لوله پلی اتیلن در هات تپ

لوله پلی اتیلن از دهه ی ۵۰ میلادی در جهان تولید شد. موارد استفاده از پلی اتیلن بسیار گسترده است. همچنین سازگاری لوله پلی اتیلن با شرایط مختلف نسبت به انواع لوله های آهنی ، فولادی و سیمانی بیشتر است. همین موارد موجب شدند تا استفاده از لوله پلی اتیلن در پروژه های مختلف فراگیر شده و گسترش جهانی پیدا کند.

لوله پلی اتیلن در هات تپ
لوله پلی اتیلن در هات تپ

پلاستیک پلی اتیلن بلافاصله پس از تولید مورد استفاده قرار می گیرد و همین امر موجب استفاده ی فراگیر از آن شده است. این لوله ها با درجه بندی های خاصی از مواد تولیدی ساخته می شوند. اما در ایران در حال حاضر لوله های گرید PE80 و PE100 مورد استفاده قرار می گیرند. این لوله ها از جنس پلاستیک بوده و در گروه بندی پلاستیک ها در گروه گرما نرم ها یا ترموپلاستیک ها قرار می گیرند. 

انعطاف پذیری لوله های پلی اتیلن موجب می شود تا میزان هزینه ها در هنگام نصب کردن لوله تا حد امکان کاهش یابد.

خصوصیات لوله پلی اتیلن

لوله های پلی اتیلن در طول های مستقیم تولید می شوند و بنابراین در هنگام نصب نیاز به استفاده ی زیاد از اتصالات بین لوله ای ندارند.

محصولات پلی اتیلن شامل موارد زیر هستند:

  • لوله های پلی اتیلن
  • اتصالات پلی اتیلن : این اتصالات شامل چند گروه هستند و در بین قطعات کوچک ترلوله ها قرار گرفته و آن ها را تبدیل به خط لوله ای طویل می کنند. اتصالات پلی اتیلن به سه گروه الکتروفیوژن ، جوشی و پیچشی تقسیم می شوند. در پروژه های گازرسانی از اتصالات الکتروفیوژن و در پروژه های آب رسانی از اتصالات پیچی استفاده می کنند. مابقی پروژه ها نیز با اتصالات جوشی انجام می شود.   
  • منهول های پلی اتیلن : این تولیدات در واقع اتصالات خطوط لوله ی زیر زمینی بخصوص در شبکه های آب و فاضلاب هستند.

تولید این لوله در چند سال اخیر پیشرفت چشمگیری داشته و توانسته به عنوان جایگزینی مناسب برای لوله های فلزی ، PVC  ، GRP و چدنی شود. استحکام بالا و نصب آسان این لوله ها دلیل انتخاب بی چون و چرای آن ها در پروژه های مختلف لوله گذاری است.

 

موارد استفاده از لوله های پلی اتیلن در پروژه های مختلف شامل موارد زیر خواهد بود.

  • شبکه های آب رسانی شهری و روستایی
  • شبکه های فاضلاب شهری و روستایی
  • شبکه های زهکشی
  • سیستم های سیال و فاضلاب های صنعتی
  • سیستم های آبیاری تحت فشار ( قطره ای و آبپاش ) و متحرک
  • پوشش کابل ارتباطی / پوشش فیبر نوری
  • پوشش کابل برق
  • پوشش لوله های فلزی
  • کانال های تهویه

لوله های پلی اتیلن در مدت ۵۰ سال گذشته تحولات بسیاری را در زمینه طراحی و مواد سازنده متحمل شده اند و بنابراین به کیفیت و مقاومت ارتقای چشمگیری یافته اند. بنابراین نیازهای طولانی مدت خطوط گاز و آب را پاسخگو هستند. قابیلت بارگیری لوله پلی اتیلن که در شبکه های زیر زمینی به کاربرده می شوند نیز افزایش قابل توجهی داشته است.

یکی از کلیدهای موفقیت استفاده از لوله های پلی اتیلن این است که خطوط لوله پلی اتیلن با استفاده از اتصالات فیوژن به هم وصل می شوند. مقاومت بالای اتصالات فیوژنی که هم سطح مقاومت لوله های مادر است موجب شده تا استفاده از این اتصالات به همراه خطوط لوله پلی اتیلن انتخاب اول کارفرمایان و پیمانکاران برای شبکه های آبرسانی و بخصوص گازرسانی باشد.

به منظور کاهش ریسک در آسیب پذیری خطوط لوله سعی بر این است تا همیشه نصاب های مجرب و کارکشته ای را برای عملیات لوله گذاری انتخاب کنند.

ارتباط لوله های پلی اتیلن و هات تپ

پروژه های هات تپ با خطوط لوله ی مختلفی سروکار خواهد داشت. خطوط لوله پلی اتیلن هم می توانند یکی از انواع خطوط لوله ای باشند که عملیات هات تپ روی آن ها انجام می شود.

عملیات هات تپ به طور کلی شامل ایجاد یک انشعاب یا خط لوله ی فرعی از یک خط لوله ی اصلی تحت فشار است. در این پروژه ها لوله ای را که درون آن جریانی از یک سیال مایع یا گازی برقرار است ، برش می دهند و روی آن حفره ای را به وجود می آورند. سپس خط لوله ی انشعابی را به مناطق مورد نظر می فرستند. 

در عملیات هات تپ سازه ها ، تجهیزات ، ابزارآلات و ماشین هایی به کار می روند. اتصالات ، فلنج ها ، شیر یا ولو و ماشین هات تپ از این جمله اند.

اتصالات سازه هایی هستند که با استفاده از آن ها خط لوله را برای انشعاب گیری آماده می کنند. این سازه ها را پس از ساخت در کارگاه به منطقه ی عملیاتی منتقل می کنند تا بر روی خط لوله نصب شود. اما ساخت سازه و نصب آن روی لوله بستگی صد در صدی به جنس خط لوله خواهد داشت. اگر جنس لوله از متریال و آلیاژهایی باشد که بتوان عملیات جوشکاری را روی آن انجام داد سازه ها را به صورت جوشی ساخته و با جوشکاری روی خط لوله نصب می کنند. اما اگر خط لوله دارای جنس غیر فلزی باشد از اتصالات مکانیکی استفاده می شود. این اتصالات بدون نیاز به عملیات جوشکاری و با استفاده از پیچ و مهره و لوازم آب بندی مثل گسکت ها روی خط لوله نصب شده و آن را آب بندی می کنند.

لوله پلی اتیلن نیز از جنس پلاستیک است و مناسب عملیات جوشکاری نیست بنابراین حین انجام عملیات هات تپ روی این لوله ها باید از اتصالات مکانیکی استفاده کرد.

هات تپ عملیاتی است که استفاده از آن به صورت روز افزون در حال افزایش است. دلیل این افزایش در کاربرد این است که هات تپ به خوبی توانسته خود را با انواع خطوط لوله و خدمات آن وفق دهد. بنابراین می توان گفت که سازگاری هات تپ با خدمات خطوط لوله منجر به جایگزینی آن با روش های سنتی شده است.

شرکت پیشگام صنعت ابزار با بکارگیری نیروی انسانی و مهندسی مجرب و همچنین تجهیزات به روز و نوین آماده ی انجام عملیات هات تپ روی خطوط لوله ی متفاوت و بخصوص لوله پلی اتیلن در سراسر کشور خواهد بود.    

اصول ایمنی در کارگاه هات تپ

اصول ایمنی در کارگاه در جهت مصونیت اعضای حاضر در کارگاه و هم چنین به منظور نگهداری و حفاظت از ابزارآلات ، وسایل و تجهیزات کارگاهی ، اجرا خواهد شد. اصول ایمنی در کارگاه می تواند برای همه ی کارگاه های صنعتی ، الزاماتی را به صورت یکپارچه و واحد در نظر بگیرد و هم چنین در هر کارگاه صنعتی می بایست بنابر نوع کار و نوع ادوات موجود در کارگاه دستورالعمل هایی را به صورت انحصاری به کارکنان آموزش داده و آن ها را ملزم به انجام این دستورالعمل ها کرد.

اصول ایمنی در کارگاه
اصول ایمنی در کارگاه

حوادث معمولا به صورت غیر منتظره و بدون اطلاع قبلی در محیط های صنعتی رخ می دهد. اما می توان با پیاده سازی نکات ایمنی در هر کارگاه صنعتی مانع از رخداد بسیاری از این حوادث شد. به طور کلی پیاده سازی اصول ایمنی در کارگاه شامل چهار مرحله خواهد بود : پیشگیری از حوادث مربوط به نیروی انسانی ، طراحی و جانمایی صحیح دستگاه ها و تجهیزات ، مدیریت ایمنی و آموزش و بازرسی اصول ایمنی در کارگاه ؛

علل ایجاد حوادث در کارگاه

شرایط نا ایمن محیط کار و نقص اصول ایمنی در کارگاه می تواند به دلیل برخی سهل انگاری ها و هم چنین نقایص فنی رخ دهد که برخی از آن ها عبارت اند از:

  • طراحی ناصحیح روش کار ، محیط کار ، ماشین آلات و تجهیزات.
  • فقدان وسایل حفاظت فردی و یا ناکارآمدی وسایل و یا داشتن البسه نامناسب.
  • وجود نقایص فنی و معایب فیزیکی در ماشین آلات و معیوب بودن وسایل و ابزار کار.
  • از بین رفتن روکش عایق سیم های برق و یا آب بندی نبودن لوله های آب و گاز.
  • عدم حفاظ گذاری مناسب برای ادوات و ماشین آلات.
  • عدم پیش گیری از بروز احتراق یا انفجار.
  • شرایط نامطلوب و نامناسب محیط کار از جمله آلودگی هوا ، آلودگی صوتی ، کمبود روشنایی و … .
  • اختلال در سیستم کنترل ماشین های اتوماتیک.
  • عدم رعايت اصول حفاظتی در نصب دستگاه های برقی و فقدان سيستم اتصال به زمين در ادوات برقی.
  • عدم آموزش صحیح اصول ایمنی در کارگاه به کارکنان
  • گزینش نیروی نامتناسب انسانی

نیروی انسانی و ایمنی در کارگاه

تعادل در مسائل روانی و رفتاری نیروی انسانی در محل کارگاه بسیار مهم است. فقدان دانش ، تجربه و نداشتن مهارت کافی پرسنل حاضر در کارگاه می تواند عواقب جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

  • آشنا نبودن با محیط کار ، داشتن ترس و فقدان اعتماد به نفس ،
  • تنبلی ، سهل انگاری و دقت نکردن در کار ،
  • حواس پرتی و فراموش کاری
  • بی احتیاطی در انجام کار و یا داشتن وسواس بیش از حد در کارها ،
  • خلق و خوی تند و عصبی بودن و آمادگی برای تحریک آنی ،
  • تظاهر به شجاعت و غرور و ابزار خودنمایی و جلب توجه در کارگاه ،
  • و شوخی های نامناسب و نابجا ، از جمله عواملی هستند که می توانند کلیت ایمنی در کارگاه را از طرف نیروی انسانی حاضر در کارگاه متوجه خطراتی کنند.

استفاده از علائم هشدار دهنده

برای برقرار کردن اصول ایمنی در کارگاه نیاز است تا علائم هشدار دهنده ای در نقاط مختلف کارگاه مستقر شود تا در صورت بروز هر گونه نقص اصول ایمنی در کارگاه ، هشدار لازم به کارکنان داده شود. استفاده از علایم هشدار دهنده مانند چراغ‌های چشمك زن و تابلوهای شبرنگ و غیره در نقاط حساس و خطرناك ضروری است. كلیه علایم هشدار دهنده باید كاملا در معرض دید افراد بوده و به طور آشكار نصب شده باشند.

نکات دیگری که می بایست در حین کار در کارگاه مورد توجه قرار داد از قرار زیر است :

  • استفاده از وسایل ایمنی شامل لباس کار ، کفش و کلاه ایمنی و دستکش برای نیروی کار ضروری است.
  • به هنگام جابجایی و باز و بسته نمودن قطعات سنگین باید مراقب سقوط آن ها بود.
  • موقع شستشوی قطعات با نفت یا گازوئیل باید از دستکش ضد روغن استفاده کرد.
  • هنگام جوشکاری و برشکاری از ماسک مخصوص جوشکاری و برشکاری و دستکش چرمی استفاده شود.
  • در مجاورت مواد سوختی و قابل اشتعال از جوشکاری و برشکاری قطعات جلوگیری شود.
  • در هنگام کار با جرثقیل سقفی حتماً به دستورالعمل کار با جرثقیل توجه نمائید.
  • از ریختن وسایل اضافه در محیط کارگاه خودداری کنید و در پایان هر روز کاری آنها را مرتب در جای خود قرار دهید.
  • هنگام باز و بسته کردن قطعات برقی ماشین آلات از قطع بودن برق اطمینان حاصل شود( استفاده از تگ ایمنی).
  • جهت جلوگیری از زمین خوردن در محیط کارگاه از ریختن روغن و مواد نفتی در کف کارگاه خودداری شود.
  • از روشن نگه داشتن بی دلیل وسایل و ابزارآلات برقی در محیط کارگاه ، خودداری شود.
  • استعمال دخانیات ، استفاده بی دلیل از فندک و کبریت در محیط تعمیرگاه ممنوع می باشد.
  • پس از هر بار آلوده شدن پوست بدن با مواد نفتی ، شستشو با آب و صابون انجام شود.
  • در صورت خاموش بودن هواکش ها به ناظرین اطلاع داده شود.
  • در صورت مشاهده موارد ناایمن به ناظر ایمنی اورهال گزارش داده شود.
  • از آتش زدن  هر ماده زائد در سایت و اطراف آن خودداری شود .

تجزیه و تحلیل حوادث نشان می دهد که یکی از علل اصلی وقوع حوادث و نقص اصول ایمنی در کارگاه ها ، عدم  هماهنگی واحدهای کارگاه با واحد ایمنی است و ایجاد هماهنگی لازم  میتواند منجر به کاهش حوادث ، بیماری ها وآلودگی های محیطی شود که این امر درنهایت منجر به بهبود عملکرد کارگاه خواهد شد. در عملیات هات تپ اصول ایمنی در کارگاه ، پیش نیاز نکات ایمنی کار گرم می باشد. 

خطوط لوله در عملیات هات تپ

خطوط لوله در عملیات هات تپ از مواد و آلیاژهای خاص و متفاوتی هستند. به طور واضح باید گفت که عملیات هات تپ را تنها روی خطوط  لوله ی خاصی پیاده سازی می کنند. انتخاب و گزینش این خطوط لوله در عملیات هات تپ مهندسی شده و بر پایه اصول ایمنی هستند که موجب می شوند عملیات هات تپ به درستی اجرا شده و به پایان برسد.

در مبحث لوله کشی و تاسیسات دو اصطلاح در رابطه با لوله وجود دارد. اصطلاح پایپ که جهت انتقال سیالات از یک نقطه به نقطه دیگر با فاصله زیاد کاربرد دارد و اصطلاح تیوب که برای گردش سیال در داخل یک سیستم محدود کاربرد دارد.

خطوط لوله در عملیات هات تپ در پالایشگاه ها ، نیروگاه ها و خطوط انتقال آب به منظور انشعاب گیری یا عملیات لاین استاپ و هم چنین تعمیرات پس از نشتی یا خوردگی ، مراحل مختلفی را پشت سر می گذارند. 

در تمامی این موارد مراحلی از قبیل انواع جوشکاری و اتصال بندی ، فشار و بار وارده از سمت اتصالات دائم یا غیر دائم و همچنین نیروی اصطکاک ناشی از برش دستگاه هات تپ متوجه خط لوله ی مورد نظر خواهد بود. بنابراین لوله باید قادر به تحمل کردن حرارت ، فشار و اصطکاک وارده از سمت اجزای عملیات هات تپ باشد.

جنس لوله ، مواد و آلیاژهای سازنده آن و هم چنین مقاومتی که در برابرهای فشارهای بیرونی خواهد داشت تعیین کننده ی این مساله خواهد بود که عملیات هات تپ می تواند روی خط لوله مورد نظر انجام شود یا خیر.

انواع خطوط لوله در عملیات هات تپ

انواع خطوط لوله که عملیات هات تپ می تواند روی آن ها انجام شود عبارت اند از :

  • چدن
  • چدن نشکن
  • فلزات غیر آهنی
  • فولاد پلاستیک
  • بتن آرمه

در ادامه خصوصیات تمامی موارد بالا را به اختصار توضیح خواهیم داد.

لوله ی چدنی : لوله های چدنی بیشتر در خطوط انتقال و شبکه های توزیع آب کاربرد دارند. این لوله ها اغلب از چدن خاکستری ساخته می شوند. این نوع لوله های طول عمر بالایی دارند چون در برابر خوردگی از مقاومت بالایی برخوردارند. اما یکی از عیوب لوله های چدنی ، خاصیت شکنندگی و وزن زیاد آن ها می باشد. همین امر سبب می شود تا هزینه های اصلاحی و تعمیراتی زیادی گریبان گیر سازمان های آب و فاضلاب باشد.

لوله چدنی نشکن : لوله های چدنی نشکن امتیازات قابل ملاحظه ای در مقایسه با انواع لوله های دیگر از جمله لوله های چدنی دارد. این لوله ها در برابر ضربه ، فشار و خورندگی محیط های آبی و خاکی مقاومت بالایی داشته و هم چنین وزن کم تری دارد.

طی چند دهه اخیر لوله های چدنی به سرعت جای خود را به لوله های چدنی نشکن داده اند. دلیل این انتخاب هم صرفه جویی در هزینه و زمان برای سازمان های انتقال دهنده و توزیع کننده آب می باشد. اجرای عملیات هات تپ روی خطوط لوله آب می تواند یکی از موارد تقابل هات تپ و لوله های چدنی باشد.

این لوله ها براساس استانداردهای مختلف ساخته می شوند که مهم ترین آن ها استاندارد بین المللی ISO-2531 است.

کارخانجات تولید کننده لوله های چدنی نشکن و متعلقات آن در ایران ، محصولات خود را بر پایه این استاندارد تولید می کنند.

فلزات غیر آهنی : فلزات غیر آهنی به آن دسته از فلزات گفته می شود که فاقد آهن و آلیاژهای آن باشد. فلزات و آلیاژهای غیر آهنی دارای خواص و ویژگی های خاصی هستند و از این جهت نقش مهمی در برطرف کردن نیاز صنایع مختلف دارند. مس ، روی ، برنج ، آلومینیوم ، سرب ، نیکل و قلع چند نمونه از فلزات غیر آهنی هستند. این عناصر مهم ترین آلیاژهای غیر آهنی را تشکیل می دهند که بعد از آهن بیشترین استفاده را در صنعت دارند.

فولاد پلاستیک : این لوله ها به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی جزء پرکاربردترین لوله ها در صنایع و پالایشگاه ها می باشند. کاربرد اصلی این لوله که پوششی پلاستیکی دارند ، جابجایی و انتقال سیالاتی همچون آب و فاضلاب خواهد بود. لوله های فولادی در تاسیسات زیرزمینی مسئول جابجایی و انتقال سیالات هستند. این لوله ها ممکن است در محیط زیرزمینی با شرایط زیستی و دمایی خاصی مدفون باشند. شرایط آبی ، خاکی و هوایی متفاوت می توانند میزان خورندگی هایی متفاوتی را برای فلز به وجود بیاورند. پوشش پلاستیکی این لوله ها موجب افزایش مقاومت لوله در برابر آسیب و صدمات خارجی و هم چنین آسیب های شیمیایی می شوند.

بتن آرمه : بتن آرمه با نام بتن مسلح نیز شناخته می شود. این بتن یکی از مقاوم ترین سنگ های مصنوعی ساخته ی دست بشر است. بتن آرمه از مقاومت فشاری قابل قبول و مقاومت کششی پایینی برخوردار است. برای مسلح کردن بتن از میلگرد یا آرماتور استفاده می شود تا مقاومت بتن را بالا ببرند. این مقاومت بخشی به بتن مانع از ایجاد ترک و پوکیدگی در بدنه بتن می شود. از این بتن برای ساخت لوله های انتقال آب استفاده می شود.

پیش از آغاز عملیات هات تپ تمامی بررسی ها و بازرسی های لازم در مورد خط لوله توسط تیم بازرسی و مهندسی عملیات هات تپ انجام خواهد شد.

گاهی اوقات خطوط لوله ای که نیاز است عملیات هات تپ روی آن ها انجام شود در زیر سطح زمین قرار دارند. در این مواقع برای دسترسی به خط لوله می بایست عملیات حفاری انجام شود. برای این منظور با توجه به قرار گیری ماشین هات تپ بر روی لوله میزان حفاری و رفتن به عمق زمین مشخص خواهد شد.

در برخی واقع نیز عملیات انشعاب گیری یا نشت گیری و تعمیرات خطوط لوله مورد نظر در زیر سطح آب انجام خواهد شد. در این مواقع نیز برای دسترسی به خط لوله و همچنین اجرای عملیات به ادوات و ابزار آلات خاصی احتیاج هست که تیم اجرایی وظیفه تامین کردن آن ها را بر عهده خواهد داشت.

هات تپ در ارتفاع نیز یکی دیگر از انواع دسترسی عملیاتی به خط لوله است که می بایست در آن از بالابرهای مخصوص جهت جابجایی نیروی انسانی ، تجهیزات و ابزارآلات استفاده کرد.

هر یک از موارد ذکر شده در مورد نوع آلیاژها و مواد سازنده خطوط لوله ی انتقال و توزیع ، ادوات و ابزارآلات و هم چنین اصول کاری و ایمنی خود را در عملیات هات تپ پذیرا هستند. طراحی نوع عملیات ، طراحی نوع اتصال و جوشکاری و همچنین اصول پیاده سازی و اجرای عملیات هات تپ روی خط لوله بر عهده تیم مهندسی هات تپ خواهد بود که با دقت و نکته سنجی هرچه تمام تر اجرا خواهد شد.  

اپراتور هات تپ

اپراتور هات تپ ، یکی از افراد حاضر در بین نیروی انسانی عملیات هات تپ خواهد بود. اپراتور هات تپ وظیفه سنگین و نقش مهمی را در طول عملیات بر عهده خواهد داشت. برعهده گرفتن این عهده توسط افراد نیاز به تحصیل آموزش های فنی و ایمنی و کسب تجارب کافی برای انجام عملیات خواهد داشت.

اپراتور هات تپ
اپراتور هات تپ

در عملیات هات تپ متغیرهای فراوانی وجود دارد که اجرای درست و مطمئن عملیات هات تپ را تضمین می کند. یکی از این متغیر ها نیروی انسانی است. از آن جایی که هات تپ روی خطوط حاوی سیال اجرا می شود و بخش اصلی کار به صورت غیر اتوماتیک و مستقیما توسط نیروهای کار انجام می شود ، بدیهی است که نقش نیروهای انسانی در این پروسه بسیار با اهمیت و حساس خواهد بود.

فرهنگ ایمنی مجموعه ای پیچیده از باورها ، دانش و رفتارهایی است که افراد را در محیط کاری بیمه کرده و مصون نگه می دارد. فرهنگ ایمنی باید قبل از ورود به محیط صنعتی در ذهن و فکر افراد جامعه تثبیت شود به نحوی که هیچ کس حاضر نباشد در محیط کاری خود بدون در نظر داشتن ایمنی لازم شروع به کار کند. ایمنی در هات تپ مهم ترین بخش عملیات را تشکیل می دهد.

چگونگی آماده سازی نیروی اپراتور هات تپ

نیروی انسانی نقش بسیار ویژه ای در پیاده سازی عملیات هات تپ دارد. بنابراین میزان ابتکار عمل و تمرکز و انعطاف پذیری نیروی کار از اهمیت بخصوصی برخوردار است. به همین دلیل برای رسیدن به این میزان تبحر الزاماتی لازم است که در زیر به آن ها اشاره خواهیم کرد.

آموزش اپراتور هات تپ

مهم ترین شرط ورود اپراتور انسانی به عملیات هات تپ آموزش اصولی و صحیح می باشد. اپراتور هات تپ می بایست در مراحل اولیه آموزش خود با دستگاه هات تپ و اجزای آن آشنا شود. سپس عملکرد هر یک از اجزا را خواهد شناخت و در نهایت به صورت آزمایشی وارد فاز عملیاتی هات تپ خواهد شد. نیروی کار یا اپراتور هات تپ تنها در صورتی می تواند درفاز عملیاتی هات تپ حضور پیدا کند که دوره آزمایشی را با موفقیت پشت سر گذاشته باشد و به تمام جوانب هات تپ و برطرف کردن خطرهای احتمالی در حین انجام کار تسلط پیدا کرده باشد.

این آموزش ها فقط مختص به زمان استخدام نیروی کار نمی شود بلکه برای بالا بردن  سطح بهره وری و کارایی ، آموزش های ضمن خدمت و دوره های کوتا ه مدت tbm برای کارآموزان اپراتوری هات تپ برگزار خواهد شد.

آموزش های کوتاه مدت یا tbm از سوی مجموعه ایمنی اجرای هات تپ با توجه به شرایط محیطی و فنی پروژه ها انجام می گیرد. تیم ایمنی با حضور در محل اجرای عملیات هات تپ تمام فاکتورهای ایمنی از جمله داربست ، حفاری ، شرایط خط لوله و یا مخزن ، گازها و مواد شیمیایی متصاعد در محیط را مورد ارزیابی قرار می دهند و بر اساس آنها دستورالعمل های ایمنی را در مدت کوتاهی به نیروی کار آموزش می دهند تا نیروی کار با اعتماد به نفس بالاتر و تمرکز بیشتر در محل حاضر شود.

تست اپراتور هات تپ

اخذ تست و آزمون از نیروی کار جزء فاکتورهایی است که باعث ارتقای تکنیک انجام کار و حفظ تعادل و ابتکار عمل می شود. حتی زمانی که نیروی کار برای مدتی از پروژه های عملیاتی دور مانده باشد ، اخد آزمون های اجرایی وارزیابی مجدد در دستور کار قرار می گیرد تا میزان دانش وی نسبت به عملیات هات تپ مجددأ سنجیده شود.

این آزمون ها در محل کارگاه و سپس روی خطوط لوله به صورت آزمایشی انجام می شود. از آن جایی که هات تپ یک فرایند مدرن و با پیچیدگی های فراوانی است لذا میزان دانش نیروی کار نیز باید همانند تجهیزات عملیات به روز باشد. چنانچه توجه لازم در خصوص آموزش اپراتورهای هات تپ به کار برده نشود ، امکان بروز خسارات و صدمات جبران ناپذیر درعملیات هات تپ افزایش خواهد یافت.

فراهم سازی امکانات رفاهی برای اپراتور هات تپ

امکانات رفاهی نقش بسیار زیادی در اجرای عملیات هات تپ دارد. برای اجرای عملیات هات تپ نیاز به زمان زیادی نداریم و در بازه زمانی کوتاهی کار به اتمام خواهد رسید سرعت پیشروی عملیات بستگی به این مساله دارد که نیروی انسانی آمادگی و تمرکز کافی برای اجرای هات تپ را داشته باشد.

زمانی که نیروی کار شرایطی از جمله استراحت کافی و تمرکز لازم را نداشته باشد اجرای عملیات هات تپ با خلل مواجه خواهد شد. همچنین عدم تغذیه مناسب و فقدان مکان استاندارد برای استراحت دلایل دیگری برای بروز خطا در عملکرد نیروی انسانی خواهد بود. 

تا اینجا متوجه شدیم که نیروی انسانی در اجرای صحیح عملیات هات تپ نقش بسیار به سزایی دارد و اگر او از لحاظ امکانات رفاهی در فقر و تنگ دستی باشد احتمال خطا و ضریب ریسک کار بالا خواهد رفت.

عوامل بالا فقط بخشی از الزامات نیروی انسانی در اجرای عملیات هات تپ را شامل  می شود. در اجرای صحیح عملیات هات تپ فاکتورهای فراوانی وجود دارد که غفلت و سهل انگاری در هر یک از این فاکتورها هزینه گزاف و غیر قابل جبرانی بر نیروی کار تحمیل می کند. بنابراین حمایت از نیروی انسانی توسط مجموعه برنامه ریزی و مهندسی در الویت قرار دارد.

غفلت در نیازهای نیروی کار پیامدهای زیادی را در پی خواهد داشت و با توجه به میزان حساسیت کار نه تنها از لحاظ مشکلات فنی بلکه مهم تر از آن به منظور حفظ سلامت و ایمنی نیروی کار باید همه ی عوامل لازم برای اجرای درست عملیات هات تپ توسط نیروی انسانی فراهم شود. در صورت بروز هر گونه خلل از سمت نیروی کار در وهله اول سیستم آماده سازی نیروی انسانی را برای عملیات هات تپ را مورد سوال قرار می دهد. البته تمامی این سوالات زمانی پرسیده خواهد شد که از فراهم بودن تمامی امکانات و شرایط کسب اطمینان شده باشد.

وظیفه ی اپراتور هات تپ در حین عملیات

اپراتو هات تپ می بایست در چگونگی پیشبرد عملیات برش روی لوله بیش ترین تجربه و به روز ترین آموزش ها را کسب کرده باشد. بروز هر گونه قصور سهوی در این عملیات می تواند کل پروژه را با مشکل مواجه کند. پیشبرد عملیات توسط اپراتور هات تپ باید به گونه ای باشد که هم برش روی لوله به بهترین و ایمن ترین شکل ممکن انجام شود و هم کوچکترین آسیبی به اجزای ماشین هات تپ وارد نشود.

پس از سوار شدن ماشین هات تپ روی خط لوله و راه اندازی آن ، اپراتور هات تپ در کنار دستگاه استقرار خواهد یافت و شروع به چرخش اهرم دستی خواهد کرد. با هر بار چرخش اهرم دستگاه هات تپ کاتر خود را به خط لوله نزدیک خواهد کرد. پس از رسیدن کاتر به خط لوله فرایند برش انجام خواهد شد. اپراتور هات تپ در طی انجام این فرایند همچنان در حال چرخاندن اهرم خواهد بود تا برش روی لوله کامل شود. چرخاندن اهرم دستی توسط اپراتور هات تپ با سرعت معینی انجام خواهد شد تا خللی در فرایند برش ایجاد نشود وهمچین به الماسه های کات آسیبی نرسد. پس از پایان فرایند برش ، اپراتور هات تپ با عقب گرد مجموعه ی کاتر و اجزای برش ماشین هات تپ را از وضعیت عملیاتی خارج خواهد کرد. 

تست جوش در هات تپ و توضیحات آن

تست جوش در هات تپ یکی از مجموعه فرایندهای ایمنی است که در دستور کار اعضای عملیات هات تپ قرار خواهد گرفت. عملیات هات تپ به مجموعه پروژه هایی اطلاق می شود که در آن ها  انشعاب گیری از خط لوله های در حال سرویس جزء اصلی کار محسوب می شود. در این عملیات قطعاتی را با عنوان اتصالات و با استفاده از بهینه ترین و به روزترین روش های جوشکاری می سازند و برای شروع عملیات روی خط لوله مورد نظر نصب می کنند.

تست جوش در هات تپ
تست جوش در هات تپ

اقدامات لازم پیش از تست جوش در هات تپ

جوشکاری در هات تپ جزء بسیار مهمی از عملیات را تشکیل می دهد. جوشکار در عملیات هات تپ باید به وظایف خود آشنا و در امور فنی کار خود تسلط صد در صدی را داشته باشد. پس از عملیات جوشکاری تست جوش مهم ترین نقش در حصول اطمینان از ایمنی هات تپ را خواهد داشت.

جوشکاری در هات تپ عملیاتی است که هم در کیفیت فرایند عملیات دخیل است و هم ملزم به رعایت نکات ایمنی مهمی خواهد بود. جوشکاری می تواند انواع مخاطرات زیستی و شیمیایی را متوجه خود کند. محیط کاری جوشکاران اغلب شامل مایعات قابل اشتعال و گازهای متراکم می باشد. بنابراین جوشکاران می بایست طبق آیین نامه های جوشکاری از قبیل WPS  و PQR عمل کنند و هم چنین دستورالعمل های ایمنی و فنی  را که مهندسین عملیات هات تپ به آن ها گوشزد می کنند ، با دقت فراوان انجام دهند.

WPS فرم استانداردی است که به آن فرم مشخصات روش جوشکاری می گویند. این فرم در جهت مشخص کردن جزئیات فرایند جوشکاری یک قطعه یا آلیاژ تکمیل می شود. این فرم براساس نیازهای عملیاتی جوشکاری در پروژه های هات تپ تنظیم می گردد. تهیه و طراحی WPS برای مشخص نمودن پارامترهای قطعه ، الکترود یا سیم جوش مصرفی ، تنظیمات دستگاهی و غیره به کار می رود و با استفاده از استانداردهای شرکت هایی همچون ASME-IX تهیه و طراحی می گردد.

هدف استفاده از فرم WPS این است که در پایان عملیات ، جوش به دست آمده با جوشکاری طراحی شده نهایت هم خوانی را داشته باشد.

فرم بعدی PQR است که نتایج آزمایش قطعات را پس از ساخت و جوشکاری به صورت مکتوب در اختیار قرار می دهد. فرم PQR عموما دو صفحه ای است. در صفحه اول آن اطلاعات و پارامترهای لازم برای انجام فرایند جوشکاری ذکر می شوند که نحوه ی تنظیم آن همانند فرم WPS خواهد بود. در صفحه ی دوم PQR نتیجه آزمایشات مختلفی را که روی نمونه های جوشکاری شده انجام می شود مکتوب می کنند. درجه کیفیت کار جوشکار نیز در این لیست نوشته می شود.

جوشکاری در هات تپ جزء فرایندهای انجام شونده قبل از شروع عملیات است. قبل از شروع جوشکاری نیز بررسی هایی از پیش تعیین شده ، عملیات جوشکاری را آماده اجرا خواهد کرد. به عنوان مثال پیش از شروع عملیات جوشکاری باید در نظر داشت که آیا جوشکاری بر مبنای دستورالعمل استاندارد انجام می شود یا خیر. بنابراین عملیات جوشکاری را از نظر تمامی دستورالعمل های پیش گرمایی ، جوش و پس گرمایی مورد بررسی قرار می دهند. طبق این دستورالعمل جوشکار می بایست دمای فلز را تا حدی بالا برده و سپس جوشکاری را آغاز کند. پس از پایان عملیات جوشکاری می بایست قطعات جوشکاری شده را به آهستگی سرد کنند تا از ایجاد ترک و درز در قطعات جوشکاری شده ممانعت به عمل آید.

دما و فشار سیال درون لوله نیز باید پیش از عملیات جوشکاری مورد بررسی قرار گیرد تا حد مجاز آن مشخص شود.

پس از اتمام فرایند جوشکاری و پایان یافتن مرحله پس گرمایی می بایست کل قطعات جوشکاری شده به منظور عدم وجود تخلخل و منفذ با تست جوش آزمایش می شوند. تست جوش در هات تپ به کارکنان این اطمینان را می دهد که فرایند جوشکاری با دقت تمام به انجام رسیده است.

انواع تست جوش در هات تپ و توضیحات آن

انواع تست جوش در هات تپ که جهت عیب یابی سطوح و قطعات جوشکاری شده در هات تپ مورد استفاده قرار می دهند ، عبارت اند از :

  • تست جوش PT
  • تست جوش UT ( اولتراسونیک )
  • تست جوش  RT ( رادیوگرافی )
  • تست جوش VT

تست جوش PT

تست جوش PT یکی از روش های تست جوش در هات تپ است که برای یافتن عیوب سطحی جوش کاربرد دارد. این نوع تست جوش بیشترین کاربرد را در بازرسی از عملیات جوشکاری در پروژه های هات تپ دارد. در تست جوش PT با استفاده از خاصیت مویینگی ، یک نمونه مایع رنگی را روی سطح جوشکاری شده اسپری می کنند. پس از آن محل رنگ شده با آب شسته و با دستمال خشک می شود. تا این مرحله ماده رنگی درون تمامی منافذ و ترک های احتمالی نفوذ کرده است. سپس ماده بی رنگ دیگری که حکم ظاهرکنندگی دارد روی سطح اسپری می شود. در این مرحله تمامی منافذ و ترک ها قابل رؤیت می باشند. سپس اقدامات اصلاحی جوشکاری در نقاط عیب یابی شده انجام می شود.

تست جوش UT

تست جوش اولتراسونیک یا UT یکی دیگر از تکنیک های تست جوش در هات تپ است که برای تشخیص ناپیوستگی و گسست های داخلی و ارزیابی خوردگی در لوله استفاده می شود. قدرت نفوذ تست جوش UT نسبت به تست جوش رادیوگرافی بیشتر است.

در این روش صوتی با طیف بالا یا پایین ( بسته به عمق ) به طرف نقطه مورد نظر فرستاده می شود. در صورت برخورد جریان صوت به ماده یا تراکم متفاوت ، فرکانس صوت تغییر کرده و به سمت یک گیرنده منعکس خواهد شد. با استفاده از تجزیه و تحلیل فرکانس های برگشتی ایرادات احتمالی در جوشکاری اصلاح خواهد شد.

تست جوش RT

تست جوش رادیوگرافی یا RT نمونه دیگری از روش های تست جوش در هات تپ است که وظیفه عیب یابی عملیات جوشکاری را چه در سطح و چه در عمق مشخص خواهد کرد. اساس کار تست رادیوگرافی بر پایه اختلاف جذب ناشی از تابش های نفوذ کرده در جسم می باشد. در این روش برای نفوذ به جسم از پرتوهای ایکس و گاما استفاده می شود. به طوری که قطعه جوشکاری شده را در مقابل تشعشعات نافذ ایکس و گاما قرار می دهند. این اشعه ها بعد از عبور از جسم در یک رسانه ضبط می شوند و مورد بازرسی و تحلیل قرار می گیرند تا بتوان عیوب جوش شامل ناپیوستگی ، ترک و منافذ باز را تشخیص داد.

تست جوش VT

آخرین روش تست جوش در هات تپ تست جوش VT است که در آن بررسی حضور ناهنجاری های سطحی به صورت چشمی خواهد بود. البته ممکن است در برخی موارد از ابزاری همچون ذره بین یا آینه نیز برای انجام این کار استفاده شود.

تمامی روش های مذکور تست جوش در هات تپ از نوع غیر مخرب ( NDT ) هستند. در تست های غیر مخرب سازه یا قطعه مورد نظر برای انجام بازرسی و تست های مختلف تخریب نخواهد شد و تمامی تست ها بر اساس شرایط موجود در عملیات پیاده سازی می شوند.