هات تپ و بحران در ایمنی

عملیات تای این (tie-in) یا هات تپ می تواند از مطمئن ترین فرایندها در خطوط لوله و مخازن باشد مشروط بر این که نکات ایمنی و فنی پیش و حین اجرای عملیات تمام و کمال بررسی شده باشد و تدابیر لازم برای پیشگیری از بروز هر گونه خطر و ایراد اتخاذ شده باشد. مشکلات و ایرادات فنی بخشی از مشکلات کاری را شامل می شود اما در کنار آن می بایست به فاکتورهای ایمنی نیز به همان میزان توجه کرد. انشعاب گرم یا هات تپ دارای متغیرهای متعدد ایمنی است و از آن جا که پیامدهای اکثر این متغیرها سنگین هستند عطف توجه به آن ها بسیار ضروری می نماید.

شرکت پیشگام صنعت ابزار مجری تخصصی عملیات هات تپ در زمینه رعایت نکات ایمنی عملیات هات تپ به درجه ای از تخصص و کارآیی رسیده است که امروز پیس از انجام حدود ۴۵۰۰ عملیات اجرایی تای این کوچک ترین ایراد ایمنی و حتی فنی در خروجی هر کدام از مراحل کاری این شرکت ثبت نشده است. ما با توجه به مطالعات و سنجش، و ارزیابی شاخص های ایمنی در عملیات تای این توانسته ایم دستورالعمل ها و روش های اجرایی کارآمد در زمینه اجرای عملیات به نحو ایمن در هر شرایط کاری را تدوین کنیم و بر حسب اقتضائات جدید، در پروژه های جدیدمان دستورالعمل ها را مورد بازنگذی مجدد قرار می دهیم تا مناسب ترین از و کارهای ایمنی را در پروژه های هات تپ لحاظ کنیم.

هات تپ
هات تپ

برخی شاخص های ایمنی طبیعتاً در تمامی عملیات ها تکرار می شوند و اقتضای زمان و مکان انجام عملیات نمی پذیرند. برای مثال برگماردن یک کارشناس ایمنی به عنوان ناظر و بازرس ایمنی فرایند اجرایی و فنی از جمله اقداماتی است که در دستور کار قرار دارد و در تمامی پروژه ها تکرار می شود. این شخص که مسئل بررسی فرایندهای ایمنی است می بایست صلاحیت محل کار، اسکافولدینگ، حفاری، ابزار آلات و تجهیزات، تأسیسات و ابزارهای ایمنی، و نیروی کار را تشخیص دهد و بر اساس آن مجوز شروع کار را صادر نماید. بدیهی است کلیه مراحل کار زیر نظارت وی انجام می شود و او مسئولیت خواهد داشت نسبت به هر موردی که می تواند بر روند کار آسیب ایمنی و زیست محیطی وارد کند نکات لازم را گوشزد کند.

اصلی ترین سوانحی که می توانند بر روند ایمنی کار اختلال ایجاد کنند را می توان به صورت خلاصه به شرح زیر برشمرد:

  • بروز بلایای طبیعی مثل زلزله و سیل در هر یک از مراحل کاری هات تپ: در این خصوص می بایست تدابیر ویژه هم در زمینه تعبیه مجراهای فرار اضطراری و هم فرایندهای مربوط به نجات نیروی کار و تجهیزات اتخاذ شده باشد. باید توجه داشت در هنام بروز این گونه وقایع نیروی کار منتظر دستورات و اوامر ناظر فرایند نمی ایستد و می کوشد در کوتاه ترین زمان ممکن ایمن ترین محل را برای حفظ جان خود پیدا کند. بنابراین مجاری فرار و نجات هم می بایست تا جای ممکن در دسترس باشند و هم کشش و ظرفیت کافی برای اپراتورها جهت استفاده از آن را داشته باشند. در غیر این صورت ممکن است سانحه ای عادی به بحرانی بزرگ تبدیل شود. همچنین ناظر ایمنی کار می بایست پیش از اجرای عملیات نیروی کار را نسبت به این مجاری مطلع سازد و توصیه های لازم در خصوص چگونگی فرار و… را کرده باشد.
  • ممکن است حین اجرای عملیات تای این یا هات تپ در هر یک از ایستگاه های مجتمع سانحه ای رخ دهد که باعث بروز خطراتی ایمنی بر پیشبرد فرایند هات تپ شود. برای مثال تصور کنید در مجاورت محل انجام هات تپ تصادفی رخ دهد و مخزن یک کامیون باربری که حاوی مواد شیمیایی و گازهای قابل احتراق هستند در محیط متصاعد شود. در این شرایط انجام هر یک از مراحل کار گرم هات تپ ممکن ایست خطراتی به همراه داشته باشد. برای نمونه اگر جوشکاری اتصال در حال انجام باشد حرارت جوش می تواند با ماده شیمیایی مذکور واکنش نشان داده و خسارات مالی و حتی حانی را متوجه متولیان پروژه هات تپ کند. در این خصوص نیز تدابیر لازم باید از پیش اندیشیده شده باشد. توقف اضطراری کار تا زمان رفع خطر یکی از اقدامات اولیه ای است که ناظر ایمنی هات تپ می بایست نسبت به آن اقدام نماید، اما اگر راهکارهایی برای حفظ ایمنی در عیتن تدوام جریان کار موجود می باشند بهره گیری از آن ها قطعاً مثمرثمرتر است.
  • بروز ایراد در هر یک از مراحل خود عملیات هات تپ: برای نمونه تصور کنید حین انجام هات تپ لوله گاز دستگاه هات تپ دچار نشتی در اتصالات خود شود، یا در محل اتصال دستگاه تای این به ولو ما نشتی را شاهد باشیم. البته که در خصوص ایراداتی از این دست تیم فنی می بایست پاسخگو باشد اما مسئول ایمنی موظف است وظایف خود در قبال ایمنی نیروی کار و محیط انجام کار را به بهترین شکل ممکن انجام دهد. اقدامات مذکور بستگی به شرایط کار خواهند داشت ، برای مثال اگر استفاده از کاورها یا نشتی گیرهای موقتی می توانند راهگا باشند از آن ها استفاده می شود تا خطر به صورت موقتی رفع شود اما اگر امکان دفع خطر هات تپ به این شکل وجود ندارد می بایست منافذ ورود گاز به بیرون را بست و در صورت لزوم کار را تعطیل کرد تا با مشورت تیم فنی چاره ای برای رفع خطر و ایراد یافت شود.
هات تپ
هات تپ

برای این که کار گرم هات تپ با حداکثر ضریب ایمنی پیش برود باید تمامی متغیرهای دخیل در ایمنی کار شناسایی شوند و قبل از این که عملیات آغاز شود برای شان اقدامات پیشگیرانه اصلاحی پیش بینی شود. این خروجی ها به اپراتورها آموزش داده می شود و آن ها در این زمینه کاملاً توجیه خواهند شد تا اشراف و تسلط کافی حین انجام کار تای این و بروز خطر را داشته باشند. در محل انجام عملیات نیز لازم است مجموعه مجری هات تپ را حول هم جمع کرده و ضمن مرور اقدامات لازم در خصوص بروز خطر وظایف هر فرد در زمینه حفظ ایمنی خود و میحط گوشزد شود تا کار با حداکثر ایمنی به انجام برسد.

هات تپ – ایمنی هات تپ – تای این

اجرای هات تپ ۴ اینچ

هات تپ
عملیات هات تپ

هات تپ از فرایندهای رایج در واحدهای صنعتی ای است که در خطوط لوله  و مخازن  کاربرد گسترده ای دارد. شرکت های نفتی و گازی اغلب از این عملیات برای انشعاب گیری از خطوط لوله خود استفاده می کنند. مجریان عملیات هات تپ نیز بر حسب تجارب و نوع کار خود ارائه دهنده خدمات انشعاب گیری گرم برای مشتریان می باشند. اما این که عملیات هات تپ توسط مجری عملیات انجام پذیر باشد یا نه، بستگی به دو مؤلفه کلیدی دارد؛ اول آن که آیا به طور کلی امکان انجام هات تپ روی خط لوله یا مخزن وجود دارد یا نه، و دوم آن که آیا پیمانکار به خصوص توانایی انجام این کار را دارد یا ندارد. در مورد اول آن چه ممکن بودن عملیات هات تپ را مشخص می کند استانداردها و الزامات بین المللی، و تجارب اجرا کننده هات تپ است. باید در درجه اول دید با توجه به ویژگی های فنی خط یا مخزن عملیات انشعاب داغ روی آن امکان پذیر هست یا نه. ممکن است شرایط به گونه ای باشد که استانداردها از انجام عملیات ممانعت کنند. برای مثال زمانی که فشار سیال بسیار بالاست، خط خالی از سیال است، خط دارای مواد متراکم قابل احتراق است، لوله دارای ویژگی هایی است که هات تپ گیری و برش گرم روی آن مقدور نیست و مواردی از این دست، بدیهی است که عملیات هات تپ روی لوله یا مخزن مذکور ناممکن خواهد بود، مگر آن که اجرا کننده انشعاب گرم هات تپ دارای چنان تبحر و دانشی باشد که با ابداع روش های نوین بتواند راهکاری برای رفع موانع انجام عملیات انشعاب داغ بیابد. البته در این صورت نیز باید تست ها و آزمون ها به صورت مطمئن پیش از انجام عملیات اصلی صورت گیرند و تنها در صورت اخذ پاسخ مثبت از تست ها می توان به انجام عملیات فکر کرد. علاوه بر این کسب رضایت از مشتری و کارفرما جهت انجام عملیات هات تپ ضروری می باشد. از این حیث که حساسیت این نحو پروژه های انشعاب گیری گرم بالا می باشد حتما می بایست تضمین و رضایت مشتری پیش از انجام عملیات اخذ شده باشد. ارائه پرمیت وظیفه کارفرماست  اما اجرا کننده پروژه هات تپ نیز باید تمامی ابعاد و مختصات ایمنی و خطرات پیش رو را گوشزد کند تا بهترین تصمیم در خصوص انجام یا عدم انجام آن اتخاذ شود.

اما این تنها پیش شرط اجرایی عملیات انشعاب گیری به روش گرم نخواهد بود، بلکه مجری عملیات هات تپ نیز خود می بایست صلاحی و توانمندی انجام کار را داشته باشد. ممکن است مجری هات تپ نیز خود نیروی توانمند و دارای صلاحیتی باشد اما تخصص خود را در زمینه هایی خاص محدود کرده باشد. شرکت هایی که هات تپ جزو فرایندهای اصلی شان نبوده و حکم یک فرایند کمکی و فرعی را برای شان دارد معمولاً از این نوع هستند. برای مثال یک شرکت خططو انتقال لوله نفت تمام توان و دانش عملیاتی خود در زمینه هات تپ را به انجام کار گرم روی خطوط لوله حاوی سیال نفت متمرکز خواهد کرد و توان اجرای هات تپ روی خطوط لو له گاز و … را نخواهد داشت. یا در مثالی دیگر یک شرکت فعال در زمینه هات تپ ممکن است فعالیت خود را صرفاً روی عملیات های هات تپ با سایزهای انشعاب بزرگ متمرکز کند. در این صورت سپردن کار گرم سایز کوچک به این واحد منطقی به نظر نمی رسد. حتی ممکن است خود این شرکت به دلیل فقدان امکانات و تجهیزات لازم برای هات تپ گیری در سایزهای کوچک راغب به انجام این قسم عملیات ها نباشد.

شرکت پیشگام صنعت ابزار به عنوان یکی از مجریان تخصصی عملیات انشعاب گرم هات تپ در زمینه اجرای انشعاب گیری گرم در سایزها و شرایط مختلف هیچ گونه محدودیتی ندارد. این شرکت دارای انواع تجهیزات و ماشین آلات برای انجام عملیات هات تپ در سایزهای مختلف و روی انواع سیالات می باشد. تجارب ما در زمینه انجام عملیات ها از سایز ۲ اینچ تا ۷۲ اینچ نیز مؤید این نکته است. بدیهی است هر جه ابعاد و سایز انشعابی بالاتر باشد انشعاب گیری گرم روی آن نیز دشوارتر خواهد بود. عملیات های انشعاب داغ روی لوله های با سایز کوچک هم اتصالات ساده تری را می طلبند و هم زمان و نیرو و توان کوچک تری را صرف خود می کنند. از جمله پروژ ه های سایز کوچک شرکت پیشگام صنعت ابزار طی سالیان اخیر انشعاب های گرم خطوط لوله گاز استان تهران است که طی سال های اخیر زمان زیادی از پروژه های این شرکت را از آن خود کرده است.

سدل نیپل
جوشکاری در هات تپ

اغلب پروژه های این شرکت در ابعاد کوچک ۲ و ۴ اینچی و در راستای افقی می باشند. گرچه سیال گاز حساسیت های خاص خود را در زمینه انجام انشعاب گیری می طلبد و درون شهری بودن عملیات های مذکور بر میزان حساسیت و دشواری کار می افزاید اما با توجه به ابعاد پایین عملیات، شرکت پیشگام صنعت ابزار در مقایسه با پروژه های مشابه، در این خصوص دشواری های کمتری خواهد داشت.

یکی از پروژه های انشعاب گیری داغ شرکت گاز، هات تپ ۴ اینچی روی خط لوله ۲۰ اینچی بوده که در راستای افقی انجام شد. این عملیات در باقرشهر و در ایستگاه شماره یک از خط اصلی واحد CGS به انجام رسید و با موفقیت به اتمام رسید. مجریان هات تپ در پروژه مذکور از اتصال سدل نیپل استفاده کرده و سپس یک بال ولو تست شده را روی اتصال مذکور نصب کردند.

عملیات در بیست و یکم فروردین ماه سال ۱۳۹۶ و در اسرع وقت در محل ذکر شده انجام شد و در نهایت با اخذ تأییدیه از بازرسین کارفرما به اتمام رسید. عملیات های هات تپ ۴ اینچ توسط دستگاه های کوچک هات تپ انجام می شود و منبع تغذیه شان نیز پاوریونیت های هیدرولیکی می باشند.

استاندارد هات تپ

هات تپ روی خط لوله و مخازن نفتی و گازی محدودیت ها و الزاماتی دارد. هرگز نباید این گونه تصور شود که بر حسب مزیت هایی که هات تپ گیری در صنایع دارد اجازه داریم هر گونه انشعاب گیری را از طریق آن انجام دهیم، بلکه این کار فقط در صورت لحاظ کردن و در نظر گرفتن استانداردها و قوانینی انجام شدنی خواهد بود که توسط مؤسسات صاحب نظر بین المللی تدوین شده باشد. خوشبختانه امروز به جهت آشنایی مهندسین صنایع نفت و گاز با استانداردها و قوانین مطروحه، کارفرمایان اجازه انجام هر گونه عملیات فنی روی خطوط لوله را نمی دهند و اجرای آن را مشروط به طرح های توجیه فنی می کنند، اما این بدان معنا نیست که انجام دهنده عملیات هات تپ که جکم پیمانکار را دارد به اطلاعات مورد نیاز مهندسین مذکور اکتفا کند. در درجه اول این وظیفه مجریان هات تپ است که با تطبیق دادن شرایط کاری برای هات تپ با استانداردها و الزامات مذکور تمامی جوانب کار را مورد سنحش قرار داده و فقط در صورتی عملیات را به انجام برسانند که امکانات فنی و ایمنی و پاسخگوی محدودیت های عملیات انشعاب گرم باشد.

هات تپ و انشعاب گیری
نصب دستگاه هات تپ

یکی از این مؤسسات که استانداردها و الزامات آن مورد تأیید و اعتبار جهانی می باشد و کلیه واحدهای نفتی و گازی در مقیاس جهانی به مستندات آن رجوع می کنند موسسه نفت آمریکا (American Petroleum Institution) است که استانداردهای خود را با پیشوند API عرضه می کند. این مؤسسه با توجه مجموعه ای از محاسبات دقیق مهندسی را در کنار تجارب عملی قرار داده و بر حسب این پشتوانه استانداردهایی را برای فرایندهای ویژه مربوط به صنایع نفت تدوین می کند. یکی از استانداردهایی که این مؤسسه تدوین و منتشر کرده است استاندارد اجرای مطمئن عملیات انشعاب گیری از طریق داغ در صنایع نفت و پتروشیمی می باشد که به API 2201 معروف است (Safe Hot Tapping Practices in the Petroleum & Petrochemical Industries). گذشته از استانداردها و دستورالعمل هایی که هر یک از پیمانکاران و اجرا کنندگان متبحر عملیات انشعاب گرم هات تپ تدوین می کنند . عمدتاً مصرف داخلی و درون سازمانی دارد، این استاندارد را می توان معتبرترین و قابل استنادترین استاندارد در زمینه الزامات، بایدها و نبایدهای عملیات انشعاب گرم هات تپ دانست. در این استاندارد تا جای مکن به ابعاد فنی و ایمنی کار گرم هات تپ پرداخته شده است.

در این استاندارد پس از ارائه تعاریف مفاهیم بحث امکان سنجی عملیات hot tap مطرح می شود، و این که عملیات هات تپ در چه زمانی مقرون به صرفه و از جنبه فنی قابل توجیه خواهد بود. در این بخش ضمن برشماری محدودیت هایی که می توانند مخل انجام صحیح عملیات انشعاب گرم هات تپ شوند شرایطی را گوشزد می کند که در چارچوب شان مجاز به انجام عملیات هات تپ نیستیم. عواملی که به عنوان معیارهای امکان یا عدم امکان پذیری اجرای عملیات انشعاب گیری به روش گرم برشمرده می شوند عبارت اند از شرایط فنی خط لوله شامل فشار سیال، دمای آن، نوع آن، جنس لوله و مواردی از این دست. همچنین قابلیت دستگاه هات تپ و این که توان تحمل فشار عملیات را دارد یا نه نیز فاکتور تعیین کننده ای محسوب می شود. اما مهم تر از این موارد جوشکاری و الزامات آن روی لوله می باشد. در این استاندارد در خصوص جوشکاری روی خط لوله اهمیتی چه بسا بیش از خود عملیات انشعاب گرم هات تپ داده شده است و از همین رو در نظر گرفتن شرایط لوله و جوش با توجه به سیال درون لوله از مواردی است که به صورت مفصل در استاندارد API 2201 بدان پرداخته شده است. نکته حائز اهمیت در خصوص بخش جوش، تأکید بالایی است که بر جوشکاران ماهر و کارآزموده در زمینه حوش خطوط لوله گزارده شده است. جوشکاران باید دارای گواهی های معتبر بین المللی بوده و پیش از انجام کار تست های لازم را داده باشند.

در کل عملیات انشعاب گیری داغ یا هات تپ زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که دارای صرفه و مزیت نسبت به سایر روش ها باشد. مجری هات تپ و کارفرما در درجه اول باید نسبت به این امر اطمینان حاصل کنند. در غیر این صورت انتخاب روش های جایگزین بهتر خواهد بود. چه بسا موقعیت کاری سایت یا پالایشگاه به گونه ای است که انشعاب مذکور چندان هم اضطرار نداشته و عدم انجام آن اختلالی در فرایند برنامه ریزی مجتمع نمی کند. در این شرایط توصیه بر آن است که مجتمع صبر کند و در بازه زمانی overhaul که مجموعه به طور کلی shut down می خورد انشعاب گیری ا بدون صرف هزینه های هات تپ انجام دهد. یا در زمینای که به هر دلیلی بخشی از خطی که عملیات هات تپ می بایست روی ان انجام شود را خاموش و برای انجام سرویس های ویژه نظیر تعمیرات اساسی shut down می زنند می توان عملیات انشعاب گیری را بدون نیاز به انشعاب گرم انجام داد. هات تپ خط لوله یا مخزن تنها زمانی دارای مزیت و بهره وری فنی و اقتصادی خواهد بود که نیاز داریم بدون این که جریان سیال را خاموش کنیم انشعاب گیری را به انجام برسانیم. در این شرایط از عملیات انشعاب داغ یا هات تپ استفاده می شود.

هات تپ
hot tap

البته باید اشاره شود که استانداردها و مستنداتی از این دست جزو لوازم اولیه و پیش نیازهای تبدیل شدن به یک مجری عملیات هات تپ محسوب می شوند و هرگز نمی توان با مطاله این دست قوانین و استانداردها تبدیل به مجری متبحر عملیات انشعاب گرم شد، اما در هر حال راهنمای مناسبی محسوب می شوند که می توانند خطوط راه عملیات انشعاب گیری گرم را مشخص کنند. از طرفی این استانداردها دارای نکات ریز و در عین حال برجسته و مهمی هستند که در موارد خاص و ضروری بسیار به کار می آیند. ممکن است مجری عملیات انشعاب گیری داغ به شرایط خاص و مورد ویژه ای بخورد که پیش تر تجربه آن را نداشته است. در این شرایط رجوع به این استانداردها و قوانینی از این دست بسیار کارآمد خواهد بود.

شرکت پیشگام صنعت بازار به عنوان مجری عملیات هات تپ علاوه بر استانداردها و دستورالعمل ها، و روش های اجرایی که تدوین کرده و ضمن تعاملات مستمری که با مجریان متبحر عملیات هات تپ در سطح جهانی دارد، و با وجود این که خود در این زمینه دارای تجربه کافی می باشد ولی باز هم هر از چند گاه با رجوع به این استاندارد برای رفع نیازهای ویژه و خاص خود از آن بهره می جوید.

فراگیری هات تپ

هات تپ خطوط لوله یک عملیات ویژه با مختصات فنی خاص خود می باشد که اغلب توسط پیمانکاران متبحر و کارآزموده انجام می گیرد. در واقع امر بر خلاف بسیاری از رایندهای جاری در مجتمع های پالایشگاهی و پتروشیمی فرایند انشعاب گیری گرم یا هات تپ توسط خود مجتمع صورت نمی گیرد. معدود واحدهای صنعتی هستند که هزینه و زمان کافی را صرف آموزش فرایند هات تپ و انجام عملیات های آزمایشی برای آشنایی با ابعاد اجرایی آن تقبل می کنند. این فرایند، یک پروسه بسیار تخصصی و دارای الزامات خاص خود است. از این رو اغلب پیمانکاران و صاحبین مشاغلی سراغ هات تپ می روند که در صددند به مجری تخصصی این عملیات خطوط لوله تبدیل شوند.

یک مجری تخصصی عملیات هات تپ باید در زمینه های مختلف خود را صاحب نظر و کارآموخته گرداند به نحوی که نه تنها قادر به اجرای هر یک از مراحل انجام عملیات هات تپ باشد، بلکه در صورت بروز ایرادات خاص، و زمانی که با پدیده ای نامتعارف و ویژه حین انجام انشعاب گیری به روش گرم خط لوله مواجه شد سرعت عمل، ابتکار و حضور ذهن لازم جهت رفع مشکل را داشته باشد. در هر صورت عملیات انشعاب گیری گرم از خطوط لوله یا همان هات تپ دارای عناصر پیچیده و متغیرهای ویژه ای است که فراگیری آن ها مستلزم صرف زمان و هزینه است.

هات تپینگ
انشعاب خط لوله به روش گرم (هات تپ)

آیتم ها و مواردی که مجری انشعاب داغ می بایست بیاموزد را می توان در چند دسته کلی تقسیم کرد:

  • استانداردها: معمولاً مؤسسات بین المللی معتبر و مرجع در زمینه های خطوط لوله و صنایع نفت و گاز دارای استانداردهایی برای هر کدام از فرایندهای رایج در زمینه های تخصصی خود می باشند. این استانداردها محصول سال ها ممارست و کار مطالعاتی در کنار تجاربی است که از فرایندهای عملی حاصل شده است. از این رو منابعی معتبر و قابل اتکا برای رجوع و رفع مشکل محسوب می شوند. در عملیات انشعاب گیری گرم یا هات تپ نیز می توان از بسیاری از این استانداردها بهره جست. عملیات انشعاب داغ در خود جوشکاری روی خط لوله را دارد و می توان از استانداردهای جوشکاری بین المللی استفاده کرد. همچنین در خصوص ساخت اتصالات در عملیات هات تپ فلنج مورد استفاده قرار می گیرد که در خصوص انتخاب سیال و کلاس و… می بایست به این استانداردها متکی بود. علاوه بر این ها استاندارد API2201 که از طرف موسسه نفت آمریکا صادر شده است و بسیاری از جوانب عملیات هات تپ را پوشش می دهد.

یک مجری متبحر عملیات هات تپ می بایست نسبت به این استانداردها اشراف و دانش کافی و وافی داشته باشد تا بتواند از پشتوانه علمی و مهندسی مناسب برای انجام مطالعات مهندسی و طراحی های مربوط به انشعاب داغ hot tap برخوردار باشد.

  • دستورالعمل ها: استفاده از دستورالعمل هایی که شرکت های معتبر مجری عملیات hottapping تدوین کرده اند نیز یک رفرنس مناسب برای کسب دانش بیشتر در این زمینه است. معمولاً پیمانکاران متبحر عملیات انشعاب گرم یا hot tap operation دارای دستورالعمل و روش های اجرایی مشخص و مدون در زمینه اجرای عملیات انشعاب داغ هستند که الگوی عمل آن ها در زمینه انشعاب گیری گرم از خطوط لوله را بیان می کند. استفاده از این دستورالعمل ها به عنوان راهنمای اجرای عملیات هات تپ از جمله منابع مناسبی است که می توان بهره گرفت. با توجه به این که دستورالعمل های مذکور از تجارب کارهای اجرایی به دست آمده اند جنبه هایی بیشتر از ابعاد اجرایی عملیات hot tap را پوشش می دهند و از این رو می توانند راهنمایی مناسب محسوب شوند.
  • مطالعات موردی: از جمله دیگر منابع و مراجع قابل اتکا در زمینه یادگیری ابعاد و مختصات عملیات هات تپ مطالعات موردی پروژه هایی استکه دیگر مجریان عملیات انشعاب گرم هات تپ تدوین و در اختیار دیگران قرار داده اند. این مطالعات موردی معمولاً توصیفی جامع از هر یک از عملیات های اجرایی انشعاب گیری گرم شرکت های مذکور را گزارش می دهد. ویژگی های فنی خط لوله شامل ارتفاع محل کار، راستا و جهت عملیات هات تپ، نوع سیال و فشار و دمای آن، و مواردی از این قبیل در مطالعات موردی مذکور ارائه می شود. سپس شرحی اجمالی از فرایندهای مهندسی و مطالعاتی داده می شود تا خواننده را نسبت به تصمیمات فنی و مهندسی جهت انجام عملیات هات تپ و رفع ایرادات احتمای مطلع گرداند. پس از آن گزارش وارد فاز اجرایی می شود و طریقه ساخت اتصالات و نصب آن ها روی لوله، و سرانجام چگونگی انجام عملیات هات تپ را شرح و تفصیل می دهد. در نهایت نیز خلاصه و جمع بندی گزارش خواهد بود که شامل تجارب جدیدی است که مجموعه مجری عملیات انشعاب گیری به روش گرم از عملیات مذکور حاصل کرده است.
  • فرایندهای اجرایی: گذشته از موارد مطالعاتی و تحقیقاتی اجرای عملیات هات تپ فی نفسه نیازمند کسب مهارت و تخصص فنی و عملی خاص خود است. نمی توان عملیات انشعاب گرم را به صرف چند گام مطاعلاتی محدود کرد. مجری کار گرم هات تپ می بایست نسبت به تمامی ابعاد دستگاه هات تپ آشنایی و شناخت کامل داشته باشد. روش اجرای کار را بداند، تناسب و تعادل اجزا و قطعات دستگاه هات تپ و اتصالات نصب شده روی لوله را بشناسد، روش های انجام تست فشار و تست جوش را مسلط باشد و در صورت بروز مشکل قدر تشخیص دلیل مشکل را داشته باشد. توان اجرایی و عملیاتی مجریان انشعاب گرم اهمیتی به غایت بیش از فاکتورهایی دارد که در بالا بدان ها اشاره رفت. از این رو گرچه آموزش عملی آخین مرحله در فرایند تبدیل شدن به یک اجرا کننده زبردست عملیات هات تپ به شمار می رود اما مهم ترین و تعیین کننده ترین شان قلمداد می شود.
هات تپ
انشعاب گرم

اجرای عملیات هات تپ مستلزم آشنایی با ابعاد فنی و عملیاتی کار گرم به شمار می آید و روند تبدیل شدن به یک پیمانکار زبردست، روندی تدریجی می باشد. شرکت پیشگام صنعت ابزار با انجام حدود ۴۵۰۰ عملیات هات تپ طی بیش از ده سال فعالیت اجرایی خود در حال حاضر به تمامی مختصات و ویژگی های این فرایند ویژه خطوط لوله آشناست و اکنون می تواند بدون وقفه و در اسرع وقت مراحل کامل انجام عملیات را به پیش ببرد. از این رو ما آماده دریافت سفارشات مشتریان در هر شرایطی و با هر چارچوب فنی می باشیم. ما با وجود تجارب تحقیقاتی و فنی بالا همواره خود را کارآموز در این زمینه به شمار اورده و می کوشیم از جدیدترین دستاوردها و ابداعات در زمینه انشعاب گیری داغ خطوط لوله و مخازن بهره مند شویم. تعامل مستمر با مجریان صاحب نام عملیات انشعاب گیری در ابعاد جهانی یکی از راه های نیل به این هدف است که در حال حاضر بدان دست یافته ایم.

هات تپ و اقتصاد مجتمع های صنعتی

هات تپ خطوط لوله به اذعان مطالعات و شواهد تجربی امری مقرون به صرفه و از جهات متعدد کارآمد به شمار می رود. گرچه در ظاهر امر ممکن است این گونه به نظر برسد که انشعاب گیری گرم به لحاظ پیچدگی مراحل و دشواری های اجرایی در مقایسه با سایر روش ها صرفه اقتصادی نداشته باشد اما واقع امر آن است که از طریق عملیات هات تپ در بخش زیادی از هزینه های انشعاب گیری صرفه جویی خواهد شد. با توجه به رشد صنایع و خدمات و نیاز روز افزون به بهره وری بالاتر به عنوان شاخص و معیار اصلی ارتقاء و بقا در بازار رقابتی امروز، چنین به نظر می رسد که بهره گیری از عملیات انشعاب گرم هات تپ به منظور انشعاب گیری از خطوط لوله قدمی مهم در راستای نیل به این هدف باشد. این امر خود را به خصوص در صنایع کلیدی و سنگین کشور نظیر نفت و گاز، و صنایع ذوب فلزات و فولاد نشان می دهد. به همین روی بیشترین بهره گیرندگان از این سرویس خطوط لوله مجتمع های مذکور می باشند.

بسیاری از واحدهای صنعتی تولیدی و خدماتی که در حوزه های مختلف مشغول به کار هستند نسبت به تکنولوژی هات تپ هیچ گونه آشنایی نداشته و ترجیح می دهند با استفاده از روش های رایج که سنتاً مورد استفاده قرار می گرفت نیازهای خود در زمینه انجام انشعاب را رفع کنند. اما صنایع کلیدی از آن جا که در صورت وقفه در فرایندهای شان دچار افت خروجی و وقفه در سودآوری می شوند نسبت به این امر اهتمام ویژه دارند و از این رو سریعاً به سراغ فن آوری هایی از این دست می روند.

غفلت از ظرفیت های تکنولوژیک متأخر امری است که متأسفانه اکثر صنایع کشو را رنج می دهد و به جهت عدم آموزش آن ها را متحمل هزینه هایی بالا برای رفع نیازهایی می گرداند که راه هایی برای رفع شان با مقدار هزینه کمتر وجود داشته است. تکنولوژی هات  تپ از این جمله است. بسیاری از واحدهای صنعتی به جهت نا آشنایی با قابلیت های انشعاب گیری به روش گرم در صورت نیاز به انجام عملیات انشعاب گیری از خطوط لوله خود به هر نیتی سراغ روش های سنتی می روند. معمولاً این دست واحدهایس صنعتی یا به منظور توسعه تولید و یا به منظور تغییر محل کارگاه نیازمند انشعاب گیری می شوند. ممکن است تعداد انشعاب های مورد نیاز محدود باشد و استفاده از روش های نوین نظیر هات تپ چندان منطقی به نظر نرسد، اما باید اشاره کرد که حتی در صورت نیاز به انجام یک عملیات انشعاب گیری نیز بهتر آن است که از روش انشعاب گرم هات تپ برای رفع نیاز استفاده کرد. این تکنولوژی در کاهش زمان و میزان هزینه تمام شده عملیات انشعاب گیری بسیار باصرفه است و از همین رو توصیه می شود حتما به آن رجوع شود.

کل نیاز عملیاتی یک فرایند هات تپ را می توان به موارد زیر خلاصه کرد:

  • دستگاه هات تپ متناسب با سایز انشعاب. این دستگاه می بایست بر اساس ویژگی های فنی آماده شود و قطعات و اتصالات آن نصب شوند. شرکت های بزرگ بین المللی تولید کننده این دستگاه ها هستند که هر برند قابلیت ها و ویژگی های منحصر به فرد خود را داراست.
  • اپرتورهای ماهر هات تپ. مجریان انجام انشعاب گیری گرم خطوط لوله باید دارای تبجر و سابقه لازم در این زمینه باشند. از آن جا که عملیات هات تپ نیازمند ابتکار و سرعت در مواقع خاص است می باید از نیروهایی استفاده کرد که به تمامی حوانب کار گرم هات تپ اشراف داشته باشند. عدم توجه به این مهم و گماردن نیروی ناماهر برای انجام این کار می تواند تبعات سنگینی به همراه داشته باشد. عملیات انشعاب گرم با وجود مزیت ها و صرفه هایی که به همراه دارد به خودی خود خطرات و حساسیت هایی نیز خواهد داشت که بی توجهی به آن ها به هیچ عنوان قابل توجیه نیست.
  • جوشکار متبحر و دارای صلاحیت: از آن جا که اتصالات می بایست ساخته شده و روی لوله جوشکاری شوند بهره گیری از جوشکاران متبحر و دارای صلاحیت لازم برای جوشکاری روی خطوط لوله زنده امری حیاتی است.
  • ابزارآلات و قطعات مورد نیاز: طبیعتاً هر فرایند فنی و مهندسی نیازمند یک سری ابزار آلات و ماشین آلات می باشد که عملیات هات تپ نیز از این جمله است. برای مثال آماده سازی و تجهیز کاتر ممکن است نیازمند دستگاه تراش باشد. یا بستن اتصالات روی هم قطعاً نیازمند پیچ و مهره مناسب و متناسب با سایز و فشار زنده خط و عملیات انشعاب گرم است. مواردی از این دست جزو ابزارهای اولیه انجام عملیات هات تپ به حساب می آیند و از این رو می بایست تأمین شوند.
  • پاور یونیت یا موتور محرک دستگاه هات تپ: دستگاه های هات تپ معمولاً یا موتور تغذیه هیدرولیک دارند و یا موتور پنوامتیکی. در هر دو صورت می بایست منبع تغذیه فراهم شده باشد. لازم به ذکر است برای عملیات های با فشار بالا حتما می بایست از موتورهای هیدرولیک استفاده شود که قدرت بالاتری دارند.
  • تأسیسات مورد نیاز برای انجام هات تپ: تأسیساتی نظیر برق و موتور دیزل و ژنراتور و … از جمله مواردی است که در عملیات هات تپ لازم و ضروری هستند. از آن جا که بسیاری از عملیات های انشعاب گرم در بیابان ها و دور از دسترس شبکه های توزیع برق انجام می شوند ژنراتورها پاسخگوی نیاز عملیات هات تپ خواهند بود. در هر صورت تأمین این تجهیزات جزو ابزارهای اولیه برای انجام انشعاب به روش گرم است.

چنان که پیداست این روش در مقایسه با روش های سنتی مقدار نیروی انسانی و تأسیسات، ماشین آلات و مواد کمتری را می طلبد. ضمن این که زمان انجام عملیات نیز به طرز محسوسی کاهش می یابد. مهم تر از موارد فوق این نکته است که تکنولوژی هات تپ انشعاب گیری را به صورت گرم انجام می دهد یعنی وقتی سیال درون خط همچنان در جریان است می توان فرایند انشعاب گیری را به انجام رساند و آن را تمام کرد. به این ترتیب عملیات انشعاب گرم هات تپ دارای مزایای آشکار در مقایسه با روش های سنتی است و از همین رو توصیه بر این است که حتما از این فرایند برای انشعاب گیری استفاده شود.