات هات تپ ترجیح می دهیم.

ونت و کاربرد آن در خطوط لوله

ونت از جمله تجهیزات در خطوط لوله و مخازن به شمار می رود که دارای کاربردهای زیادی است و با وجود ساختار ساده آن می تواند بسیار مثمر ثمر باشد. به طور کلی ونت زمانی به کار می رود که در صددیم محتوایی از درون سیال را تخلیه منیم. در واقع ونت ها نقش دریچه خروجی محتوای درون لوله یا مخزن را ایفا می کنند. از این حیث می توان پی به اهمیت آن برد. برنامه ریزی و مهندسی مجتمع های صنعتی در برخی مواقع نیازمند نصب این چنین تجهیزاتی روی خطوط لوله و مخازن است. با توجه به قابلیت ونت که در بالا بدان اشاره رفت ، برخی از موارد کارکردی آن روی خط لوله را می توان به شرح زیر برشمرد:

  • در هیدروتست ها معمولاً به منظور تخلیه هوا از درون لوله از ونت ها استفاده می شود. در برخی موارد خط لوله دارای نوسان و فرم سینوسی می باشد. حال اگر سیال تمامی خط را پوشش نداده باشد قله های مسیر دچار کمبود سیال و انباشت هوا خواهند بود. در این شرایط برای تخلیه اکسیژن از ونت استفاده می شود.
  • در شرایطی که خط لوله زنده و سیال درون آن در جریان می باشد ممکن است به هر دلیلی نیازمند بازرسی از مشخصات شیمیایی سیال درون لوله در نقطه ای مشخص باشد. ممکن است خط دچار سرریز هوا داخل خود شده باشد که در این صورت به منظور حصول اطمینان و تخلیه هوا از ونت استفاده کرد.
  • در صورتی که بخشی از لوله مسدود شده است و به هر دلیلی هوا داخل آن نفوذ کرده است.

معمولاً ونت ها پیش از بهره برداری عملیاتی واحد صنعتی و در زمانی نصب می شوند که پروژه احداث در مرحله پایپینگ می باشد. در این مرحله با پیش بینی و مکان یابی قرارگیری ونت ها، آن ها را در سر محل های مذکور نصب می کنند. اما شرایطی پیش می آید که خط به بهره برداری رسیده است و نمی توان بدون انجام فرایندهای ویژه ونت را روی لوله ها نصب کرد. البته یکی از راه های مرسوم این خواهد بود که مجتمع را برای مدتی تعطیل و فرایندهای مرتبط را خاموش سازند تا عملیات سوراخکاری و نصب ونت روی لوله انجام شود. اما به طور کلی این روش مقرون به صرفه نمی باشد چرا که برای نصب فقط یک ونت می بایست یک مجتمع یا دست کم بخش هایی از فعالیت های جاری مجتمع را به حالت تعطیل درآوریم. بنابراین انشعاب گیری گرم هات تپ بهترین راهکار برای سوراخ کردن لوله و نصب ونت روی آن است. از آن جا که معمولاً این تجهیزات نیاز به انشعاب کوچکی نیز دارند معمولاً دستگاه های هات تپ دستی هم قادر به انجام این کار خواهند بود. بنابراین فرایند مذکور نه زمانی را از مجتمع صنعتی خواهد گرفت و نه هزینه گزافی را متحمل خواهد کرد. کافی است که یک دستگاه هات تپ به همراه اپراتور متبحر و آشنا به کار در زمینه انشعاب گیری گرم خطوط لوله حضور داشت باشند تا فرایتد مذکور را در اسرع وقت و بدون ضیغ وقت انجام دهد. در صورتی که انشعاب مذکور در سایز کوچک باشد، که اغلب نیز در خصوص ونت همین طور است، حتی نیاز به تأسیسات برقی و… هم نخواهد بود و فرایند به صورت دستی صورت خواهد پذیرفت.

شرکت پیشگام صنعت ابزار قادر است تنها با یک اپراتور که هم در زمینه جوشکاری و هم انشعاب گیری گرم خطوط لوله دارای تجربه و سابقه و دانش است کل فرایند ایجاد انشعاب گرم برای نصب ونت را انجام دهد. این عملیات در کمترین زمان ممکن انجام می شود و فاز عملیاتی آن معمولاً حتی یک روز کاری را هم در بر نخواهد گرفت.